Кіріспе

1979 жылғы Джон Варлидің ғылыми фантастикалық романы.

"Титан" – американдық жазушы Джон Варлидің ғылыми фантастикалық романы, оның 1979 жылы жарық көрген "Гая" трилогиясының бірінші кітабы. Ол 1980 жылы "Ең үздік ғылыми фантастикалық роман" номинациясы бойынша "Locus" сыйлығын жеңіп алды және 1979 жылы "Небула" сыйлығына, ал 1980 жылы "Хьюго" сыйлығына ұсынылды.

Сюжет

2025 жылы Сатурн планетасына ғылыми экспедиция, Ringmaster кемесімен, планетаның орбитасындағы ерекше спутникті ашады. Кемені NASA-ның тәжірибелі командирі Сирокко Джонс басқарады, оған астроном Габи Плаугет, физик-эгіздер Апрель мен Август Поло, ұшқыш Юджин Спрингфилд, дәрігер Кальвин Грин және инженер Билл (оның тегі аталмайды) көмектеседі. Спутникке жеткенде, оның зор құыс тор екенін түсінеді – бұл Stanford torus тұрғын ортасы. Хабарлауға асыққанда, кеме объектінің кабельдеріне ілініп қалады. Экипаж есінен танып, кейін тұрғын ортада оянады. Бастапқыда бөлініп кеткен Сирокко мен Габи бір-бірін тауып, torus ішіндегі қалған экипажды іздеу үшін бірге саяхаттайды. Олар Кальвиннің бір километрлік сұңғыл газ қапшығы – Blimp ішінде серігі ретінде өмір сүретінін көреді, ол тұрғын ортада мәңгілік ауада жүзіп жүретін көптегендердің бірі. Кальвин Blimp-пен сөйлесіп, оның сыбызғымен жауап беретінін түсіне алады. Blimp-тің аты адам тілінде «Whistlestop» деп аталады. Кальвин Габи мен Сироккоға қалған экипаж мүшелерін (Апрельден басқа) табуға көмектеседі. Соңында ол адам серіктерін тастап, Blimp-пен бірге өмір сүруді шешеді. Қалған серіктер музыкаға негізделген тілде сөйлейтін ерекше кентавр тәрізді жандар – Титанидтерге кездеседі. Сирокко олардың тілінде сөйлей алатынын біледі. Титанидтер құс сияқты адам тәрізді жаратылыстар – Періштелермен үздірілмейтін соғыста болады. Олар бір-біріне жақын келгенде туындайтын күшті сезімнен соғысады, бірақ оның себебін білмейді. Адамдар Титанидтерден torus тірі екенін және оның орталығында, 600 км биіктікте Гая атты басқарушы интеллект тұратынын біледі. Сирокко, Габи және Джин орталыққа дейін көтерілуге шешім қабылдайды, құрылымды центрифугалдық күштен сақтайтын тіреу кабельдерін пайдаланады. Жол жүрісінде Джиннің мінез-құлқы күрт өзгеріп, болғаннан кейін одан да нашарлайды. Ол Габиді зорлап, өлтіре жаздап тастап, содан кейін Сирокконы зорлайды. Бірақ Габи өлмейді және Сирокконы құтқарып, Джиннің құлағын балтамен кесіп, бетін қиратады. Екі әйел бірнеше ай бойы көтерілуді жалғастырады. Үлкен дөңгелектің тірегінің бірінде олар Апрельді табады, ол Періштеге айналған. Ол, басқа Періштелер сияқты, жалғыздықты қалайды және олардың жанында болуға шыдамайды. Соңында орталыққа жеткенде, өзін орта жастағы әйел ретінде таныстырған Гаяны кездестіреді. Ол үлкен дөңгелектің өте ескі екенін түсіндіреді. Шекарадағы аймақтық интеллекттердің бірі орталыққа қарсы көтерілген, және осы аймақтық интеллект Ringmaster-ді тұтқындап, экипажын өзгерткен, Гаяның өзі емес. Гая оларды құтқарып, қайта өзгерте алмағандықтан, оларды бақытты болатын жерге орналастырған. Гая Жерден теледидар сигналдарын көріп, киноға, әсіресе Голливудтың Алтын ғасырына құмар. Соғыс фильмдерін көріп, адамзат оған соғыс жариялайтынын түсінген ол Титанид-Періште соғысын жаттығу ретінде қарастырған. Гая Сироккоға ұзақ өмір мен ерекше қабілеттерді ұсынады, оның шарты – Гаяның Римдегі адамы, оның сиқыршысы болу. Сирокко Титанидтер мен Періштелер арасындағы соғыс тоқтатылуы керек деген шартпен келіседі.