Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағылшын ақыны және сатиригі (1732–1764)
English poet and satirist (1732–1764)
Чарльз Черчилль (1732 жылдың ақпаны – 1764 жылдың 4 қарашасы) – ағылшын ақыны және сатиригі.
Charles Churchill (February 1732 – 4 November 1764) was an English poet and satirist.
Ерте өмір
Черчилль Вестминстердегі Вайн-стритте дүниеге келді. Оның әкесі, пастор Чарльз Черчилль, Эссекс округының Рейнхэм қаласының пасторы болды және 1733 жылдан бастап Вестминстердегі Сент-Джонс шіркеуінде қызмет етіп, лекциялар оқыды. Чарльз Вестминстер мектебінде білім алып, көрнекті классикалық ғалымға айналды және Роберт Ллойдпен берік, ұзаққа созылған достық қарым-қатынас орнатты. Ол 8 шілдеде 1748 жылы Кембридж университетінің Сент-Джон колледжіне қабылданды. Черчилль он сегіз жасында Флот ережелері бойынша бір шотланд қызына үйленді, бірақ Кембриджде тұрмады; жас жұбай әкесінің үйінде тұрды, ал Черчилль кейін Англияның солтүстігіне діни қызметке дайындалу үшін жіберілді. Ол Сомерсет округының Оңтүстік Кэдберидегі Сент Томас Бекет шіркеуінің пасторы болды және 1756 жылы діни шен алып, әкесінің Рейнхэмдегі пасторлық қызметін жалғастырды. Екі жылдан кейін аға Черчилль қайтыс болды, ал ұлы оның орнына тағайындалды. Оның табысы жылына 100 фунттан кем болды, сондықтан ол қыздар мектебінде сабақ беріп, кірісін арттырды. Оның некесі бақытсыз болды және ол көп уақытын Роберт Ллойдпен бірге бекерге өткізе бастады. 1761 жылы ол әйелінен ажырасып, қарызға байланысты түрмеге түсуі мүмкін еді, бірақ Ллойдтің әкесі Пирсон Ллойд уақтылы көмек көрсетті, ол бұрын ушер болған және қазір Вестминстер мектебінің оқу ісі жөніндегі орынбасары қызметін атқарып жатқан еді.
Churchill was born in Vine Street, Westminster. His father, Rev. Charles Churchill, was rector of Rainham, Essex, held the curacy and lectureship of St Johns, Westminster, from 1733, and Charles was educated at Westminster School, where he became a good classical scholar, and formed a close and lasting friendship with Robert Lloyd. He was admitted to St John's College, Cambridge on 8 July 1748. Churchill contracted a marriage with a Miss Scot within the rules of the Fleet in his eighteenth year, and never lived at Cambridge; the young couple lived in his father's house, and Churchill was afterwards sent to the north of England to prepare for holy orders. He became curate of the church of St Thomas à Becket in South Cadbury, Somerset, and, on receiving priest's orders (1756), began to act as his father's curate at Rainham. Two years later the elder Churchill died, and the son was elected to succeed him in his curacy and lectureship. His emoluments amounted to less than £100 a year, and he increased his income by teaching in a girls' school. His marriage proved unhappy, and he began to spend much of his time in dissipation in the society of Robert Lloyd. He was separated from his wife in 1761, and would have been imprisoned for debt but for the timely help of Lloyd's father, Pierson Lloyd, who had been an usher and was now second master at Westminster School.
Сатирик
Черчилль кітап сатушылар үшін бұрын жұмыс істеген, ал оның досы Ллойд «Актер» атты дидактикалық поэмасымен сәттілікке жеткен. Черчилльдің театр туралы білімі 1761 жылғы наурыз айында жарық көрген «Росциада» еңбегінде пайдаланылды. Бұл бейшаралық және көңілді сатира Лондон сахнасындағы түрлі актерлер мен актрисалардың кемшіліктерін ең алаңдататын дәлдікпен суреттеді; Шекспир мен Джонсон төрелік еткен сайыста Гаррик ең ұлы ағылшын актері деп танылды. Оның бірден танымал болуы, әрине, оның жеке бағытталған сипатына байланысты болды, бірақ оның күші мен көрнектілігі оны бүгінде Черчилльдің әзіл-қалжыңдарының нысандары ұмытылған болса да оқуға тұрарлық етеді. Алғашқы басылым анонимді түрде жарық көрді, ал Тобиас Смоллетт басқарған «Сындық шолу» журналында поэма Джордж Колман аға, Боннел Торнтон және Роберт Ллойдтың бірлескен туындысы екені сенімді түрде жарияланды. Черчилль дереу «Сындық шолу» журналына арналған Кешірім хат жариялады, ол авторлар тек өздерінің түріне зиян келтіретін мәселені дамытқаннан кейін сахнаға жасалған қатал шабуылды қайталайды. Бұл еңбекте Черчилльдің құрмет тұтқан Джон Драйденге деген ықыласы да бар. «Росциада» еңбегінде ол миссис Притчардты, миссис Сиберді және миссис Клайвты мақтады, бірақ Дэвид Гарриктен басқа ешбір белгілі лондондық актер сынаудан құтыла алмады, ал «Кешірім хатында» Гаррикке айқын қауіп төндірілді. Ол сынға наразылық білдіріп, Черчилльге барлық мүмкін әдептілікпен қарады, ол актерлерге дүрбелең тудырды. Томас Дэвис Гаррикке Цимбелин рөліндегі қателігін «Мистер Черчилльді аренада кездейсоқ көргенім үшін, мен шатасып, өз ісімді ұмытып қалдым» деп түсіндірді. Черчилльдің сатирасы оған көптеген жаулар жасап, қарсы шараларға әкелді. «Түн, Роберт Ллойдқа жолданған хат» (1761) еңбегінде ол өзіне жасалған шабуылдарға жауап беріп, өзін қорғау үшін кез келген кемшілік екіжүзділіктен жақсы деген аргумент келтірді. Оның ұятсыз мінез-құлқы Вестминстер деканының айыптауына әкелді, ал 1763 жылы оның қауым мүшелерінің наразылығы оны лауазымынан кетуге мәжбүр етті, содан кейін ол металл түймелері бар көк пальтосын және көптеген алтын әшекейлерін декандан наразылықсыз кие берді. «Росциада» бірнеше баспагерлермен қабылданбады және ақыры Черчилльдің өзінің қаражаты есебінен жарық көрді. Ол сатудан едәуір сома алды, бұрынғы қарыздарын толық төледі және әйеліне де жәрдемақы төледі.
Churchill had already done some work for the booksellers, and his friend Lloyd had had some success with a didactic poem, The Actor. Churchill's knowledge of the theatre was now made use of in the Rosciad, which appeared in March 1761. This reckless and amusing satire described with the most disconcerting accuracy the faults of the various actors and actresses on the London stage; in a competition judged by Shakespeare and Jonson, Garrick is named the greatest English actor. Its immediate popularity was no doubt largely due to its personal character, but its vigour and raciness make it worth reading even now when the objects of Churchill's wit are forgotten. The first impression was published anonymously, and in the Critical Review, conducted by Tobias Smollett, it was confidently asserted that the poem was the joint production of George Colman the Elder, Bonnell Thornton and Robert Lloyd. Churchill immediately published an Apology addressed to the Critical Reviewers, which, after developing the subject that it is only authors who prey on their own kind, repeats the fierce attack on the stage. Incidentally it contains an enthusiastic tribute to John Dryden, of whom Churchill was a devotee. In the Rosciad he had praised Mrs Pritchard, Mrs Cibber and Mrs Clive, but no leading London actor, with the exception of David Garrick, had escaped censure, and in the Apology Garrick was clearly threatened. He deprecated criticism by showing every possible civility to Churchill, who became a terror to the actors. Thomas Davies wrote to Garrick attributing his blundering in the part of Cymbeline "to my accidentally seeing Mr Churchill in the pit, it rendering me confused and unmindful of my business." Churchill's satire made him many enemies, and brought reprisals. In Night, an Epistle to Robert Lloyd (1761), he answered the attacks made on him, offering by way of defense the argument that any faults were better than hypocrisy. His scandalous conduct brought down the censure of the dean of Westminster, and in 1763 the protests of his parishioners led him to resign his offices, and he was free to wear his blue coat with metal buttons and much gold lace without remonstrance from the dean. The Rosciad had been refused by several publishers, and was finally published at Churchill's own expense. He received a considerable sum from the sale, and paid his old creditors in full, besides making an allowance to his wife.
Уилкспен достық
1761 немесе 1762 жылы ол баспасөз бостандығының жақтаушысы Джон Уилкспен жақын одақтас және дос болды, оған ол “The North Briton” апталық газетінде үнемі көмектесті. Уилкспен ынтымақтастығы оған парламенттік демократия және азаматтық бостандықтар тарихында құрметті орын әкелді. Оның келесі өлеңі, “Аштықтың болжамы: Шотландия пасторалы” (1763) бастапқыда “The North Briton” газеті үшін жазылған материалға негізделген. Шотландияның ықпалына қатысты бұл өткір сатира Лорд Бьютке деген ашумен үйлесіп кетті, ал шотландтық қарапайым адамарлар актерлердей қорқып үрейленді. Уилкс тұтқындалғанда ол Черчилльге біраз уақытқа елге кетіп демалуға кеңес берді, себебі баспагер Керсли газеттен түскен табыстың бір бөлігін алғанын мәлімдеді. Оның Уильям Хогартқа (1763) жазған хатында сот барысында жасалған Уилкстің карикатурасына жауап ретінде, Хогарттың мақтанкешілік және қызғанышына Гаррик шокирушы және варварлық деп баға берген қарсылық білдірілді. Хогарт өзінің “Суретші және оның пуг” гравюрасымен жауап берді, онда Черчилль жыртылған діни киімдегі аю ретінде бейнеленген, ол пиво ыдысын және жалғаннан және NB әріптерінен жасалған таяқшаны құшақтап тұр, ал Хогарттың пуг Трампы Черчилльдің хатына зәр шашып жатыр. “Дүелші” (1763) – Лордтар палатасындағы Уилкстің ең белсенді қарсыластарына, әсіресе епископ Уорбертонға арналған қатал сатира. Ол доктор Джонсонды да басқалармен бірге “Аруақ” шығармасында “Помпозо, өршіл және дауысты, қаламгерлердің бос құдайы” деп сынады. Басқа өлеңдері: “Конференция” (1763); “Автор” (1763), Черчилльдің замандастары жоғары бағалаған; “Готэм” (1764), патшаның міндеттері туралы өлең, сатирикалық емес, дидактикалық сипатта; “Үміткер” (1764), Джон Монтегюге, Сэндвичтің төртінші графына арналған сатира, ол Уилкстің ең қатал жауы болған және оны “Дүелші” (III кітабында) адалсыздық үшін айыптаған болатын, оның досы жоқ екенін айтқан; “Қош сау бол” (1764); “Таймс” (1764); “Тәуелсіздік” және аяқталмаған саяхат.
In 1761 or 1762 he became a close ally and friend with the champion of liberty of the press John Wilkes, whom he regularly assisted with The North Briton weekly newspaper. His collaboration with Wilkes thereafter earned him an honourable place in the history of parliamentary democracy and civil liberties. His next poem, The Prophecy of Famine: A Scots Pastoral (1763), was founded on a paper written originally for The North Briton. This violent satire on Scottish influence fell in with the current hatred of Lord Bute, and the Scottish place hunters were as much alarmed as the actors had been. When Wilkes was arrested he gave Churchill a timely hint to retire to the country for a time, the publisher, Kearsley, having stated that he received part of the profits from the paper. His Epistle to William Hogarth (1763) was in answer to the caricature of Wilkes made during the trial, in it Hogarth's vanity and envy were attacked in an invective which Garrick quoted as shocking and barbarous. Hogarth retaliated with an engraving based on his The Painter and his Pug, which caricatures Churchill as a bear in torn clerical bands hugging a pot of porter and a club made of lies and NB, while Hogarth's pug Trump urinates on Churchill's Epistle. The Duellist (1763) is a virulent satire on the most active opponents of Wilkes in the House of Lords, especially on Bishop Warburton. He attacked Dr Johnson among others in The Ghost as "Pomposo, insolent and loud, Vain idol of a scribbling crowd". Other poems are The Conference (1763); The Author (1763), highly praised by Churchill's contemporaries; Gotham (1764), a poem on the duties of a king, didactic rather than satiric in tone; The Candidate (1764), a satire on John Montagu, fourth earl of Sandwich, one of Wilkes's bitterest enemies, whom he had already denounced for his treachery in The Duellist (Bk. iii.) as too infamous to have a friend; The Farewell (1764); The Times (1764); Independence, and an unfinished Journey.
Өлім және мұра
1764 жылдың қазан айында ол Уилкске қосылу үшін Булоньеге барды. Сол жерде қызбаға шалдығып, 4 қарашада қайтыс болды. Ол мүлкін екі ұлына мирас қалдырып, Уилксті толық өкілеттікпен әдеби орындаушысы етіп тағайындады. Уилкс көп ештеңе істемеді. Ол досына эпитафия жазды және өлеңдеріне шамамен алты жазба түсірді, ал Эндрю Киппис Черчилльдің өмірнамасын «Биография» (1780 ж.) үшін дайындау кезінде оның шамалы көмегін мойындайды. Черчилльдің достарына көрсеткен жомарттығының көптеген мысалдары бар. 1763 жылы ол досы Роберт Ллойдты қарыздық борыштан түрмеде тапты. Ол «Флотта» жақсырақ ұсталуы үшін аптасына бір гинея төледі және оны босату үшін ақша жинады. Ллойд Черчилльдің қайтысы туралы хабарды естігеннен кейін ауырып, көп ұзамай дүниеден озды. Ллойдқа никеленген Черчилльдің қарындасы Пэтти де олардан көп уақыт өтпей қайтыс болды. Уильям Каупер оның мектептес досы болды және оған көптеген жылы сөздер арнады. Черчилльдің өлеңдерінің толық емес жинағы 1763 жылы жарық көрді.
In October 1764 he went to Boulogne to join Wilkes. There he was attacked by a fever of which he died on 4 November. He left his property to his two sons, and made Wilkes his literary executor with full powers. Wilkes did little. He wrote an epitaph for his friend and about half a dozen notes on his poems, and Andrew Kippis acknowledges some slight assistance from him in preparing his life of Churchill for the Biographia (1780). There is more than one instance of Churchill's generosity to his friends. In 1763 he found his friend Robert Lloyd in prison for debt. He paid a guinea a week for his better maintenance in the Fleet, and raised a subscription to set him free. Lloyd fell ill on receipt of the news of Churchill's death, and died shortly afterwards. Churchill's sister Patty, who was engaged to Lloyd, did not long survive them. William Cowper was his schoolfellow, and left many kindly references to him. A partial collection of Churchill's poems appeared in 1763.