Кіріспе
Карск (Каск деп те аталады) – швед және норвегиялық коктейль (Трёнделаг аймағынан), кофе мен ай шайынынан тұрады, кейде бір қасық қант қосылады (көптеген жақтаушылар ай шайынын ғана қосымша компонент деп санайды, себебі оның басқа алкогольдік сусындар сияқты өзіндік дәмі жоқ). Осыдан бөлек, оны Скандинавияның басқа да аймақтарында табуға болады.
Karsk (also called Kask) is a Swedish and Norwegian cocktail (from the Trøndelag region) containing coffee together with moonshine and sometimes a spoon of sugar (enthusiasts often consider moonshine exclusively to be appropriate as an added component, as it has no inherent taste like other alcoholic beverages). Broader, it can also be found in other parts of Scandinavia.
Этимология
Карск сөзі көне норвеж тіліндегі karskr сөзінен шыққан, ол «дені сау, күшті немесе епті» деген мағынаны білдіреді.
Шығу тегі
Карсктің нақты шығу тегі белгісіз, бірақ ол 1800 жылдардың басында Швецияның Бохуслен аймағында танымал сусын болған сияқты. Ғасырдың екінші жартысында оның танымалдылығы Норвегияға тарады. Қала халқы да оны ұнатады, бірақ ауылдық жерлерде одан да көп танымал. Карск Тронделаг мәдениетінің бір бөлігі ретінде қалыптасқан және бұрынғы Норвегия Мәдениет министрі Тронд Гискенің айтуынша, "Тронделагта өскен әр адамның өмірінде бір рет болса да Карск ішкені бар".
Вариациялар
Ағылшын тілінде сөйлейтін елдерде ай шайынының орнына водка қосылған нұсқаны кейде "орыс кофесі" деп атайды, бірақ "орыс кофесі" қаймақпен берілетін нұсқаны да білдіре береді. Норвегияда "карск" термині негізінен елдің орталық аймағында (Трёнделаг, шамамен Трёнделаг округімен сәйкес келеді) қолданылады, ал елдің басқа бөліктерінде басқаша аталуы мүмкін. Мысалы, оны "kaffedoktor" ("кофе дәрігері") немесе "knikt" (Хедмарк диалектісінде "knekt" – жақсылық/көңілді) деп те атайды; бұл екеуі де, мысалы, Хедмарк және Оппланд округтерінде (2020 жылдың 1 қаңтарынан бастап Иннландке біріктірілген) танымал атаулар. Солтүстік Норвегияда оны "rotar" деп те атайды, бірақ кейбіреулер бұл терминдерді ("kaffedoktor" және "rotar") тек кофеге қант қосылған түріне қатысты қолданады. Швецияда оны "kask", "kaffekask" ("күшті кофе") немесе "kaffegök" деп атайды және негізінен орталық және солтүстік аймақтарда ішеді. Тіпті фин тілінің оңтүстік-шығыс диалектісінде де бұл сусынды атауға арналған сөз бар, ол "kaffeplörö" немесе "kaffeblörö" деп аталады. Данияда осындай сусынды әдетте "kaffepunch" деп атайды және дәстүрлі түрде тек кофе мен шнапстан тұрады. Қоспа қатынасы әртүрлі болуы мүмкін.