Кіріспе

Якобиттер көтерілісі кезіндегі шотланд шпионы

Джон Кер (8 тамыз 1673 – 8 шілде 1726), туған жері Джон Кроуфорд, Кроуфурдленд, Айршир, шотланд пресвитериан дінінің өкілі, Камерон радикалдарымен байланысты болды. 1705 және 1709 жылдар аралығында Якобиттерге қарсы үкіметтік ақпарат беруші ретінде жұмыс істеді. Өмірінің көп бөлігін қаржылық қиындықтармен күрескен ол 1726 жылы Корольдік сот түрмесінде қайтыс болды.

Өмір

Кер 1673 жылғы 8 тамызда дүниеге келді, ол Фергушиллдің Александр Кроуфурдтың үлкен ұлы еді. Ол Шотландия Парламентінің 1685 жылғы тізімдерінде жабдықтау комиссары ретінде тіркелген. Ол Килбирниге жақын орналасқан Керсландтан Роберт Кердің кіші қызы Аннаға үйленді. Олардың жалғыз ұлы Дэниел Кер 1692 жылы Штайнкерке шайқасында қаза болды. Аннаның үлкен әпкесі Жан Кер оған 1697 жылы отбасылық иелікті сатты, одан кейін ол Кер деген атты және оның таңбасын қабылдады.

Мансап

1690 жылдары Шотландияда «жеті жаман жыл» деп аталатын зор экономикалық қиындықтар мен ашаршылық басталды. 1696 жылдың желтоқсанында Эдинбург қаласы аштықтан зардап шеккен ауылдық көшіп келушілерді орналастыру үшін Грейфриарс шіркеуінің қорымында босқындар лагерін құрды. Бұл Фергушилл сияқты шағын мүліктердің тұрақтылығына әсер етті, ал Джон Керслендті сатып алған кезде қаржылық қиындыққа тап болды. Ол өзінің ықпалын қолданып, қаржылық мәселелерін шешуге тырысты, кейде якобиттерге, кейде үкіметке, мүмкіндігі болғанда екі тарапқа да қолдау көрсетті. 1707 жылы ол үкіметтен лицензия алды, бұл оған сенімсіз немесе күдікті адамдармен қарым-қатынас жасауға мүмкіндік берді, соның арқасында ол сол кезде үкіметтің жалдамалы тыңшысы екенін дәлелдеді. Өзінің естеліктерінде Кер елдің әртүрлі аймақтарында оның тапсырмасымен жұмыс істеген басқа да тыңшылар мен агенттер болғанын айтады. Ол католик дін қызметкерлерімен және якобиттердің құпия жоспарларын жасаушылармен хат алмасып, олардың жоспарларын, егер білсе, үкіметке сатқан. Бірақ ол жаман мінезді адам ретінде танымал болды, сондықтан маңызды адамдардың сенімін жеңуге сәтті болмауы ықтимал. Гордон герцогинясы бір кезде оның хат алмасушысы болған, бірақ 1707 жылы ол оның жемқор екенін анықтады. 1709 жылы ол Лондонға барды, онда Годольфеннің якобиттермен байланысын ашуға уәде бергені немесе қорқытқаны үшін екі партияның саясаткерлерінен көп ақша алғандай көрінеді. 1713 жылы, егер оның сөзіне сенсек, жартылай дипломатиялық міндеттер Керді Венаға алып барды, онда ол өзінің негізгі мақсатына жетпесе де, император оған зергерлік әшекейлермен әсемделген портретін сыйлады. Кер Венада болған уақытын ақпарат жинаумен өткізді, оны София ханшайымына жіберді дейді. Келесі жылы үйге қайтып келе жатып, ол болашақ Ұлыбритания короліне ағылшындарды басқарудың ең жақсы жолы туралы кеңес беру үшін Ганноверде тоқтады. Кер өзінің пікірінше, Джордж I-нің британ тағына отыруына үлкен көмек көрсеткенімен, оның қызметі сыбайлас жемқорлыққа төзбейтін мінезіне байланысты сыйланбады. 1715 жылы якобиттердің ниеттерін ашқаны үшін де осындай алғыссыздық болды. Британдық Шығыс Үндістан компаниясынан ақша табуға сәттілік көрмегендіктен және келесі бірнеше жылда оның тапқырлығын пайдаланған коммерциялық жобалары сәтсіз аяқталғандықтан, ол борышкерлер түрмесінде қайтыс болды. Патшаның түрмесінде ол Эдмунд Керлге, әдепсіз кітаптар шығарғаны үшін бес айға сотталған тұтқынға, Кердің естеліктерінің қолжазбасын (немесе оларға негіз болған материалдарды) сатты. Керл 1726 жылы оны үш бөлімге бөліп шығарды, соңғысы Кер қайтыс болғаннан кейін жарық көрді. Мемуарлардың бірінші бөлігін шығарғаны үшін, ол үкіметке зиян келтіретін ақпараттарды жариялауға тырысқан, бірақ Керл өзін-өзі ақтау үшін оны Анна патшайымның жадысын ақтау ретінде сипаттады, баспагер Чарлинг-Кросттегі ұятқа төңкерілді; және ол Мемуарлардың үшінші бөлігіне оның айыпталу туралы үкімін қосты.