Сөздік мінез-құлқы: Б.Ф. Скиннердің психологиялық зерттеуі

Б.Ф. Скиннердің «Сөздік мінез-құлық» кітабы лингвистиканы психологиялық тұрғыдан қарастырады. Эхоика, манд, такт сияқты терминдерді талдайды. Психология📚

13 мин оқу

100%

Дереккөз: Verbal Behavior — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Психология кітабы

Вербальді мінез-құлық – психолог Б. Ф. Скиннердің 1957 жылы жарық көрген кітабы. Онда ол «вербальді мінез-құлық» деп атаған, немесе дәстүрлі түрде тіл білімі деп аталатын құбылысты сипаттайды. Скиннердің еңбегінде вербальді мінез-құлықты бақылайтын элементтер, талдау үшін жаңадан ойлап табылған терминология – эхоика, манд, такт, автоклитика және т.б., сондай-ақ «аудитория» сияқты жалпы қолданыстағы терминдердің нақты анықтамалары келтіріледі.

Шығу тегі

Вербальді мінез-құлықтың бастауы 1940 жылдардың басында Миннесота университетінде алғаш айтылған лекциялар сериясынан өркендеді және кітап жарыққа шығудан бұрынғы он жылда Колумбиядағы жазғы лекцияларында және Гарвардтағы Уильям Джеймс атындағы лекцияларында одан әрі жетілдірілді.

Зерттеу

Скиннердің сөздік мінез-құлқына жасаған талдауы әдеби талдау әдістеріне көп сіңірген. Бұл дәстүр қазірге дейін сақталып келеді. "Сөздік мінез-құлық" кітабы негізінен теориялық тұрғыдан жазылған, кітаптың өзінде тәжірибелік зерттеулерге көп көңіл бөлмеген. Осы кітап жарық көргеннен бері оған негізделген көптеген зерттеу мақалалары мен қолданбалы жұмыстар жасалды.

Функционалдық талдау

Скиннердің "Сөздік мінез-құлық" еңбегі автоклитиканы және алты негізгі операторды енгізді: манд, такт, аудиториялық қатынас, эхоикалық, мәтіндік және ішкі сөйлеу. Скиннер үшін зерттеудің дұрыс нысаны – мінез-құлықтың өзі, ол гипотетикалық (ақылдық) құрылымдарға сілтеме жасамай, керісінше, оның пайда болатын ортадағы мінез-құлықтың функционалдық байланыстары арқылы талданады. Бұл талдау физикадағы Эрнст Махтың прагматикалық индуктивтік ұстанымын кеңейтеді және гипотеза жасау мен тексеруге деген ұмтылысты одан да азайтады. "Сөздік мінез-құлық" 5 бөлімнен және 19 тараудан тұрады. Бірінші тарау осы еңбектің негізін қалайды, сөздік мінез-құлықты функционалдық тұрғыдан талдауды ұсынады. Скиннер сөздік мінез-құлықты ерекше, туа біткен қабілеттің нәтижесі ретінде емес, бақыланатын салдарлар мен ынталандырулардың функциясы ретінде көрсетеді. Сондай-ақ, ол бізді мінез-құлықтың құрылымын немесе үлгілерін ғана сипаттаумен қанағаттандыруды талап етпейді. Скиннер кейбір баламалы, дәстүрлі түсіндірмелерді қарастырады және өзінің функционалдық ұстанымына көшеді.

Жалпы мәселелер

Жауаптың күшін анықтауда Скиннер күштің (ықтималдықтың) критерийлерін ұсынады: эмиссия, энергия деңгейі, жылдамдық және қайталану. Ол мұның жауап күшін анықтаудың өте шектеулі тәсілдері екенін, себебі олар әрқашан бірге өзгермейді және басқа факторлардың ықпалында болуы мүмкін екенін айтады. Эмиссия – бұл «бар/жоқ» өлшемі, ал қалған үш – энергия деңгейі, жылдамдық, қайталану – салыстырмалы күштің мүмкін көрсеткіштері болып табылады. Эмиссия – Егер жауап берілсе, оның белгілі бір күші бар деп түсіндіруге болады. Ерекше немесе қиын жағдайлар күштілік туралы қорытынды жасауға дәлел беруі мүмкін. Типикалық жағдайларда бұл күштілік туралы қорытынды жасау үшін жеткілікті негіз болмайды. Бұл – бар немесе жоқ деген тұжырым, және оның деңгейі жоқ. Энергия деңгейі – Эмиссиядан айырмашылығы, энергия деңгейі (жауаптың шамасы) жауаптың күшінің кең ауқымын анықтауға мүмкіндік береді. Энергия деңгейі – жауап беруге жоғары бейімділікті көрсететін негіз. Мысалы, күшті және анық айтылған «Су!» жауабының күшін анықтау үшін негіз болады, ал әлсіз, қысқа «Су» сөзіне қарағанда оның күші аз болады. Авторлар белгілі бір объектілерсіз аяқталмайтын мінез-құлық тізбектерін оқыту арқылы объектілерге қатысты мотивациялық операцияларды жасады. Қатысушылар бұрын тек атауын білген (тактикалық) жоғалған объектілерді сұрауға (мандылыққа) үйренді.

Мәтіндік

Төртінші тарауда Скиннер сөздік тітіркендіргіштер арқылы басқарудың түрлерін атап көрсетеді. Олардың бірі – мәтіндік мінез-құлық, ол біз әдетте оқу немесе жазу деп атайтын мінез-құлықтың түрін білдіреді. Дауыстық жауап естілмейтін сөздік тітіркендіргіш арқылы басқарылады. Мұнда екі түрлі қабылдау жолы қатысады ("оқу"). Егер олар бірдей болса, онда "мәтінді көшіру" болады (мәтінді көшіру туралы Джек Майклдың еңбектерін қараңыз), егер естілсе, содан кейін жазылса, онда "диктант алу" болады, және т.б.

Эхоикалық

Скиннер тіл үйренуде еліктеудің рөлін қатаң түрде қарастырған алғашқы ғалымдардың бірі болды. Ол бұл тұжырымды "Verbal Behavior" атты кітабында эхоика түсінігі арқылы енгізді. Эхоика – бұл сөздік стимулдың функционалдық бақылауындағы мінез-құлық. Сөздік жауап пен сөздік стимул нүктелік сәйкестік деп аталатын ұқсастыққа ие (формальды ұқсастық). Сөйлеуші естігенді қайталайды. Эхоикалық мінез-құлықта стимул естілу арқылы, ал жауап дауыс арқылы беріледі. Бұл көбінесе тілдің бастапқы қалыптасу кезеңдерінде байқалады. Мысалы, жаңа тіл үйрену кезінде мұғалім "parsimonious" деп айтып, содан кейін "Осыны қайталап көресің бе?" деп сұрап, эхоикалық жауапты тудыруға тырысады. Винокурдың (1978) зерттеуі эхоикалық қатынастарға қатысты зерттеулердің бір мысалы болып табылады.

Сөйлеуге ұқыптылық

"Сөздік мінез-құлқы" кітабының бесінші тарауында такт (тікелей байланыс) жан-жақты қарастырылады. Такт әлеммен "байланыс орнату" деп аталады, және бұл сөздік дағды функционалды түрде сөзсіз стимулмен және жалпыланған шартты нығайтумен бақыланатын мінез-құлықты білдіреді. Бақылайтын стимул сөзсіз болып табылады, ол – "барлық физикалық орта". Тілдік тұрғыдан алғанда, такт "экспрессивті белгілеу" ретінде қарастырылуы мүмкін. Такт басқа тыңдаушылар үшін ең пайдалы сөздік мінез-құлық болып табылады, себебі ол тыңдаушылардың ортамен байланысын кеңейтеді. Керісінше, такт сөйлеуші үшін ең пайдалы сөздік мінез-құлық, өйткені ол нақты нығайтуға қол жеткізуге мүмкіндік береді. Такт түрлі кеңейтулерге ұшырауы мүмкін: жалпылама, метафоралық, метонимикалық, солецистік, атау және "болжау". Сондай-ақ, ол абстракцияға да қатыса алады. Лоу, Хорн, Харрис және Рэндл (2002) – такт бойынша жақында жасалған зерттемелердің бір мысалы.

Интравербальдық

Интравербальдық – басқа вербальдық мінез-құлықтың бақылауындағы сөйлеу мінез-құлқы. Интравербальдықтар көбінесе классикалық ассоциациялық техникаларды қолдану арқылы зерттеледі.

Аудитория

Аудиторияны бақылау ұзақ жылдар бойы күш беру және жазалау арқылы қалыптасады. Скиннердің үш компонентті байланысын осы қалай жұмыс істейтінін талдау үшін пайдалануға болады: бірінші компонент – алғышарт, ол аудиторияға сілтеме жасайды, олардың қатысуында сөздік реакция (екінші компонент) орын алады. Реакцияның салдары үшінші компонент болып табылады, және осы салдар реакцияны күшейтетін немесе әлсірететін болса, бұл реакция сол аудиторияның қатысуында қайта орын ала ма, жоқ па, әсер етеді. Осы процесте аудиторияны бақылау, яғни белгілі бір аудиторияның қатысуында белгілі бір реакциялардың пайда болу мүмкіндігі қалыптасады. Скиннер аудиторияны бақылау белгілі бір аудиториямен болған тарихқа байланысты дамығанын, бірақ әрбір тыңдаушымен ұзақ тарихымыз болмаса да, олардың қатысуында ауызша мінез-құлықпен тиімді айналыса алатынымызды атап өтті (176-бет). Біз жаңа аудиторияға (жаңа стимулдарға) бұрынғы тәжірибеміз бар ұқсас аудиторияға жауап беретіндей жауап бере аламыз.

Теріс аудиториялар

Сөздік мінез-құлықтың белгілі бір түрлерін жазалаған аудитория теріс аудитория деп аталады (178-бет): осы аудиторияның қатысуында жазаланған сөздік мінез-құлықтың қайта орын алу мүмкіндігі азаяды. Скиннер ересектердің балалардың белгілі бір сөздік мінез-құлықтарын жазалап, патшаның өзінің поддандыларының сөздік мінез-құлықтарын жазалайтын мысалдар келтіреді.

Вербальді операнттардың жиынтығы

Келесі кестеде вербальды мінез-құлықты талдаудағы жаңа вербальды операторлар жинақталған. Алдын ала шартСөздік операторНәтижелік әрекетМотивациялық операцияМанТікелей әсерліБала ас үйге кіреді, онда анасы бар, және былай дейді: "Мен сүт қалаймын". Анасы тоңазытқышты ашып, баласына сүт береді. Физикалық ортаның ерекшелігіТактӘлеуметтікБала терезеден сыртқа қарап, анасына бұрылып: "Бүгін ыстық" дейді. Анасы: "Дұрыс!"Бір адамның ауызша мінез-құлқыИнтравербальӘлеуметтікАна қызынан: "Математикадан қандай баға алдың?" деп сұрайды. Қызы: "А" деп жауап береді. Анасы: "Өте жақсы!"Бір адамның ауызша мінез-құлқыЭхоикалықӘлеуметтікМұғалім оқушыға: "Неміс тілінде мінез-құлық - Verhalten" дейді. Оқушы: "Мінез-құлық - Verhalten" деп қайталайды. Мұғалім: "Дұрыс."Адамның өзінің ауызша мінез-құлқыАвтоклитикаТікелей әсерліБала түнде ата-анасының бөлмесіне келіп, "Мен ауырып қалдым деп ойлаймын" дейді. Анасы баланы алып, ауруханаға апарады.

Талдау бірлігі ретінде ауызша операторлар

Скиннер вербальдық мінез-құлық санаттарын атап өтеді: талап (mand), мәтіндік, ішкі сөйлеу (intraverbal), тактикалық, көрерменмен қарым-қатынас және мінез-құлықты қалай жіктеуге болатынын түсіндіреді. Ол форманың ғана жеткіліксіз екенін айтады (мысалы, "От!" сөзі жағдайға байланысты әртүрлі мағына білдіруі мүмкін). Жіктеу мінез-құлықтың қандай жағдайда пайда болатынын білуге байланысты. Скиннер сондай-ақ, "бірдей жауаптың" әртүрлі операциялық жағдайларда берілуі мүмкін екенін көрсетеді. Скиннер былай дейді:

Яғни, жай ғана жіктеу талдауға көп көмектеспейді – мінез-құлықты басқаратын функционалдық байланыстарды, мінез-құлықты ғылыми тұрғыдан талдауға сәйкес келе түсіну керек.

Бірнеше себеп

Скиннер осы тарауда кез келген жауаптың бірнеше факторлардың нәтижесі болуы мүмкін екенін көрсетеді. Екіншіден, кез келген фактор әдетте бірнеше жауапқа әсер етеді. Сондай-ақ, бірнеше аудитория мәселесі де қарастырылады, себебі әр аудитория, бұрын айтылғандай, күшті және тиімді жауап беруге мүмкіндік береді. Аудиторияларды біріктіру жауап беруге қатысты әртүрлі бейімділіктерді тудырады.

Қосымша ынталандыру

Қосымша стимуляция – осы уақытқа дейін қарастырылған материал аясында сөзді мінез-құлықты бақылаудың практикалық мәселелерін талқылау болып табылады. Көптеген бақылау факторлары және бұрынғы тарауларда айтылған көптеген қарапайым операциялық бірліктер талқыланады.

Фрагментарлы жауаптардың жаңа комбинациялары

Көптеген себептердің әрекеттесіп, жаңа сөздік формаларды тудыратын ерекше жағдай – Скиннер сипаттаған фрагментарлық жауаптар. Мұндай үйлесімдер көбінесе дауыстақ болады, бірақ бұл арнайы қасиеттерге емес, өзін-өзі түзетудің әртүрлі жағдайларына байланысты болуы мүмкін. Мұндай өзгерістер "мағынасыз" болуы мүмкін және олар туындаған сөздік қарым-қатынасты одан әрі дамытпауы мүмкін. Фрейдтік қателер – фрагментарлық жауаптардың бір ерекше түрі болуы мүмкін, оларға қолдау көрсетіледі және өзін-өзі түзетуге кедері келтіруі мүмкін. Бұл құбылыс балаларда және екінші тіл үйреніп жатқан ересектерде жиірек кездеседі. Шаршау, ауру және мас болу фрагментарлық жауаптарға себеп болуы мүмкін.

Автоклитика

Автоклитика – басқа вербальдық мінез-құлықтың функцияларын өзгертетін вербальдық мінез-құлықтың бір түрі. Мысалы, "Менің ойымша, жаңбыр жауып тұр" деген сөйлемде "Менің ойымша" автоклитикасы бар, ол "жаңбыр жауып тұр" деген мәлімдеменің сенімділігін реттейді. Автоклитиканы зерттеген жұмыстардың мысалы – Lodhi & Greer (1989) еңбегі.

Өзін-өзі нығайту

Бұл жерде Скиннер өзін-өзі бақылау туралы пікірімен сабақтастыра келіп, былай дейді: "Адам өз мінез-құлқымен – ауызша болсын, басқаша болсын – өзгелердің мінез-құлқымен қатар бақылай алады". Тиісті ауызша мінез-құлық әлсіз болуы мүмкін, мысалы, есімді ұмыту сияқты, және күшейтуді қажет етеді. Ол жеткіліксіз оқытылған болуы мүмкін, мысалы, шетел тіліндегідей. Формуланы қайталау, өлең жаттап айту және т.б. Бұл техникалар – ынталандыруларды басқару, өңдеу деңгейін өзгерту, ауызша мінез-құлықтың механикалық жасалуы, мотивациялық және эмоционалдық факторларды өзгерту, инкубация және тағы басқалар. Скиннер автордың осы техникалардың кейбірін қолданған мысалын келтіреді.

Логикалық және ғылыми

Бұл жағдайдағы арнайы аудитория – «сәтті әрекеттерге» қатысты. Стимулдарды бақылаудың ең тиімді әдістері қолдануға ұсынылады, олар максималды тиімділікті қамтамасыз етеді. Скиннер «графиктер, модельдер, кестелер» осы дамуға мүмкіндік беретін мәтін түрлері екенін айтады. Логикалық және ғылыми қауымдастық та дәлдікті қамтамасыз ету және қателіктерді болдырмау үшін жауаптарды жақсартады. Ауызша мінез-құлық перспективасынан ғылым саласында аз ғана прогресс жасалды; алайда, зерттеулер жоспары бойынша ұсыныстар жасалған.

Жеке іс-шараларды өткізу

Жеке оқиғалар – бұл сөйлеушіге ғана қолжетімді оқиғалар. Қоғамдық оқиғалар – организмнің терісінен тыс жерде, бірнеше адам бақылайтын оқиғалар. Бас ауруы – жеке оқиғаның, ал көлік апаты – қоғамдық оқиғаның мысалы. Организмнің жеке оқиғаларды қабылдауы, әртүрлі мінез-құлықтар мен жауаптарды әртүрлі күшейтетін ауызша қауымдастықпен қалыптасады (Катания, 2007, 9-б.). Мысалы, егер бала шеңбердің жанында тұрғанда «шеңбер» деп ауызша айтса, бұл тактика болуы мүмкін. Егер бала «Менің тісім ауырады» деп ауызша айтса, ол жеке оқиғаны тактикалауда болар, мұнда тітіркеніш сөйлеушіге ғана белгілі, ал ауызша қауымдастықтың қалғанына емес. Ауызша қауымдастық жеке оқиғаларға арналған тактикалардың бастапқы дамуын және олардың сақталуын немесе тоқтатылуын қалыптастырады (Катания, 2007, 232-б.). Организм жеке және қоғамдық стимулдарға ұқсас жауап береді (Скиннер, 1957, 130-б.). Дегенмен, ауызша қауымдастық үшін жеке оқиғалармен байланысты ауызша мінез-құлықты қалыптастыру қиын (Катания, 2007, 403-б.). Жеке оқиғаларды қалыптастыру қиын болуы мүмкін, бірақ организмнің терісінде болатын маңызды нәрселер бар, оларды ауызша мінез-құлық туралы түсінігімізден алып тастауға болмайды (Катания, 2007, 9-б.). Жеке оқиғаларды тактикалаумен байланысты бірнеше мәселе бар. Скиннер (1957) екі маңызды дилемманы мойындады. Біріншіден, ол жеке оқиғаларды тактикалаумен байланысты стимулдарды болжау және басқарудағы қиындықтарымызды мойындайды (130-б.). Катания (2007) бұл жағдайды ауызша қауым мүшелері үшін стимулдың қолжетімсіздігі деп сипаттайды (253-б.). Скиннердің екінші мәселесі (1957) – жеке оқиғалармен байланысты ауызша мінез-құлықтың қалай дамығанын түсінудегі қазіргі қабілетсіздігіміз (131-б.). Скиннер (1957) сөйлеушілердің тілін қолдану арқылы ауызша мінез-құлықты ынталандырудың төрт мүмкін жолын сипаттайды. Оның айтуынша, ең жиі қолданылатын әдіс – «жалпыға ортақ қоғамдық серік». Мысалы, бала құлап, қан кетуі басталғанда, күтуші оған «сен жарақаттандың» сияқты сөздер айтады. Тағы бір әдіс – жеке стимулмен байланысты «қосалқы жауап». Мысалы, бала жүгіріп келіп, жылап, қолын тізесіне қойса, күтуші «сен жарақаттандың» деп айтуы мүмкін. Үшінші жол – ауызша қауымдастық ашық мінез-құлыққа байланысты күшейтуді қамтамасыз етеді және организм оны ағымдағы жеке оқиғаға жалпылайды. Скиннер мұны «метафоралық немесе метонимикалық кеңейту» деп атайды. Скиннердің сөздік мінез-құлқымызды қалыптастыруға көмектесетінін ұсынған соңғы әдіс – мінез-құлық бастапқыда төмен деңгейде болып, кейін жеке оқиғаға айналатын кезде (Скиннер, 1957, 134-б.). Бұл ұғымды жеке оқиғалардың ауызша мінез-құлқы ауызша қауымдастық арқылы тактикалық тілді кеңейту арқылы қалыптастырылатынын түсіну арқылы қорытындылауға болады (Катания, 2007, 263-б.). Жеке оқиғалар шектеулі және «мінез-құлықтың түсіндірмесі» ретінде қызмет етуі керек емес (Скиннер, 1957, 254-б.). Скиннер (1957) «жеке оқиғалардың тілі бізді мінез-құлықтың қоғамдық себептерінен оңай алаңдатуы мүмкін» деп ескертуді жалғастырады (мінез-құлықтың функцияларын қараңыз).

Private events are events accessible to only the speaker. Public events are events that occur outside of an organism's skin that are observed by more than one individual. A headache is an example of a private event and a car accident is an example of a public event. The tacting of private events by an organism is shaped by the verbal community who differentially reinforce a variety of behaviors and responses to the private events that occur (Catania, 2007, p. 9). For example, if a child verbally states, "a circle" when a circle is in the immediate environment, it may be a tact. If a child verbally states, "I have a toothache", she/he may be tacting a private event, whereas the stimulus is present to the speaker, but not the rest of the verbal community. The verbal community shapes the original development and the maintenance or discontinuation of the tacts for private events (Catania, 2007, p. 232). An organism responds similarly to both private stimuli and public stimuli (Skinner, 1957, p. 130). However, it is harder for the verbal community to shape the verbal behavior associated with private events (Catania, 2007, p. 403). It may be more difficult to shape private events, but there are critical things that occur within an organism's skin that should not be excluded from our understanding of verbal behavior (Catania, 2007, p. 9). Several concerns are associated with tacting private events. Skinner (1957) acknowledged two major dilemmas. First, he acknowledges our difficulty with predicting and controlling the stimuli associated with tacting private events (p. 130). Catania (2007) describes this as the unavailability of the stimulus to the members of the verbal community (p. 253). The second problem Skinner (1957) describes is our current inability to understand how the verbal behavior associated with private events is developed (p. 131). Skinner (1957) continues to describe four potential ways a verbal community can encourage verbal behavior with no access to the stimuli of the speaker. He suggests the most frequent method is via "a common public accompaniment". An example might be that when a kid falls and starts bleeding, the caregiver tells them statements like, "you got hurt". Another method is the "collateral response" associated with the private stimulus. An example would be when a kid comes running and is crying and holding their hands over their knee, the caregiver might make a statement like, "you got hurt". The third way is when the verbal community provides reinforcement contingent on the overt behavior and the organism generalizes that to the private event that is occurring. Skinner refers to this as a "metaphorical or metonymical extension". The final method that Skinner suggests may help form our verbal behavior is when the behavior is initially at a low level and then turns into a private event (Skinner, 1957, p. 134). This notion can be summarized by understanding that the verbal behavior of private events can be shaped through the verbal community by extending the language of tacts (Catania, 2007, p. 263). Private events are limited and should not serve as "explanations of behavior" (Skinner, 1957, p. 254). Skinner (1957) continues to caution that, "the language of private events can easily distract us from the public causes of behavior" (see functions of behavior).

Чомскийдің шолулары мен жауаптары

1959 жылы Ноам Чомский «Verbal Behavior» атты ықпалды сынды жариялады. Чомский балалардың бірінші тілін мінез-құлық теориясына сәйкес келетіндей түсіндіруге болмайтын, ашық немесе тікелей «оқыту» арқылы емес, иеленетінін көрсетті (Тілдік даму және стимулдың жеткіліксіздігін қараңыз), сондай-ақ Скиннердің «операторлар» және мінез-құлықты нығайтулар туралы теориялары адамдар бұрын естімеген сөйлемдерді айту және түсіну фактісін түсіндіре алмайтынын атап өтті. Фредерик Ньюмейердің сөзіне сәйкес:

Чомскийдің шолуы когнитивтік психология ғылымының негізгі құжаттарының бірі саналады, тіпті жиырма бес жыл өткен соң да мінез-құлық теориясының ең маңызды жолдандырылуы болып танылады. Оның барлық жазбаларының ішінде, оның Скиннерге жасаған шолуы кәсіби тіл білімі шеңберінен тысқары оның атағын таратуға ең көп үлес қосты. Чомскийдің 1959 жылғы шолуы, сол кезеңдегі басқа да еңбектерімен бірге, лингвистика, философия және когнитивтік ғылымдарда мінез-құлықтың ықпалының төмендеуіне әсер еткен деп есептеледі. Оған жауап ретінде Кеннет Маккоркодейл 1970 жылы «Чомскийдің Скиннердің «Verbal Behavior» еңбегіне жасаған шолуы» атты мақаласын жариялады. Маккоркодейл Чомскийдің жалпы мінез-құлық психологиясын, немесе Скиннердің мінез-құлық теориясы мен оның басқа түрлері арасындағы айырмашылықтарды толыққанды түсінбегенін айтты. Оның пікірінше, осының салдарынан Чомский бірнеше маңызды логикалық қателіктер жіберді. Осы мәселелерге байланысты Маккоркодейл шолудың көптеген жағдайларда дәлелдеуге тиіс нәрсені көрсетпегенін, яғни Чомскийдің мақаласына ең көп әсер еткендердің көпшілігі оған бұрыннан келіскенін мәлімдеді. Сондай-ақ Чомскийдің шолуы Скиннердің және басқалардың еңбектерін дұрыс емес көрсеткені, мысалы, цитаталарды контекстен шығарып алғаны туралы да айтылды. Чомскийдің өзі шолудың Скиннердің мінез-құлық психологиясының нұсқасы «Квиндік эмпиризмде және философияны табиғиландыруда қалай қолданылып келгеніне» бағытталғанын айтты.

Қазіргі зерттеулер

Қазіргі уақыттағы ауызша мінез-құлық зерттеулері The Analysis of Verbal Behavior (TAVB) және басқа да мінез-құлық аналитикалық журналдарда, мысалы, The Journal of the Experimental Analysis of Behavior (JEAB) және Journal of Applied Behavior Analysis (JABA) журналдарында жарияланады. Сондай-ақ зерттеулер постерлік сессиялар мен конференцияларда, мысалы, мінез-құлықты талдаудың өңірлік конвенцияларында немесе Мінез-құлықты талдау қауымдастығының (ABA) ұлттық немесе халықаралық конвенцияларында ұсынылады. Сондай-ақ, Мінез-құлықты талдау қауымдастығының (ABA) пошталық тізімі бар ауызша мінез-құлықтың арнайы қызығушылық тобы (SIG) бар. Journal of Early and Intensive Behavior Intervention және Journal of Speech Language Pathology and Applied Behavior Analysis журналдары ауызша мінез-құлыққа негізделген араласулар туралы клиникалық мақалаларды жариялайды. Скиннер өзінің ауызша мінез-құлық туралы есебі эволюциялық параллельді болуы мүмкін деп санайды. Скиннердің "Сыбайлас таңдауы" атты эссесінде ол оперативті кондиционирлеудің генетикалық эволюция, мәдени эволюция және оперативті кондиционирлеуді қамтитын үш деңгейлі процестің бір бөлігі екенін айтты. Оның пікірінше, үш процесс те салдарлар бойынша таңдаудың параллель процестерінің мысалы болып табылады. Дэвид Л. Халл, Родни Э. Лэнгман және Сигрид С. Гленн осы параллельді егжей-тегжейлі дамытты. Бұл тақырып мінез-құлық талдаушылары үшін маңызды мәселе болып қалады. Мінез-құлық талдаушылары елу жылдан бері ауызша мінез-құлыққа негізделген идеяларды дамытуда, бірақ осыған қарамастан, жаңа ауызша мінез-құлықты түсіндіруде қиындықтар туындайды.