Кіріспе
Жаңа Зеландия саясаткері
Джерард Энтони Браунли (4 ақпан 1956 жылы туған) – Жаңа Зеландия саясаткері және Жаңа Зеландия Өкілдер палатасының 32-ші спикері. Ол 1996 жылы Илам сайлау округінен Жаңа Зеландия Өкілдер палатасына алғаш рет депутат болып сайланды, Ұлттық партиясын ұсынып. 2020 жылы тізім бойынша депутат болды. Браунли Бесінші Ұлттық үкіметте жетекші мүше болды, Палата жетекшісі, Кентербери жер сілкінісінен кейінгі қалпына келтіру министрі және Сыртқы істер министрі қызметтерін атқарды. Ол екі рет Ұлттық партия төрағасының орынбасары болды: 2003 жылдың қарашасынан 2006 жылдың қарашасына дейін және 2020 жылдың шілдесінен қарашасына дейін. Парламентте үздіксіз қызмет еткен ең ұзақ мерзімді депутат ретінде Браунли 2022 жылдың қазан айында Палатаның Әкесі атанды.
Жас шағы мен отбасы
Браунли Крайстчерчте Леоның (ағаш кесетін жұмысшы, 1989 жылы қайтыс болған) және Мэри Браунлидің отбасында дүниеге келді. Ол бес баланың ең үлкені. Оның туысы Скотт Браунли (Марктің ұлы) 1992, 1996 және 2000 жылдары Олимпиада ойындарында Жаңа Зеландияны ескек спортынан өкілдік етті. Рим католиктік дінді ұстанатын ол Санкт-Беда колледжінде оқыды, бірақ екі рет университетке қабылдану емтихандарын өтпеді. Мектепті бітірген соң, ол отбасының ағаш өңдеу бизнесінде жұмыс істеп, ағаш шеберлігін үйренді. Құрылысшы мамандығын алғаннан кейін, ол мұғалім болып қайта оқып, он екі жыл бойы Елсмир колледжінде және өзі бітірген Санкт-Беда колледжінде ағаштан бұйым жасау, техникалық сурет салу және маори тілін оқытты.
Парламент мүшесі
Браунли алғаш рет 1993 жылғы сайлауда Сиденхэм сайлау округінде Альянс партиясының лидері Джим Андертонға қарсы күресіп, жеңіліске ұшырады. 1996 жылғы сайлауда ол жақын орналасқан Илам сайлау округіне қатысып, үлкен артықшылықпен жеңіске жетті. Ол 2020 жылғы сайлауда орын жоғалтқанға дейін Илам округінің депутаты болып қалды. Оған дейін, ең жақын жеңіліске ұшырағаны 2002 жылғы сайлауда болды, онда ол 3,872 дауыспен, яғни 11,52% көпшілік дауысқа ие болды. Браунли 2023 жылы тек тізім бойынша кандидат ретінде қатысты, бұл оның сайлауда жеңіске жеткен жағдайда Ұлттық партияның спикерлік лауазымына кандидат болатыны туралы болжамдарға себеп болды. 1997 жылдан 1999 жылға дейін үкіметтегі кіші депутат ретінде Браунли білім және ғылым комитетінің, ішкі істер және жергілікті басқару комитетінің мүшесі және әлеуметтік қызметтер комитеті төрағасының орынбасары болды. 1998 жылы ол Апаттарды сақтандыру туралы заң жобасын қарастыру комитетінің төрағасы болды. 1999 жылы Ұлттық партия оппозицияға өткен кезде, ол партияның жаңа кіші қамшысы және АХК (Жазатайым оқиғалар бойынша сақтандыру корпорациясы) өкілі болып тағайындалды. 1999 жылдан 2001 жылға дейін ол көлік және еңбек қатынастары комитетінің мүшесі болды, ал 2001 жылы білім беру өкілі болып тағайындалып, білім беру және ғылым комитетіне кірді. Кейін Браунли өзінің 48 000 долларлық заңдық шығындарын мемлекеттен өтеуді сұрады. Браунли 2001 жылы Ұлттық партиясының бос қалған орынбасар басшылығына үміткер болды, бірақ Билл Инглиштен жеңілді. Инглиш соңынан сол жылы партия басшылығына ие болды. Инглиштің көлеңкелік кабинетінде Браунли жергілікті басқару және энергетика салаларының өкілі, сондай-ақ Палата басшысының көлеңкелік өкілі болды. Ақырында Инглиштің орнын бұрынғы Резервтік банк төрағасы Дон Браш басты. Браунли Браштың орынбасары болуы мүмкін деген пікірлер болды, бірақ ол бұл лауазымға түсуден бас тартты, ол Ник Смиткке берілді. Алайда, сайлаудан кейін Смит екі апталық стресс демалысына шықты, себебі ұзаққа созылған басшылық даулар оны шаршатыпты. Смит Парламентке оралғаннан кейін Браунли оны орынбасар басшылыққа қарсы шығарды. Бұл туралы хабардар болған Смит отставкаға кетті, ал 2003 жылдың 17 қарашасында Браунли партиялық дауыс беруде қарсылықсыз жеңіске жетті. Бастапқыда Смит стресс демалысында болған кезде, "басшының нұсқауымен ешқандай мәлімдеме жасамай тұрып, мені жұмыстан шығаруға бағытталған науқан баспасөз құралдарында жүргізілді" деді. Одри Янг "New Zealand Herald" газетінде Браунли мен Мюррей Маккалли Смитті орынбасар басшылықтан қуу науқанының артында тұрды деген қысым болғанын жазды. Орынбасар басшы болғаннан кейін Браунли өзінің саяси пікірталастардағы қарсыласу және жарқын стилін жалғастырды. Браштың 2004 жылғы 27 қаңтардағы Орева сөйлеген сөзіне байланысты туған даудан кейін Браунли Браштың пікірін қолдамағандықтан қызметтен кеткен Георгина те Хьюхьюдің орнына маори істері жөніндегі Ұлттық партияның өкілі болды. Браунлидің бұл лауазымға деген көзқарасы маори халқына артықшылық беруге қатысты үкімет саясатын сынауды қамтыды, бұл мәселе 2005 жылғы сайлау манифестінің негізгі бөлігі болды. Браш 2006 жылдың қарашасында Ұлттық партия басшысы лауазымынан кеткен кезде, Браунлидің "мүмкін" орынбасар басшылыққа үміткер болатыны туралы хабарлар тарады. Алайда, ол бұрынғы басшы Билл Инглиштің орынбасар басшы болуына мүмкіндік беру үшін шеттетілді және жаңа партия басшысы Джон Кей оны үшінші дәрежелі Ұлттық партия депутаты етіп тағайындады.
Бесінші ұлттық үкімет, 2008-2017
2008 жылдың қарашасында Бесінші Ұлттық үкімет сайланғаннан кейін Браунли Жаңа Зеландияның Атқарушы Кеңесінің мүшесі және Экономикалық даму министрі, Энергетика және ресурстар министрі, сондай-ақ Регби әлем чемпионатының серіктес министрі болып тағайындалды. Ол сонымен қатар Палата басшысы болды. 2010 жылы Кентерберидегі жер сілкінісі кезінде Браунли Кентербери жер сілкінісінің салдарын жою министрі болып тағайындалды. Үкіметтің екінші мерзімінде (2011–2014 жж.) Браунли көлік министрі болды. Үшінші мерзімінде ол 2014 жылдың қарашасынан 2017 жылдың мамырына дейін Қорғаныс министрі, ал одан кейін 2017 жылдың қазанына дейін Сыртқы істер министрі қызметін атқарды. 2013 жылдың сәуірінде Браунли Лондонда бұрынғы британ премьер-министрі Маргарет Тэтчердің қоштасу рәсімінде Жаңа Зеландияны өкілдік етті.
Энергетика және ресурстар министрі
2009 жылдың тамызында Браунлиді «Ормандар мен құстар» қоғамының өкілі Кевин Хаквелл қорғалатын аумақтарда кен өндіруге мүмкіндік беру үшін үкіметтік талқылауларды азайтуы үшін сынады. Хаквеллдің «Егер үкімет осы бағытқа бұрылса, ол Коромадель халқымен, жалпы Жаңа Зеландия халқымен қарым-қатынасты нашарлата алады, олар осы аумақтарды бөліп алып, оларды табиғат қорғау мақсатында сақталғанын қалайды» деген сөзі хабарланды. Жаңа Зеландияның кен өнеркәсібі бұл қадамды қолдады. 2009 жылдың желтоқсан айының басында «Ормандар мен құстар» қоғамы құпия құжатты жариялады, онда Маунт Аспиринг ұлттық паркінің қорғау статусының бір бөлігін алып тастау туралы ұсыныс бар еді, бұл кен өндіруге рұқсат беруге бағытталған. Осы даудың нәтижесінде үкімет палатада, таңдау комитеттеріне ұсынылған материалдарда және Ұлттық партияның парламенттік фракциясындағы қызу пікірталас кезінде мәселені қарастыруды тоқтату туралы шешім қабылдады.
Кентерберидегі жер сілкінісінен кейін қалпына келтіру министрі
Крайстчерчтегі үкіметтің ең жоғары дәрежелі депутаты ретінде Браунли 2010, 2011 және 2016 жылғы жер сілкіністерінен кейін қалпына келтіру жұмыстарын басқарды. Ұлттық партия қайта сайланғаннан кейін, Браунли көлік министрі, қорғаныс министрі және азаматтық қорғаныс министрі қызметтерін қосымша атқарды. Билл Инглиш премьер-министр болғанда Браунли Мюррей Маккаллиден кейін Сыртқы істер министрі болды. 2010 жылдың 14 қыркүйегінде Браунли Кентербери жер сілкінісіне жауап беру және қалпына келтіру туралы 2010 жылғы заң жобасын бір отырыста қабылдау үшін палатаға енгізді. Заң жобасы Мәжіліс кешкі сағат 10:02-де жұмысын аяқтағанда қабылданды. Браунли мұражайлық ғимараттарды сақтауға жасалған әрекеттерге түсініксіздік танытты және 2011 жылғы жер сілкінісінен кейін: «Менің қатаң позициям – ескі, құлай жатқан ғимараттар, олардың тарихы қандай болса да, бұзылып жатыр» деді. 2012 жылы Крайстчерчтің қызыл аймағының бір бөлігін «Шығыс көлі» деп аталатын халықаралық ескек регатасы үшін пайдалану идеясы Браунлидің, Жер сілкінісінен қалпына келтіру министрі ретінде қолдауын тапқандығы хабарланды. 2012 жылдың қыркүйегінде Браунли Крайстчерчтің жаңа құрылған TC3 аймағының тұрғындарын жергілікті газет жүргізген сауалнамадағы пікірлері үшін «шағымданып, наразылық білдірді» деп айыптады. Бұл пікірлер билік органдарының, оның ішінде үкіметтің әрекетсіздігіне қатысты болды. Ол көп ұзамай кешірім сұрады. Браунли: «Біз бұл процеске кіріспей тұрып, көптеген жаңа зеландиялықтар елдің мұндай зор минералдық әлеуеті бар екенін білмегенін күдіктенемін, және қазір жаңа зеландиялықтардың осы әлеуетті жақсырақ білетінін сезінемін» деді. Ол бұл экономикалық өсімге үлес қосатынын айтып, «жаңа зеландиялықтар минералдық секторға осы жерді зерттеуге және қажет болған жағдайда, ресурстарды пайдалану процесінің шектеулерінде, оның минералдық ресурстарын баршаның игілігі үшін пайдалануға нақты тапсырма берді» деп жалғастырды. Сонымен қатар, Табиғатты қорғау министрі Кейт Уилкинсон болашақ ұлттық парктеріне қосымша қорғау шаралары қолданылатынын мәлімдеді, «Бұл Жаңа Зеландияның ең құнды табиғат қорғау жерлеріне қосымша қорғау қабаты» деді.
Көлік министрі
2012 жылдың наурыз айында Браунли парламенттік сессияда Финляндия туралы қырқыс пікірлер білдірді. Жаңа Зеландияның Еңбек партиясының экономиканы Финляндия үлгісінде құру жоспарына қарсылық білдірерліктей, ол: «Финляндияда бізден нашар жұмыссыздық деңгейі, бізден төмен өсім көрсеткіштері, ондағы халықты азықтандыру қиын, қылмыстың жоғары деңгейі, халықты тиісінше біліммен қамтамасыз етуде мәселелер бар және әйелдерге құрмет жоқ» деді. Финляндияның Сыртқы істер министрі Эркки Туомиоя Финляндияға қарсы шаралар қолданбайтындарын, себебі бұл пікірлердің Финляндияға шабуыл емес, ішкі саяси мақсаттарға қызмет ететіні анық екенін мәлімдеді. Ол былай деді: «Оның Финляндия қайда орналасқанын білетініне күмәнім бар». 2014 жылдың қараша айында Браунлиге Жаңа Зеландияның Азаматтық авиация басқармасы 2014 жылдың 24 шілдесінде Крайстчерч әуежайындағы әуежай қауіпсіздігі ережелерін бұзғаны үшін 2000 доллар айыппұл салды. Ресми тергеу көрсеткендей, Браунли және оның екі көмекшісі ішкі рейске үлгеру үшін әуежай қауіпсіздігінен өтуден жалтарған, шығу есігі арқылы ұшу залына кірген.
Сыртқы істер министрі
2017 жылдың мамыр айында Сыртқы істер министрі болып тағайындалғаннан кейін бір аптадан да аз өткен соң, Браунлиді Премьер-министр Билл Инглиш Израильге қатысты БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің (окупацияланған аумақтардағы елді мекендер туралы) Жаңа Зеландия демеушілік еткен Резолюциясы "әлі ерте" деп мәлімдегені үшін жазабасқа түзеді. Премьер-министр Браунлидің өзінің ілгерідегі Сыртқы істер министрі Мюррей МакКалли қолданған терминологиямен танысып жатқанын айтты. Инглиш Браунлидің қазір Жаңа Зеландияның позициясын толық түсінгенін, ал бұл позиция Үкімет Резолюцияны қабылдауды шешкеннен бері өзгерген жоқ екеніне сенім білдірді.
Қарсылық, 2017-2023 жылдар
2018 жылдан 2020 жылға дейін Браунли оппозицияда Палатаның көлеңкелі жетекшісі қызметін атқарды және қарусыздандыру, NZSIS және GCSB мәселелері бойынша Ұлттық партияның өкілі болды. Ол Артықшылықтар, Тұрақты ережелер, Сыртқы істер, Қорғаныс және Сауда комитеттерінің төрағасының орынбасары, сондай-ақ Іскерлік комитет пен Парламенттік қызмет комиссиясының мүшесі болды. 2020 жылдың 14 шілдесінде Браунли сол күні партия жетекшісі Тод Мюллер отставкаға кеткеннен кейін өткен жетекшілік сайлаудан кейін Ұлттық партияның парламенттік фракциясымен Ұлттық партияның вице-жетекшісі болып сайланды. Джудит Коллинз Ұлттық партияның жетекшісі болып сайланды. 2020 жылдың тамызында Браунли COVID-19 пандемиясы кезінде жасаған пікірлері үшін сынға ұшырады, олар NZ Үкіметінің пандемияға жауап беруіне қатысты дұрыс емес ақпаратты және қастандық теорияларын тарату ретінде қабылданып, кеңінен талқыланды. Оның сөздері Үкімет расталған жағдайлар туралы ақпаратты жасырып отыр деген жорамалды білдіргенімен, мұндай мәлімдемелерді растайтын ешқандай дәлел ұсынылмады. Браунли тәуелсіз мемлекеттік қызметкерлердің беделіне шабуыл жасап, жалған ақпарат таратуға ықпал еткені үшін айыпталды. 2020 жылғы Жаңа Зеландиядағы жалпы сайлауда Браунли Илам сайлау округіндегі мандатын Лейборист партиясының үміткері Сара Паллеттке 3,463 дауыс айырмасымен жоғалтты. Stuff жаңалықтар сайтының журналисі Доминик Харрис бұл оқиғаны «мүмкін, сайлау түніндегі ең күтпеген төңкеріс» деп сипаттады. Бұл жеңіліске қарамастан, Браунли Ұлттық партия тізіміндегі жоғары орнына байланысты Парламентке оралды. 2020 жылдың 6 қарашасында Браунли Ұлттық партияның вице-жетекшісі лауазымынан кеткенін мәлімдеді. Оның орнын Шейн Рети басты. Браунли 2022 жылдың 2 тамызында 2023 жылғы Жаңа Зеландиядағы жалпы сайлауда қайта сайлануға ниеттенгенін хабарлады, бірақ Иламды қайта жеңуге тырыспай, тек тізім бойынша үміткер ретінде қатысуға шешім қабылдады, сайлаудан кейін Ұлттық партия үкімет құрған жағдайда ол Палата спикері болуы мүмкін екенін білдірді. 2022 жылдың қыркүйегінде Браунли Біріккен Ұлттар Ұйымының Синьцзян есебіне берген жауабы үшін Родни Джонс пен Джейсон Янгтан сын естіді. Ол Қытайдың «терроризм мәселесімен күресіп жатыр» және Қытайдың терроризмге қарсы заңдары Жаңа Зеландия мен басқа елдердің заңдарына ұқсас екенін айтты. 2023 жылғы Жаңа Зеландиядағы жалпы сайлауда Браунли Парламентке тізім бойынша депутат болып сайланды. 2023 жылдың қараша айының басында Браунли Ұлттық партияның сыртқы істер жөніндегі өкілі ретінде уақытша премьер-министрінің орынбасары Кармель Сепулонимен бірге 2023 жылғы Тынық мұхит аралдары форумына қатысты. Ол Раротонгада Куба, Португалия, Франция және Оңтүстік Кореядан келген Тынық мұхиты аймағына жатпайтын бірнеше өкілдермен кездесті.
Алтыншы Ұлттық үкімет, 2023 жылдан қазіргі уақытқа дейін
Браунли Жаңа Зеландияның 54-ші Парламенті үшін Өкілдер палатасының спикеріне ұсынылды. Дебби Нгарева Пакер өзінің бұрынғы спикері Адриан Рураухеді ұсынғаннан кейін ол қарсылықсыз сайланды, бірақ Адриан Рураухе бұл ұсыныстан бас тартты.
Саяси көзқарастар
Браунли көбінесе ар-ождан мәселелері бойынша консервативті дауыс берді. 2013 жылдың сәуірінде Браунли Жаңа Зеландияда бір жынысты жұптарға үйленуге рұқсат беретін «Неке (Неке анықтамасы) туралы» түзету заңына қарсы дауыс берді. Ол 2019 және 2020 жылдары Аборт заң жобасына, ал 2017 және 2019 жылдары «Өмір соңы таңдауы» заң жобасына қарсы дауыс берді.