Құлаған әуе құрылысшы: Н.В. Кулховен тарихы

Кіріспе

N. V. Koolhoven – Голландияның Роттердам қаласында орналасқан ұшақтар өндіруші компания. 1926 жылы құрылғаннан бастап 1940 жылдың мамыр айындағы молния соққысында (блицкригте) қирағанға дейін, компания Голландияның екінші ірі ұшақтар өндірушісі болып қала берді (Фоккерден кейін). Көптеген ұшақтары дизайн жағынан тамаша болғанымен, экономикалық тұрғыдан сәтті болмаса да, компания бірнеше табысқа қол жеткізді, олардың ішінде FK 58 бір орындық моноплан истребителі, FK 50 екі қозғалтқышты жолаушылар тасымалдау ұшағы және FK 41, Англияда Desoutter лицензиясы бойынша салынған.

Тарих

1920 жылы ұшақ конструкторы Фредерик "Фриц" Кулховен Англиядан туған жері Нидерландыға оралды. Соғыстан кейінгі жылдар оған жақсы келмеді; ол бас конструктор болған британдық әуе тасымалдау компаниясы банкротқа ұшырады, ал қалған өндірушілер тірі қалу үшін күресіп, жаңадан жұмысқа алу туралы ойлауға да шамалары жетпеді. Кулховен Нидерландыда жағдай жақсы болады деп үміттенеді. Бірақ ол Голландияның жаңа әуе компаниясы KLM барлық ұшақтарды қуана қарсы алғанын білгенде, нарықтың басым бөлігін Fokker компаниясы бағындырғанын көрді. Басқа мүмкіндік болмағандықтан, Кулховен бұрынғы жұмысына оралып, Spyker автомобиль зауытында автомобиль инженері болып жұмыс істеді. 1921 жылы бір топ кәсіпкер N. V. Nationale Vliegtuig Industrie ("Ұлттық ұшақ индустриясы") компаниясын құрып, оны бас конструктор ретінде жұмысқа алғанда оның бақыты өзгерді. Екінші голланд ұшақ өндірушісі үшін әлі уақыт жетпеген еді, және BAT компаниясы сияқты, N.V.I. да техникалық тұрғыдан жетілдірілген жобаларды жасады, олар бүкіл әлемнің назарын аударды, бірақ іс жүзінде ешқандай тапсырыс алмады. Компания тек төрт жыл ғана өмір сүрді. N.V.I. тараған кезде Кулховен жеткілікті бизнеслік білімге ие болып, N.V.I. акционерлерінің бірнешеуін компания толыққанды жұмыс істеуі үшін оған операциялардың толық бақылауын беруі керек екеніне көндірді. Акционерлердің жеткілікті бөлігі келісім берді және N.V.I. таратылып жатқанда, оның активтері бірден жаңа компанияға – N. V. Koolhoven vliegtuigen (Koolhoven ұшақтары) компаниясына берілді. Алғашқы бес жылда, 1925 жылдан 1930 жылға дейін, компания тапсырыс бойынша арнайы ұшақтар жасап, өзін сақтап қалады, бірте-бірте жеке ұшақтар нарығына қадам басып, әскери нарыққа енуге тырысты. 1930 жылы компания FK 41 жоғары қанатты туристік монопланымен үлкен жетістікке жетті. N. V. Koolhoven компаниясы тек 7 FK 41 ұшағын жасағанмен, ұшақ Англияда Desoutter Mk. I лицензиясы бойынша, ал кейін Mk. II жетілдірілген түрінде өндірілді. 1933 жылға қарай әскери нарық жандана бастады және Кулховен голланд әуе күштері мен бірнеше басқа елдер үшін оқу және бақылау ұшақтарын көптеп жасады. 1938 жылы соғыс қаупі туғанда компанияның тапсырыс кітаптары толды, өйткені Еуропаның барлық елдерінен келген әуе күштері өндіріс желісінен шыққан әрбір ұшақ үшін күресті. Тіпті Франция да өз әуе өнеркәсібі Armée de l'Air сұранысын қанағаттандыра алмағандықтан Koolhoven FK 58 истребителдерін сатып алды. 1938 жылы Ваальхавендегі Кулховен зауыты 8000 шаршы метрді алып, 1200 жұмыскерді жұмыспен қамтыды. Fokker компаниясына әлі де жете алмаса да, Кулховен Нидерландыдағы екінші ірі өндіруші ретінде бекінді. Соңғы нүкте 1940 жылдың 10 мамырында қойылды. Нидерландыға неміс басқыншылығының алдында Люфтваффе голланд әуе күштерінің мүмкіндігінше көп бөлігін жерде жоюға кірісті. Сол күні таңертең Ваальхавеннің үстінен неміс бомбалаушыларының үлкен армадасы пайда болып, әуежайды және оның айналасындағы барлық нысандарды толығымен қиратты. Бұл Кулховен зауытын да қамтыды және бірнеше сағат ішінде компания қираған үйіндіге айналды, ал Кулховеннің жобаларының барлық сызбалары, модельдері мен құжаттамасы жойылды. Бүгінде Кулховеннің ұшақтарынан қалған жалғыз фотосуреттер – газет беттерінен алынған үзінділер мен жеке түсірілген суреттер. Фредерик Кулховен 1946 жылдың 1 шілдесінде инсульттан қайтыс болды. Оның компаниясы, өндіріс құралдары болмаса да, холдинг ретінде өмір сүруін жалғастырды. Келесі он жылда жаңа жобаларды іске асыруға әртүрлі талпыныстар жасалды, бірақ екі прототиптік жолғанатқыш ұшақтарды құрылымдаудан басқа ештеңе орындалмады және 1956 жылы N. V. Koolhoven Aeroplanes жабылып, таратылды.

In 1920, aircraft designer Frederick "Frits" Koolhoven returned from England to his native Netherlands. The postwar years had not been good to him; the British Aerial Transport Company for which he was chief designer went bankrupt and all other manufacturers were struggling for survival too hard to think of hiring. The Netherlands, Koolhoven hoped, would be better. But there he found that while the Netherlands' new airline KLM was a willing taker for all the aircraft it could get, the market was almost completely dominated by Fokker. Out of other options, Koolhoven returned to his old job and worked as an automobile engineer for the Spyker automobile factory. In 1921, his luck began to change when a group of businessmen founded the N. V. Nationale Vliegtuig Industrie ("National Aircraft Industry, Incorporated") and hired him as their chief designer. The time was still not yet ripe for a second Dutch aircraft manufacturer and, as with BAT, N. V. I. produced technically advanced designs that attracted attention from all over the world, but received virtually no orders. The company lasted only four years. At the demise of N. V. I. Koolhoven had become sufficiently business aware to convince several of the N. V. I. shareholders that the company would still be viable, if only he would have complete control of the operations. Enough of the shareholders agreed and even while N. V. I. was being dissolved, its assets were almost immediately taken over by a new company: N. V. Koolhoven vliegtuigen (Koolhoven aircraft, Inc.). For its first five years, 1925 to 1930, the company managed to stay afloat by making one off purpose built airplanes to order, slowly branching out into the private aircraft sector and trying to break into the military market. In 1930, the company finally struck gold with the FK 41 high wing tourist monoplane. Although N. V. Koolhoven itself only built 7 FK 41's the airplane was built under licence in England as the Desoutter Mk. I and later improved as the Mk. II. By 1933 the military market had picked up and Koolhoven increasingly built trainers and observation aircraft for the Dutch air force as well as several other countries. By 1938, with war looming, the company's order books continued to fill as air forces from all over Europe were virtually fighting over each plane that rolled off the production line. Even France found itself buying Koolhoven FK 58 fighters as its own aircraft industry was unable to keep up with the demand from the Armée de l'Air. In 1938, the Koolhoven factory at Waalhaven covered 8,000 square meters and had 1,200 employees. While still no match for Fokker, Koolhoven had established itself firmly as the number two manufacturer in the Netherlands. The end came on 10 May 1940. As a prelude to the German invasion of the Netherlands, the Luftwaffe set out to destroy as much as possible of the Dutch Air Force on the ground. On the morning of that day, a massive armada of German bombers appeared over Waalhaven and almost completely destroyed the airfield and its surrounding facilities. This included the Koolhoven factory and within a few hours, the company had been reduced to a pile of rubble and all drawings, models, and documentation of Koolhoven's projects were destroyed. Today, the only photographs remaining of Koolhoven's planes are newspaper clippings and private snapshots. Frederick Koolhoven died of a stroke on 1 July 1946. His company, although without means of production, continued to exist as a holding. Over the next ten years various attempts were made to start up new projects, but apart from the construction of two prototype sailplanes nothing happened and in 1956 N. V. Koolhoven Aeroplanes closed and was liquidated.