Француздық герцогиня Анна де Писле д’Эйлли – I Франциск патшаның сүйіктісі, сарайдағы ықпалды тұлға. Отбасын байытқан, қуғынға ұшыраған, өмірі мен мұрасы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз герцогинясы Анне де Писселе д’Хейли (ан də pislø dɛji), Этамп герцогинясы (1508-1580) Франция королі Франциск I-нің басты сүйіктісі болды. Ол 1526 жылы тұтқыннан қайтқаннан кейін Франциск I-нің сүйіктісі атанды. Анна өзінің сарайдағы ықпалы арқылы отбасы мен достарын байытты, ал Франциск I қайтыс болғаннан кейін сарайдан қуылды және күйеуінің қамалында уақытша тұтқынға алынды. Ол өмірінің соңғы жылдарын отбасының әл-жайын қамтамасыз етуге арнады. Анна 1580 жылы қайтыс болды.
French duchess
Anne de Pisseleu d'Heilly (an də pislø dɛji), Duchess of Étampes, (15081580) was chief mistress of Francis I of France. She became Francis' mistress following his return from captivity in 1526. Anne enriched her family and friends through her courtly influence and after Francis' death was banished from court and temporarily imprisoned in her husband's castle. She would spend her later years ensuring the fortune of her family. Anne died in 1580.
Патшаның сүйіктісі
1508 жылы туған Анна, Пикардия аймағының дворяны Гиллом де Писслеу, д’Хейли мырзасы мен Анна Сангуэннің қызы болды. Ол 1522 жылға дейін сарайға келді және Люксембургтың Мариясы мен кейіннен Ангулем герцогинясы, Франциск I-нің анасы Савой Луизасының құрметті қыздарының бірі болды. Франциск Аннаны өзінің сүйіктісі етті, бұл, мүмкін, Мадридтегі тұтқындалудан (1526) оралғаннан кейін болды, және көп ұзамай ұзақ жылдар бойы сүйіктісі болған Франсуаза де Фуадан бас тартты. Аннаны "білімділердің арасындағы ең әдемі және әдемілердің арасындағы ең білімді" деп сипаттаған. Франциск Аннаның түстерін кие бастағанда олардың қарым-қатынасы ресми түрде мойындалды. Анна жаңа патшайым Элеонора Австрияның күтімшісі болып тағайындалды, ал кейіннен Францисктің екі қызының тәрбиешісі болды. Ол Францискке ықпалын пайдаланып, отбасын жақсартты; оның ағасы Адриен, д’Хейли мырзасы Пикард легионының капитаны болды, ал оның тағы бір ағасы Антуан Сангуэн 1533 жылы Орлеан епископы, ал 1539 жылы кардинал атанды; оның қалған үш ағасы да епископ болды. 1534 жылы Франциск оны Жан IV де Бросске үйлендірді және оны Этамп герцогы етіп жариялады.
Born in 1508, Anne was the daughter of Guillaume de Pisseleu, seigneur d'Heilly, a nobleman of Picardy, and Anne Sanguin. She came to court before 1522 and was one of the maids of honour of Marie of Luxembourg and later Louise of Savoy, Duchess of Angoulême, the mother of Francis I. Francis made Anne his mistress, probably upon his return from his captivity at Madrid (1526), and soon gave up his long term mistress, Françoise de Foix, for her. Anne was described as being sprightly, pretty, witty and cultured, "the most beautiful among the learned and the most learned among the beautiful". The liaison received some official recognition when Francis started wearing Anne's colors. Anne was appointed lady in waiting to the new queen, Eleanor of Austria, and later became governess to Francis' two daughters. She used her influence with Francis to elevate and enrich her family; her brother, Adrien sieur d'Heilly, was made captain of the Picard legion, her uncle, Antoine Sanguin, being made Bishop of Orléans in 1533 and a cardinal in 1539; her three other brothers were made bishops. In 1534, Francis gave her in marriage to Jean IV de Brosse, whom he created Duke of Étampes.
Сот ықпалы
1540 жылы Монморенси герцогының саяси құлдырауынан кейін Анна сарайда толық билікке ие болды. Оған патшалық құрмет іздегендер айналып тұрғандықтан, ол сарайдағы шараларды басқарып, үстемдік танытты. Шетелдік дипломаттар өз жоспарларын іске асыру үшін Аннаның құрметіне қол жеткізуі керек екенін тез түсінді. Осылайша ол королева Элеонораның сарайдағы беделін басып алды. Кейіннен Анна саяси ықпалын адмирал Шабоны босатып, қайтадан сарайға оралды, сондай-ақ оның қарындасы Луизаны Шабоның туысымен үйлендірді. Өзінің қабілеттеріне қарамастан, Аннаның мінезі тұрақсыз еді. 1545 жылы ол адмирал д’Анбоның өркендеуіне өзінің көмегін тигізгеніне қарамастан, оның беделін түсіруге тырысты. Архиепископ Турнон оның интригаларын тоқтатқанда, Анна оны адалдықсыздық айыбымен құлатпақ болды. Франциск билігінің соңғы жылдарында Аннаның ықпалы арта берді. Ол Францискке гугеноттарға төзімділік танытуға кеңес берді. 1546 жылдың қазан айына қарай Анна кардинал дю Беллемен бірге Францискке Риммен байланысты үзуге қысым жасады. Оның ықпалының арқасында Франциск кеңес отырыстарына жиі қатысты, императорлық елшінің сөзінше, Анна «патшаның ең жеке және жақын кеңесінің нақты төрағасы» болды. 1544 жылы Крепиде Франциск пен Карл арасындағы бейбітшілікті орнатудағы жетістігіне қуанып, Анна Францискке оның ұлы Дофин Генрих пен Диана де Пуатье Монморенсиді сарайға қайтару үшін жұмыс істеп жатқанына сендірді. Франциск Диананы сарайдан қуды. Жауабында Генрих және оның жақтастары Анет сарайына шегінді; әкесі мен ұлы 1545 жылға дейін татуласпады.
With the political fall of the Duke of Montmorency in 1540, Anne became all powerful at court. Surrounded by those seeking royal favor, she dominated court functions. Foreign diplomats quickly learned they had to gain Anne's favor for their plans to have any chance in succeeding. In doing so, she usurped Queen Eleanor's position at court. Anne later illustrated her political influence by having Admiral Chabot released and returned to court, marrying her sister Louise to Chabot's nephew in the process. Despite her capabilities, Anne was of a fickle nature. In 1545, she tried to discredit Admiral d'Annebault, despite him owing his advancement to her. When her intrigues were discouraged by Archbishop Tournon, Anne attempted to bring about his fall on a charge of dishonesty. The influence of Anne, especially in the last years of Francis' reign, continued to grow. A staunch Protestant, she counseled Francis on toleration for Huguenots. By October 1546, Anne, along with Cardinal du Bellay, was pressuring Francis to break with Rome. Due to her influence Francis was attending more council meetings, and according to an imperial envoy, Anne was "the real president of the king's most private and intimate council". Basking in her success at bringing peace between Francis and Charles at Crepy in 1544, Anne convinced Francis that his son the Dauphin Henry and Diane de Poitiers were working to reinstate Montmorency at court. Francis, so instructed, banished Diane from court. In response, Henry and his supporters retreated to the chateau of Anet; father and son would not reconcile until 1545.
Орнын жоғалту
Франциск сарайында беделі болғанына қарамастан, Анна көптеген жауларын тапты: Генрих, оның сүйіктісі Диана де Пуатье және Анна де Монморенси солардың ішінде болды. 1547 жылдың наурыз айында Франциск қайтыс болғаннан кейін, Генрих, енді король, Аннаны сарайдан қуды және оның мүлкін тәркіледі. 1548 жылға қарай Анна ересі үшін сотталу қаупіне тап болды. Генрих, мүмкін, әкесіне деген құрметтің арқасында, бұл істі ұзартпады. Оның күйеуі оны губернаторлық жалақысын ұрлады және отбасын арсыздыққа жықты деп айыптап, Аннаны Ла Хардонай замкісіне уақытша қамады. Анна әлі де бай әйел болды, оның Парижде мүліктің және 47,615 ливрлік кірістің болғанын ескерсек. 1554-55 жылдары ол Гиз әулетінен Ленонкур мұрагерлігіне немере қызы Жосин де Писселеудің құқығын қорғады. 1560 жылдың наурыз айында ол немере қызы Диана де Барбанконның күйеуі Жан де Рохан, Фронтень баронымен үйленуіне 114 000 ливр сыйлады. Анна немере інісі Жан д’Хейлидің бірінші некесіне 30 000 ливр берді және Жанның екінші некесіне делдалдық жасады, осы мәселе бойынша әйелдің қамқоршысына хат жазды. Өмірінің соңына дейін ол немерелері мен шөберелерінің өміріне қатысып жүрді. Анна 1580 жылы қайтыс болды.
Despite having influence at Francis' court, Anne had made many enemies: Henry, his mistress, Diane de Poitiers, and Anne de Montmorency were among them. Following Francis' death in March 1547, Henry, now king, had Anne dismissed from the court and confiscated her possessions. By 1548, Anne was facing the threat of trial for heresy. Henry chose not to pursue this possibly out of respect for his father. Her husband accused her of theft of his governorship salary and disgracing his family, and had Anne confined temporarily to the castle of La Hardoinaye. Anne was still a wealthy woman, having properties in Paris and a capital of 47,615 livres in rentes. By 1554 55 she was maintaining her niece Jossine de Pisseleu's rights to the Lenoncourt succession from the Guise family. In March 1560, she gave 114,000 livres for the marriage of her niece Diane de Barbancon to her husband Jean de Rohan, baron de Frontenay. Anne gave 30,000 livres for her nephew Jean d'Heilly's first marriage, and acted as the intermediary for Jean's second marriage, writing to the lady's ward. She continued to be involved in the lives of her nieces and nephews into her later years. Anne died in 1580.