Кіріспе

Данте Алигьеридің аяқталмаған жазба жұмысы Convivio (;) ("Банкет") – Данте Алигьеридің шамамен 1304 және 1307 жылдар аралығында жазған аяқталмаған еңбегі. Ол төрт кітаптан немесе "трататти" -ден тұрады: кіріспелік бөлім, және әрқайсысы бір canzone (ұзақ лирикалық өлең) мен өлеңге арналған прозалық аллегориялық түсіндірме немесе тұрғысынан бірнеше тақырыпқа тоқталатын түсініктеме кіретін үш кітап.

Қорытынды

Конвивио – Данте заманының білімінің жергілікті энциклопедиясы; ол білімнің көптеген салаларын қамтиды, философия ғана емес, сонымен қатар саясат, лингвистика, ғылым, астрономия және тарих салаларын да қамтиды. Бұл трактат «Конвивио» сияқты кітаптың не үшін қажет екенін және неге Данте оны латын тілінде емес, жергілікті тілде жазғанын түсіндіретін кіріспелік бөліммен басталады. Бұл Дантенің жергілікті тілді қорғауының ерте мысалдарының бірі, ол өзінің (сәл ертерек) лингвистикалық трактатында «De vulgari eloquentia» (Жергілікті тілдегі шешендік туралы) егжей-тегжейлі баяндалған. 2- және 3-кітаптар біртұтас құрайды, екеуі де Беатрис қайтыс болғаннан кейін Дантенің жаңа махаббатына – «әлемнің императорының ең әдемі және құрметті қызы» деп атаған Философия ханымға деген махаббатына назар аударады. 2-кітапта аллегория және Философия ханым туралы әңгіме қозғалады, сонымен қатар кітапты ашатын «Voi che ’ntendendo il terzo ciel movete» (Ақыл-ойыңмен үшінші көкті қозғайсың) әні талқыланады. Бұдан бөлек, астрономия, періштелер туралы ілім және жанның мәңгілігі сияқты тақырыптар да қарастырылады. 3-кітап – философияны мадақтау жырлары, Дантенің ұлы «Amor che ne la mente mi ragiona» (Маған менің ойымда сөйлейтін махаббат) әніне жасаған аллегориялық түсіндірмесінен басталады. Бұл кітапта Данте нағыз философия бедел немесе ақша сияқты сыртқы ниеттерден туындамайтынын, тек білімді өзі үшін сүйетін адамға ғана мүмкін екенін мәлімдейді. 4-кітап «Конвивио» ең ұзын кітабы болып табылады және оған дейінгі екі кітаптан айқын түрде ерекшеленеді. 4-кітаптың тақырыбы – асыл тектіліктің мәні. Ол «Convivio» ең ұзын әні «Le dolci rime d’amor» (Сүйіспеншіліктің тәтті өлеңдері) арқылы ашылады, ол «gentilezza» немесе асыл тектілік туралы, сондай-ақ ашкөздікті айыптайды, ақыл мен иелену құмарлығы өзара үйлесімсіз екенін көрсетеді. 4-кітаптың отыз тарауының бірінші жартысы асыл тектілікті мұрагерлік қасиет ретінде, тек аристократияға ғана тән деген жалған идеяны жоққа шығаруға арналған, ал соңғы он бес тарауы нағыз асыл тектіліктің неден тұратындығын – нәрсенің табиғатына сәйкес кемелділікті – және асыл тектілік өмірдің әртүрлі кезеңдеріндегі адамдарда қалай көрінетінін сипаттайды. «Конвивио» өзінің автобиографиялық бөлімдері мен ойлардың бағыттары арқылы Дантенің өзіндік бейнесін береді, оның шығармаларын, әсіресе «Құдайлық комедияны» толыққанды түсіну үшін маңызды.

Талдау

Convivio – Данте үшін маңызды даму кезеңі, Vita Nuova-ның көркемдік әлемінен мүлдем өзгеше (дегенмен бұрынғы туынды сияқты, автордың өнеркәсібі мен философиялық-рухани ізденісінің қалыптасуына арналған құрал). Бұл айырмашылық екі жұмыстың прозиметрум форматын қолдануында көрінеді: Vita Nova-да проза мен поэзия тығыз байланысты, бірімен-бірі тоқылған, ал Convivio-да прозаның ірі бөлімдері өлеңдерден тәуелсіз, дербес тұр. Поэзияның мазмұны прозада күшейтілмейді немесе өңделмейді, оның орнына прозалық түсіндірулерге негіз болады, Convivio талқылайтын түрлі тақырыптарға бастау нүктесі ретінде қызмет етеді. Данте өзі Convivio прозасы "сабырлы және ержүрек" екенін, ал Vita Nova прозасынан "күшті және құштар" екенін айтады; жастық шағындағы туындысындағы көзқарас "арман күйінде" болса, Convivio тақырыптарға ес жиып, ояу түрде қарастырады, көбінесе стилін схоластикалық авторлардың үлгісімен құрайды.