Douglas DC-5: 16-22 орындық, қысқа қашықтыққа арналған екі қозғалтқышты ұшақ. 1940ж. өндірісі тоқтатылды, әскери модификациялары жасалды. Тарихы мен сипаттамасы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Қысқа маршруттарға арналған екі қозғалтқышты винтті ұшақ.
Twin engine propeller aircraft intended for shorter routes
Douglas DC-5 (Douglas Commercial Model 5) – 16-22 орындық, Douglas DC-3 немесе Douglas DC-4 ұшақтарына қарағанда қысқа маршруттарға арналған екі қозғалтқышты винтті ұшақ. 1940 жылы коммерциялық пайдалануға түскен кезде көптеген әуе компаниялары ұшақтарға жасаған тапсырыстарын қайтарып алды. Осының салдарынан, бар болғаны бес азаматтық DC-5 ұшағы салынды. Douglas Aircraft Company компаниясы Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысты әскери өндіріске көшкендіктен, DC-5 жақын арада әлемдік оқиғаларға байланысты тоқтатылды, алайда әскери модификациялардың шектеулі саны өндірілді.
The Douglas DC 5 (Douglas Commercial Model 5) was a 16 to 22 seat, twin engine propeller aircraft intended for shorter routes than the Douglas DC 3 or Douglas DC 4. By the time it entered commercial service in 1940, many airlines were canceling orders for aircraft. Consequently, only five civilian DC 5s were built. With the Douglas Aircraft Company already converting to World War II military production, the DC 5 was soon overtaken by world events, although a limited number of military variants were produced.
Жобалау және әзірлеу
DC 5 1938 жылы 16-22 орындық азаматтық авиалайнер ретінде, Pratt & Whitney R 1690 Hornet немесе Wright R 1820 Cyclone радиалды қозғалтқыштарын қолдануға арналған болып жасалған. Ол иілімді қанаттары мен үш дөңгелекті қону шассиін біріктірген алғашқы авиалайнер болды. Бұл конфигурация бүгінге дейін турбовинтті авиалайнерлерде және әскери көлік ұшақтарында кең таралған, бірақ қазіргі заманғы үлгілері жоғары қанатты болып келеді, себебі конструкция фюзеляж қабырғасының үстінде орналасқан, маңызды бөлігін қиып өтпейді. Үш дөңгелекті қону шассисі көлік ұшақтары үшін жаңашылдық болды. Ол ұшқыштарға жерде маневр жасауды және көруді жеңілдетті. Фюзеляж жерден шамамен екі фут биіктікте болғандықтан, жолаушылар мен жүктерді тиеу сол кездегі стандартты қону шассиі бар ұшақтарға қарағанда ыңғайлырақ болды. Алғашқы өзгерістердің бірі – көлденең құйрық бөлігіне 15 градус бұрышпен диэдр қосылды. Boeing 307-де минималды түрде енгізілген және толыққанды дамыған артқы стабилизатор DC 5-те де жақсы жетілдірілген. Тағы бір маңызды өзгеріс – сериялық өндіріске енгізілгеннен кейін ретроспективті түрде қозғалтқыш науаларына шығару трубалары қосылды. Прототипке ерекше оптикалық әсер қолданылды. Ұшақтың контурымен сәйкес тік стабилизатордың жоғарғы бөлігі мен қозғалтқыш науаларының шекарасы қараңғы түске боялды, бұл құйрық пен қозғалтқыштарды кішірек, ал ұшақты әсерлі етіп көрсетті. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін DC 5 өндірісі қайта жаңғыртылмады, себебі DC 3 ретінде азаматтық қызметке бейімделген C-47 ұшақтары жеткілікті болды. 1948 жылы Австралияның Ұлттық әуе компаниясы соңғы DC 5-ті басқа австралиялық әуе компаниясына сатты, ол оны әскери мақсаттар үшін Израильге контрабандалық жолмен жеткізді. 1948 жылдың мамырында ұшақ Хайфаға келді, содан кейін Сде-Довқа жеткізілді, онда оның белгілері алынып тасталды және мұрынына қолмен «Янки Паша – The Bagel Lancer» деген жазу жазылды. Ұшақ Рамат-Давид әуе базасындағы 103-ші эскадрильяға қосылды. Израиль 1948 жылғы Араб-Израиль соғысының ортасында болғандықтан, ол көбінесе бомба тасу және көлік миссияларында қолданылды. Бомба тасу миссияларында артқы жүк есігі алынып тасталды және бомбалар «экипаж мүшесінің аяғымен икемді итерілуімен» сыртқа шығарылды. Ұшақтың операциялық тарихы туралы мәліметтер даулы, себебі сенімді дереккөздер оның жауынгерлік қызметін растамайды. Соғыс аяқталғаннан кейін және 103-ші эскадрилья басқа жерге көшкеннен кейін DC 5 Рамат-Давидте қалды. Соңында ол Хайфа әуежайында жердегі оқу үшін техникалық мектепке жеткізілді. Егер қосалқы бөлшектер жетіспесе, ұшақ қолданысқа жарамсыз болып қалды, оның фюзеляжы қозғалтқыштары мен құралдарынан айырылды және соңғы DC 5 1955 жылдан кейін Израильде металл тескісіне айналды.
The DC 5 was developed in 1938 as a 16 22 seat civilian airliner, designed to use either Pratt & Whitney R 1690 Hornet or Wright R 1820 Cyclone radial engines. It was the first airliner to combine shoulder wings and tricycle landing gear, a configuration that is still common in turboprop airliners and military transport aircraft, although the modern versions are actually high wing, as the structure sits atop the fuselage shell rather than intersecting a significant segment. The tricycle landing gear was innovative for transport airplanes. It provided better ground handling and better ground visibility for the pilots. The fuselage was about two feet above the ground, so loading of passengers and cargo was easier than aircraft with the then standard conventional landing gear. A very early design change was the addition of a 15 degree dihedral to the horizontal tail group to negate a hint of an aeroelasticity problem. The dorsal strake, introduced in minimal form and expanded to full growth on the Boeing 307, is also well developed on the DC 5. Another significant modification was adding exhaust stacks to the engine nacelles, which was retroactively incorporated after the series entered production. An unusual optical trick was applied to the prototype. The top of the vertical stabilizer and the outline of the engine nacelles were painted a darker color following the aircraft's contour, making the tail and engines appear somewhat smaller and the aircraft sleeker. After World War II, production of the DC 5 was not resumed because of the abundance of surplus C 47 aircraft, converted for civil service as DC 3s. In 1948, the last surviving DC 5 was sold by Australian National Airways to another Australian airline, which smuggled it to Israel for military use. The aircraft arrived at Haifa in May 1948, and from there it went to Sde Dov, where its markings were removed and the name "Yankee Pasha – The Bagel Lancer" was crudely painted on the nose by hand. The aircraft joined 103 Squadron at Ramat David Airbase. Because Israel was in the midst of the 1948 Arab–Israeli War, it was occasionally used as a bomber as well as flying transport missions. On bomber missions the aft loading door was removed and bombs were rolled out of the opening "by a judicious shove from a crewman's foot." The operational record of the aircraft is in dispute as authoritative sources do not verify its combat service. When the war ended and 103 Squadron moved, the DC 5 was left behind at Ramat David. It eventually found its way to a technical school where it was used extensively as a ground instruction airframe at Haifa Airport. When it was no longer serviceable due to a lack of spares, the airframe was stripped of its engines and instruments and the last DC 5 was reduced to scrap in Israel sometime after 1955.