Кіріспе

Құрып кеткен американдық автокөлік өндірушісі, американдық автомобиль өндірушісі.

Кросли – шағын, тәуелсіз американдық автокөлік өндірушісі, микрокөліктерге жақын болатын субкомпакт автомобильдер шығарды. Алғашында «Кросли Корпорациясы», кейін «Кросли Моторс Инкорпорейтед» деп аталған, Цинциннати, Огайо штатындағы фирма 1939 жылдан 1952 жылға дейін, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде өндірісті тоқтатқаннан кейін қайта басталды. Олардың универсалдары ең танымал модель болды, сонымен қатар седан, пикап, кабриолет, спорттық автомобиль және тіпті шағын джип сияқты көліктер де ұсынылды. Экспортқа арналған автомобильдер «Crosmobile» деген атпен таңбаланды. Кросли американдық автомобиль тарихында бірнеше жаңалықты енгізді, оның ішінде 1946 жылы қолжетімді, жаппай нарыққа арналған, жоғары орналасқан кәмшафтты қозғалтқышы бар алғашқы автомобиль; 1947 жылы 1948 модельдік жылғы кабриолет универсалы үшін «Спорттық пайдалы» терминінің алғашқы қолданылуы; сондай-ақ 4 дөңгелекті калиперлі дискілі тежегіштері бар алғашқы американдық автомобильдер және 1949 модельдік жылғы Американың соғыстан кейінгі алғашқы спорттық машинасы – «Hotshot». Крослидің барлық модельдері жеңіл салмақты, алдыңғы және артқы қатаң осьтері бар, рамалы конструкциядағы автомобильдер болды, ал қозғалтқыштарының көлемі белгілі бір шектен аспады. «Hotshot» және «Farm O Road» модельдерін қоспағанда, Кросли автомобильдерінің басым көпшілігі белгілі бір дөңгелек аралығында және жапырақты серіппелермен жасалған.

Тарих

Пауэл Кросли-младший автокөлік бөлшектері мен аксессуарлары бизнесінде байлық жинап, 1920-1930 жылдары басқа тұтыну тауарларын және «Кросли» автомобильдерін өндіруге көшті. 1925 жылы оның компаниясы әлемдегі ең ірі радио өндірушісі атанды. Өндіріс және радио хабар тарату бизнесінің қаржылық сәттілігі Крослиге өмір бойы қызығушылық танытқан автомобильдерді өндіруге мүмкіндік берді. Ол 1939 жылы алғашқы «Кросли» шағын автокөлігін таныстырды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде «Кросли» компаниясы азаматтық автомобильдерді өндіруді тоқтатты және соғыс кезеңінде қолданылатын материалдарды, соның ішінде тәжірибелік көліктерді әзірлеуді бастады. 1946 жылы «Кросли» Индиана штатының Марион қаласындағы зауытында шағын және өте шағын көліктерді қайта өндіруге кірісті, сонымен қатар жаңа модельдер мен инновацияларды ұсынды. Газ рационированиесі тоқтатылғаннан кейін және ірі үш автокөлік өндіруші үлкен машиналар шығара бастағаннан соң, тұтынушылардың «Кросли» шағын автокөліктеріне деген қызығушылығы азайды. 1952 жылдың 3 шілдесінде соңғы «Кросли» автокөлігі конвейерден түсті, ал компания басқа, табысты бизнес жобаларына көшті.

Құрылыс жүргізуші және компанияның негізін қалаушы

Огайо штатының Цинциннати қаласындағы өнеркәсіпші Пауэлл Кросли-младший, Кросли радио хабар тарату корпорациясының және Цинциннати Редс бейсбол командасының иесі, сондай-ақ басқа да бизнес мүдделеріне ие болды және шағын көліктерді құрудың амбициялық жоспарлары болды. Кросли алғашқы автокөлігін он екі жасында жасаған, ал 1907 жылы, жиырма бір жасында Индиана штатының Коннерсвилл қаласында «Марафон Сикс Автомобиль» компаниясын құрды. Кросли «Марафон Сикс» прототипін жасады – бұл алты цилиндрлі автомобиль 1700 АҚШ долларына бағаланды, ол сәнді автомобиль нарығының төменгі сегментінде болды, бірақ оның өндірісін қаржыландыру мүмкін болмады. Индианаполисте және Индиана штатының Мунси қаласындағы бірнеше автоөндірушілерде жұмыс істегеннен кейін, сондай-ақ жеке көліктерін, оның ішінде велосипедтік автомобиль моделін жасауға жасаған бірнеше сәтсіз әрекеттерден кейін, Кросли автомобиль аксессуарларын өндіруде табысқа жетті. 1916 жылы ол Ира Дж. Купермен бірлесіп «Америка автомобиль аксессуарлары» компаниясын құрды және Купердің компаниядағы үлесін сатып алды. 1919 жылға қарай Кросли мен оның кіші інісі, сондай-ақ бизнес серігі Льюис М. Кросли 1 миллион доллардан астам көлемде бөлшек сатылым жасады және басқа тұтыну тауарларына көшті. Кросли 1920-1930 жылдары «Харко», Кросли «Пуп» және «Роамио» сияқты арзан радиоларды жасап, сату арқылы байлығын арттырды. 1925 жылы «Кросли радио корпорациясы» әлемдегі ең ірі радио өндірушісі атанды. Ол Цинциннати қаласының Вашингтон лагері ауданында өндірісті кеңейтті және «Ұлт станциясы» деп танылатын WLW радиосы арқылы коммерциялық радио хабарларын таратуды бастады. Кросли компаниясы 1930 жылдары жаңа тұтыну тауарларын және үй шаруалық техникаларын ұсынды, соның ішінде есіктерінде сөрелері бар «Шелвадор» тоңазытқышы және басқа да өнімдерді жаңартты. Кросли осы өнімдерді сатудан тапқан байлығының есебінен басқа салаларға, соның ішінде автомобиль өндірісіне инвестиция жасады.

Бірінші Кросли автомобильдері

1930 жылдардың соңында Кросли арзан бағадағы шағын көліктер мен өзге де кішкентай көлік құралдарын жасады. 1939 жылғы 28 сәуірде алғашқы Crosley өндірістік машинасы Индианаполис моторлы трассасында дебют жасады, сын-пікірлер әртүрлі болды. Кросли машиналары ең жақын бәсекелес – American Austin Car Company компаниясының American Bantam көлігінен арзан болды, ол 449 доллардан 565 долларға дейін сатылды, сондай-ақ оның конструкциясында инерциялық дөңгелектің құрамында желдеткіш болды. Қозғалтқыш үш жылдамдықты беріліс қоробкасына қосылды, ол қуатты тікелей, серік құбыры арқылы артқы оске жеткізді, бұл біліктің қажеттілігін жойды. Бұл конструкция сенімсіз деп танылды, сондықтан 1941 жылдан бастап стандартты кардандық біліктер орнатылды. 1941 жылға қарай кең таралған Crosley көліктерінің жаңа корпус нұсқалары жасалды, 1941 жылы шамамен 2300 автомобиль құрастырылды. Кросли 1942 жылы азаматтық көліктерді шығаруды тоқтатқан соңғы компания болды, сол жылы тағы 1000 дана шығарды.

Кросли фермасы-жол

Кросли соғыс үшін түрлі өнімдер шығарды, соның ішінде "Pup" 4x4 прототипі, кішкентай, ауамен тасымалданатын 4WD көлігі. "Фарм О Роуд" өзінің идеяларын "Джип" пен соғыс кезеңіндегі "Пуп" көлігінен алды. Ол тікбұрышты, минималистік корпусқа ие болды, дөңгелек аралығы болды және салмағы құрады. "Фарм О Роуд" сол кездегі басқа Crosley модельдеріндей 26,5 атты күшті CIBA қозғалтқышымен жабдықталды, оған үш жылдамдықты Warner T 92 беріліс қосылды, артында екі қатынаспен жұмыс істейтін, қуат алу білігіне қосылатын қосымша жәшік орнатылған. Базалық бағасы 795 доллар, ал гидравликалық жүйесі, соның ішінде гидравликалық тартқышпен бірге 939 долларға сатылды. Бұл қозғалтқыштар Висконсин штатының Ваукеша қаласындағы Waukesha Engines компаниясымен жасалған және 1939 жылдан 1942 жылға дейін қолданылды. Қозғалтқыш бастапқыда бау-бақшадағы шашыратқыштарды қозғау үшін жобаланған. Алайда, 1938–44 жылдар аралығында жасалған 12 000-нан астам қозғалтқыштың көп бөлігі соғысқа дейінгі (1939–42) Crosley шағын көліктерінде және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде әскери мақсаттарда қолданылды, соның ішінде қосымша қуат блогы (APU) ретінде де пайдаланылды. Бұл Америкада бес таңбалы сандармен өндірілген алғашқы жоғары орналасқан кәмшафтты автомобиль қозғалтқышы болды. Біртұтас блок пен цилиндрдің басы құрғақ күйде тек салмақтан тұрады; барлық керек-жарақтарымен (серпімдік тетік қоса алғанда) толық салмағы құрайды. Қозғалтқыш көлемі құрайды және 5400 айналымда атты күш, ал 1200 айналымда момент өндіреді. Өте жақсы қуат-салмақ қатынасы мен сол кездегі тиімділігіне байланысты CoBra қозғалтқышы Ford-тың 1.0 литрлік, қатарлы 3 EcoBoost қозғалтқышымен салыстырылды. Қозғалтқыштың қызмет ету мерзімі сағаттармен өлшенді және соғыс кезеңіндегі міндеттерге байланысты техникалық қызмет көрсету кестесімен қатаң бақыланды, бірақ коррозия азаматтық қызметте осы қозғалтқыштар үшін мәселе тудырды. Осы қозғалтқыштармен байланысты мәселелер 1948 жылға қарай Crosley-дің беделін түсірді.