Кіріспе
Теріс опциямен есеп айырысу – бұл бизнес практикасы, онда клиенттерге бұрын тапсырыс бермеген тауарлар немесе қызметтер жіберіледі және олар қызметті пайдалануды жалғастыруы немесе есеп айырысу алдында одан бас тартуы керек. Мысалы, «Колумбия Хаусы» сияқты пошта арқылы тапсырыс беру қызметтері мен басқа кітап клубтары осы модельде жұмыс істейді.
Negative option billing is a business practice in which customers are given goods or services that were not previously ordered, and must either continue to pay for the service or specifically decline it in advance of billing. This is, for example, the model on which mail order services, such as Columbia House, and other book clubs are structured.
АҚШ заңдары
Федералды сауда комиссиясының мәлімдемесіне сәйкес, сұралмаған тауарлар сыйлық деп есептеледі және алушы олар үшін төлем жасауға немесе қайтаруға міндетті емес. Бұл клиент қызметке немесе клубқа шарттарын мұқият оқымай жазылып алып, пошта арқылы тауар сатып алуға келіскен жағдайлардан ерекшеленеді. Сонымен қатар, Scholastic Corporation компаниясына қарсы тұтынушылар тарапынан қозғалған топтық сот ісі бар, олар мүшелікті жоюға тырысқанда "қорқытылған, алданған, қысымға ұшыраған және қауіп көрген" сезімде болды.
Канадалық құқық
Канадада Парламент 1996 жылы бұл практиканы заңсыз етуге тырысты, алдыңғы жылы көпшіліктің наразылығынан кейін, көптеген кабельдік теледидар компаниялары өз желілеріне жаңа арнайы қызметтер жиынтығын осылай қосыпты. Бұрын жаңа арналарды кабельдік теледидар қызметіне қосудың қалыпты тәсілі осы болған, бірақ 1995 жылғы арна іске қосылғанда туған дау-жанжал бұрынғыдай болған жоқ, себебі 1995 жылғы іске қосу бірден көптеген арналарды қамтыды, ал бұрынғы қосымшалар бір немесе екі арнаны ғана қамтыды. Парламент депутаты Роджер Галлавей 1996 жылы бұл практиканы тыйым салу үшін жеке мүшелік заң жобасын ұсынды, ол бірінші оқылымда қабылданды, бірақ 1997 жылғы сайлауға байланысты Палата таратылғанда қарастырылмады. 1999 жылы бұл мәселе қайта көтеріліп, қабылданды. Public Interest Advocacy Centre (Қоғамдық мүдделерді қорғау орталығы) өкілі Майкл Жаниган былай деді:
Теріс опциялық төлем жүйесіне байланысты алаңдаушылықтар, жалпы құқықта танылған, сатып алу-сату шартының мәнінен туындайды. Әрбір бірінші курс студенті білетіндей, мұндай шарт ұсыныстан және қабылдаудан тұрады. Тұтынушыларды қорғау заңдарының тарихы – заң шығарушылардың сатушыдан сатып алушыға ұсынысты бұрмаламай жеткізуді қамтамасыз етуге тырысқандарының тарихы, сондай-ақ сатып алушыға ұсынысты қабылдау немесе қабылдамау үшін ақылға қонымды таңдау жасау мүмкіндігін беруге тырысқандарының тарихы. Себебі, тауардың бағасы, саны және сапасы сияқты шарттың маңызды элементтерінен хабарсыз тұтынушымен жасалған шарт, нарықтың тиімділігіне зиян келтіреді. Онтарио үкіметі де 2005 жылдың шілдесінде бұл практиканы заңсыз деп жариялады. Онтарионың теріс опциялық төлемді тыйым салатын ережелері, егер тұтынушы тауар немесе қызмет алуға келіскен болса, оның төлеуден қорғалмауына байланысты. Сонымен қатар, Альберта 1998 жылы теріс төлемді заңсыз деп жариялады.
The concern associated with the practice of negative option billing has its origins in the nature of a contract of purchase and sale, as recognized in common law. As every first year law student learns, such a contract consists of an offer and an acceptance. The history of consumer protection statutes is a chronicle of legislators attempting to ensure that the offer is conveyed without misrepresentation by the vendor to a purchaser who has an opportunity to make an informed choice to accept or refuse the offer. This is because a contract that is made with a consumer who is unaware of key elements of the contract such as price, quantity and quality of the goods to be delivered is subversive of the efficiency of the market as a whole. The Ontario government also outlawed the practice in July 2005. Ontario's regulations prohibiting negative option billing do not protect consumers from owing for goods or services that they have agreed to receive. Additionally, Alberta has outlawed negative billing in 1998.
Ұлыбритания құқығы
Ұлыбританияда қолданыстағы заң - Тұтынушыларды қорғау (қашықтықтан сату) ережелері 2000 жылғы (2000 No. 2334), атап айтқанда 24-тармақ – Инерциялық сату. (Бұл күші жойылған Сұралмаған тауарлар мен қызметтер туралы заңның (1971, өзгертулермен) 1-тармағын алмастырады.) Қорыта айтқанда: (2) [Сұралмаған тауарды] алған адам оны жөнелтушімен қарым-қатынаста өзіне шартсыз сыйлық ретінде пайдалануға, онымен айналысуға немесе одан құтылуға құқылы. (3) Жөнелтушінің тауарға құқығы жойылады.
(2) The recipient [of unsolicited goods] may, as between himself and the sender, use, deal with or dispose of the goods as if they were an unconditional gift to him. (3) The rights of the sender to the goods are extinguished.