Кіріспе

Жапон суретшісі (1658–1716)

Огата Корин (尾形光琳; 1658 – 2 маусым 1716) – Ринпа мектебінің жапон пейзаж суретшісі, лак өңдеуші, суретші және тоқыма дизайнерi. Корин ең әйгілі туындылары – «Ирис» және «Қызыл және ақ шапақ гүлдері» (екеуі де ұлттық қазына ретінде тіркелген) сияқты байобу бүктемелі скриндегі суреттері, сондай-ақ оның ағасы Кензан (1663–1743) жасаған керамика мен лак бұйымдарындағы суреттері. Ол сонымен қатар, дөңгелек жапсырғыштар, маки жазу жәшіктері немесе инро дәрілік жәшіктері сияқты әртүрлі сәндік және тұрмыстық заттармен жұмыс істеген өнімді дизайнер болды. Ол сондай-ақ, Хонами Коэцу (1558–1637) және Таварая Сотацу (шамамен 1570–1640) оны құрғаннан кейін 50 жыл өткен соң, жапон суретінің Ринпа мектебін жаңартуға және нығайтуға үлкен үлес қосты. Шындығында, Мэйдзи кезеңінде пайда болған «Ринпа» термині «[Ко]рин мектебі» дегенді білдіреді. Ол әсіресе Сакай Хойцуға (1761–1828) үлкен әсер етті, ол Кориннің көптеген суреттерін көшіріп, оның туындыларын танымал етіп, оның қайтыс болған күнінің 100 жылдығына арналған Кориннің суреттерінен тұңғыш көрмені ұйымдастырды.

Өмірбаян

Корин Киотода бай саудагер отбасында дүниеге келді. Отбасының "Каригане я" деп аталатын бизнесі қаланың ақсүйек әйелдеріне арналған жоғары сапалы маталарды жасау және сатумен айналысты. Әкесі Огата Сокен (1621–1687), Коэцу стиліндегі белгілі каллиграф және Но театрының меценаты, Корин Сокеннің екінші ұлы болды. Кіші інісі Кензан да өз алдына атақты қыш құмырашы және суретші болды, олармен Корин жиі бірлесіп жұмыс істеді. Корин Кано мектебінің өкілі Ямамото Сокеннен (шамамен 1683–1706), Кано Цуненобудан (1636–1713) және Сумиёси Гукеиден (1631–1705) тәлім алды, бірақ оның ең үлкен ықпалы Хонами Коэцу мен Таварая Сотацу болды. Оның сол кезеңдегі шедеврлері, мысалы, "Қызыл және ақ қарақұмық гүлдері" экраны, сол жерде салынған деп саналады. Оның басты шәкірттері Татебаяши Кагэи және Ватанабе Шико болды. Экрандар Кориннің хоккё ретіндегі алғашқы туындыларының бірі. Онда жапондық көк иристерінің гүлдеген күйі және олардың жасыл жапырақтары бейнеленген, бұл панельдерде ритмикалық түрде қайталанып, бірақ әртүрлі үлгілер құрайды. Кейбір гүлдердің ұқсастығы штамп қолданылғанын көрсетеді. Олар Жапонияның ұлттық қазынасы болып саналады. Корин шамамен бес-он екі жылдан кейін осыған ұқсас жұмысты жасады – "Яцухасидегі Айрис" деп аталатын алты панельдік экран. Бұл "Исе әңгімелерінен" алынған "Яцухаси (сегіз көпір)" эпизодына тікелей сілтеме, соның ішінде екі экранның үстінен қиғаш бойымен өтетін бұрышты көпірдің бейнесі бар. Экран алтын жалатылған қағазға бояу және сыямен салынған. Бұл Тавараяның Райдзин – синто және жапон мифологиясындағы найзағай, күн күркірі және дауыл құдайы, және Фуджин – жел құдайының бейнесін бейнелейтін түпнұсқа туындысының көшірмесі. Кейіннен Ринпа мектебінің тағы бір көрнекті өкілі Сакай Хойцу осы туындының өз нұсқасын жасады. Бұл туындының үш нұсқасы да 2015 жылы Киото ұлттық мұражайында өткен "Ринпа: Астананың эстетикасы" көрмесінде 75 жылдан кейін алғаш рет бірге қойылды. Суреттің қарапайым, стильденген композициясында өрнекті ағысқан өзен, сол жағында ақ құйылған, оң жағында қызыл құйылған ағаштар бейнеленген. Құйылған гүлдер көктемде оқиға орын алатынын көрсетеді. Экрандардың тапсырысы немесе қайдан алынғаны туралы 20-шы ғасырға дейінгі ешқандай құжаттама жоқ. Олар Кориннің туындылары туралы Эдо дәуіріндегі жарияланымдарда есімдері аталмаған және оның ізбасарлары оларды көшірмеген, бұл олардың көп танылмағанын көрсетеді. Олар туралы алғашқы жарияланым 1907 жылғы журнал мақаласында жарық көрді, ал олардың алғашқы қоғамдық көрсетілімі 1915 жылы Кориннің туғанына 200 жыл толуына арналған көрмеде болды. Тарашикоми техникасын қолданудан басқа, бұл туынды пигментпен ғана салынған, контуры жоқ, қазір "Кориннің құйылған гүлдері" деп аталатын танымал техникамен жасалған құйылған гүлдерімен ерекшеленеді.