Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тикунани (немесе Тигунанум) – Месопотамиядағы орта темір дәуіріндегі кішкентай Хурр мемлекеті. Бұл атау мемлекеттің өзін де, оның астанасын да көрсетеді.
Tikunani (or Tigunānum) was a small Hurrian city state in Mesopotamia around the middle of the second millennium BC. The name refers to both the kingdom and its capital city.
Маридің ықпалы
Тигунанум – бұл есімнің көне түрі, б.з.д. 18 ғасырға жуық Мари қаласынан табылған жазбаларда кездеседі.
Tigunānum is the older form of the name, appearing in texts excavated from Mari around the 18th century BC.
Хеттілердің ықпалы
Тикунини ең белгілісі – Тунип Тешшуптың (Хурр халқынан шыққан патша, Хеттердің Хаттусили I-імен бір замандас, шамамен б.з.д. 1620 жыл) тұсындағы клинопись құжаты, онда Хабиру әскерлерінің аттарының тізімі бар; Тикунини призмасын қараңыз. Хет патшасының, тек "табарна" деген лақап атымен белгілі, акад тілінде жазылған және Тикунини билеушісі Тунияға (мүмкін Тунип Тешшуппен бірдей) жолданған тақташа бар. Хатта патша, Митаннимен байланыс жасаған Хаху қаласына шабуыл жасау үшін вассалынан қолдау сұрайды. Тақташа Хет патшасы Хаттусили I-нің тұсында жазылған деп саналады, бірақ бұл әзірге нақты емес.
Tikunani is best known for a cuneiform document from the reign of Tunip Teššup (a Hurrian named king, contemporaneous with Hattusili I of the Hittites, around 1620 BC) containing a list of names of Habiru soldiers; see Tikunani Prism. There is a tablet, in Akkadian, from a Hittite king named only by the title "tabarna" and written to a vassal king, Tuniya (possible the same as Tunip Teššup), the ruler of Tikunani. In the letter the king extorts his vassal for support him in an attack against the city of Hahhu who have been dealing with the Mitanni. The tablet is thought to date to the reign of Hittite ruler Hattusili I though that is not certain.
Қалған қола дәуірі
Сальвини Тикунаниді Месопотамияның солтүстігіндегі хурит-аккад мемлекеті деп есептейді, ол кейін Миттани империясының құрамына енді.
Salvini assumes that Tikunani was a Hurrian Akkadian state in northern Mesopotamia, which later merged into the Mittani Empire.
Қазба тарихы
Тикунанидегі сына жазулы кестелер 1980 жылдардың соңында заңсыз қазылып алынды, мүмкін Диярбакир немесе Бисмил аймағында, бірақ көбінесе Жоғарғы Хабур өзені аймағынан шыққан болуы мүмкін. Бұл мәтіндердің көп бөлігі жарияланбаған және жеке жинақтарда сақталады; оларды М. Сальвини және В. Г. Ламберт 1990 жылдардың соңында зерттеді. Ламберттың зерттеулері жарияланбады, бірақ А. Р. Джорджтың еңбегінде ішінара жазылған, ол 2013 жылғы «Шёйен коллекциясындағы Вавилондық болжамдық мәтіндері» кітабының қосымшасы ретінде жарық көрді.
Cuneiform tables from Tikunani were illegally excavated in the late 1980s, possibly in the area around Diyarbakir or Bismil, but more likely from the region of the Upper Ḫabūr river. These texts are largely unpublished and in private collections; they were studied by M. Salvini and by W. G. Lambert in the late 1990s. Lambert's research was not published, however it has been dealt with in partial form via the work of A. R. George, appearing as an appendix of his 2013 Babylonian Divinatory Texts Chiefly in the Schøyen Collection.