Кіріспе

Уильям Гибсонның үш киберпанк романы (1984–1988)

«Шпарал» трилогиясы (сонымен қатар «Нейромант» немесе «Киберкеңістік» трилогиясы деп те аталады) – Уильям Гибсонның алғашқы романдары, оған «Нейромант» (1984), «Граф Ноль» (1986) және «Мона Лиза Овердрайв» (1988) кіреді. Романның барлығы да бір ғана ойдан шығарылған болашақта өтеді және ортақ кейіпкерлер мен тақырыптар арқылы (бірақ олар әрқашан көзге көрінбейді) әдемі байланысты. «Шпарал» трилогиясы Гибсонның «Джонни Мнемоник» (1981), «Жанатын хром» (1982) және «Жаңа Роза қонақ үйі» (1984) атты әңгімелерімен ортақ ортаға ие, ал әңгімелердегі оқиғалар мен кейіпкерлер трилогияның кейбір бөлімдерінде пайда болады немесе айтылады.

Орнату және оқиға

Романның оқиғасы жақын болашақта корпорациялар мен кең таралған есептеу технологияларының үстемдік құрған әлемде, шектеулі үшінші дүниежүзілік соғыстан кейін орын алады. Роман оқиғалары 16 жылға созылады, және таныс кейіпкерлер кездессе де, әр роман жеке дамыған оқияны баяндайды. Гибсон технологияның әсеріне назар аударады: ғылыми зертханалардан шығып, көшеде жаңа мақсаттарды табатын кездегі күтпеген салдарлар. Ол тікелей сана-машина байланыстары ("қосылу"), дамып келе жатқан машиналық интеллект және "киберкеңістік" деп аталатын жаһандық ақпарат кеңістігінің әлемін зерттейді. Романның бір бөлігі "Шығыс жағалауының көп бөлігін қамтитын қалалық ортада, ресми түрде "Бостон-Атланта метрополистік осі" деп аталады (нақты Солтүстік-Шығыс мегаполисінің қияли кеңейтілген нұсқасы) өтеді. Трилогияны құрайтын сюжеттік желі, көптеген кейіпкерлерді қамтитын, үздіксіз дамып жатқан оқияны баяндайды – үш романның ортақ белгісі The Sprawl болып табылады. Ол әр кейіпкердің жеке оқиясына назар аударады және олардың сюжеттік байланыстарын меңзеулер, сілтемелер және бейнелер арқылы көрсетеді. "Нейромант" Кейс туралы әңгімелейді, ол киберкеңістіктегі "ковбой" (хакер), белгісіз демеушімен жұмысқа алынады. Бұл кітап трилогиядағы жалғыз тұтас сюжетке ие роман, ал келесі екі кітапта көп тармақты баяндау құрылымдары қолданылады, олар соңында бірігеді. "Зеро графы" үш басты кейіпкерден тұрады, ал тараулар бір кейіпкердің оқиясынан екіншісіне ауысады. Біріншісі – Тернер. Тернер – бұрынғы әскери орысша жұмыс істейтін сарбаз. Бомбалық шабуылдың құрбаны болғаннан кейін, Тернер ескі әріптесінен технологиялық дамытушыны құтқаруға көмектесу үшін жұмысқа алынады. Екіншісі – Бобби Ньюмарк, анасымен бірге шалапқы жерде тұратын жасөспірім. Киберкеңістікте заңсыз әрекет етуге тырысқаннан кейін, Бобби эксперименті оның арқасына нысана қойғандықтан жасырынуға мәжбүр болады. Үшіншісі – Марли Крушкова, ірі алаяқтыққа қатысқан артықшылықтан айырылған өнер мұражайының кураторы, ол өте бай Йозеф Вирекпен бірнеше жұмбақ суреттердің авторын табу үшін келісім шартады. Соңында, "Мона Лизаның айналысы" "Зеро графы" сияқты төрт сюжеттік желіні ұстанады. Біріншісі – Якудза басшысының қызы Кумико, оны әкесі күтілетін бандалық соғыс кезінде қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін Лондонға жібереді. Екіншісі – Слик Генри, металл сынықтарынан роботтар жасаумен айналысатын суретші. Слик кенеттен романның интригасына тартылады, өйткені біреу одан киберкеңістік ковбойын күзетуді сұрап, қарызын өтеуді талап етеді. Үшінші желіде Мона атты әйелдің және оның зорлық-зомбылық көрсететін жігіті/қарақшысымен қарым-қатынасы туралы айтылады. Соңғы сюжеттік желіде "симстим" (виртуалды сезімдік фильмдер) актрисасы Анжи Митчеллдің сауығу кезінде санасымен киберкеңістікке қол жеткізе алатыны көрсетіледі.