Атауы

Бергама атауы, сондай-ақ оның ежелгі ізі Пергамон, Анатолиядағы көптеген басқа да ежелгі қалалардың этимологиялық түбірі ретінде "жоғары" деген мағынаны білдіретін көне лувия тіліндегі "паррай" (хетт тіліндегі баламасы; "парку") деген сөзбен байланысты деп саналады. Ежелгі және қазіргі грек тіліндегі атауы Πέργαμος. Түрік тілінде ол Бергамаға бейімделген. Пергам атауы Пергадан (керамос – kera = жер, саз) шыққан, бірақ түрік авторы Өзхан Өзтүрк Бергаманың хетт тілінде "биік қоныс/база" дегенді білдіретінін, ал Амасиядағы Аргома (қазіргі Сулуова) хетт Каскиан шекарасындағы "шекаралық қоныс" дегенді білдіретінін айтады.

Жалпы сипаттамалары

Қазіргі уақытта мақта, алтын және әдемі кілемдерімен танымал қала, ежелгі грек және рим мәдениетінің Пергамон орталығы болған. Оның көптеген ежелгі қирабалықтары бүгін де көптеген туристерді қызықтырады, бірақ оның танымал ғибадатханасы Берлиндегі Пергамон мұражайына көшірілген. Бергама Бақырчай өзенінің солтүстігінде, Эгей теңізінен ішкі жағында орналасқан, халық саны шамамен 102 000 адамды құрайды. Ежелгі Пергамон қаласының қираған жерлері қазіргі қаланың солтүстігі мен батысында жатыр; Рим Пергамонының бірінші ғасырда шамамен 150 000 халқы болған деп есептеледі. Бергаманың маңызды қирабалықтарының ішінде Асклепийдің киелі орны (немесе Асклепейон) – ежелгі грек емші құдайына арналған ғибадатхана, грек театры және Селинус өзенінің үстінде орналасқан Қызыл базилика кешені ("Кызыл Авлу" түрік тілінде), бұл 2-ші ғасырда Адриан тұсында салынған болуы мүмкін. Қалада археологиялық мұражай да бар.

Тарих

Пергам қаласы б.з.д. 281 жылдан б.з.д. 133 жылға дейін Атталид мемлекетінің астанасы болды, содан кейін Рим провинциясы Азияның бір бөлігіне айналды. Жазда өте ыстық және құрғақ, ал қыста салқынға жақын, ылғалды болады.

Аллианои

Аллианой – ежелгі шипажайлы қоныс, қалдықтары негізінен Рим империясы кезеңіне (2-ші ғасыр) дейін сақталған. Ол Түркияның Измир провинциясындағы Бергама (ежелгі Пергамон) қаласының жанында орналасқан. Қоныс Бергамадан солтүстік-шығысқа қарай, көршілес Ивринди қаласына баратын жолда жатыр. Аллианойдың ерекшелігі – оның салыстырмалы түрде жақында ғана тарихқа енуі. Ол 2-ші ғасырда тек бір рет, оратор және медицина жазушысы Элий Аристид өзінің "Hieroi Logoi" (Қасиетті әңгімелер) (III.1) еңбегінде, сол заманғы емдеу ғылымы туралы білімнің маңызды көзі ретінде еске алынған. Ежелгі дәуірдің ешбір жазушысы және белгілі эпиграфикалық деректерде Аллианой туралы мәлімет жоқ.

Қозақ үстірт

Козак жазығы (Kozak Yaylası) – Бергама қаласынан солтүстікке қарай орналасқан, биіктігі өзгеріп отыратын және қала орталығынан бастап жатқан кең жазық. Бұл жазық аймақтың танымал демалыс орны, қолмен тоқылған тоқыма бұйымдарымен және кеңінен экспортталатын жемісі – қарағай тұқымымен әйгілі.

Овачик алтын кеніші

Жақында Бергама Овачик ауылындағы алтын кеніне байланысты қоршаған ортаға қатысты туындаған даулардың салдарынан да жаңалықтарға түсті.

Жел турбиналарын өндіру

GE Renewable Energy компаниясының бөлімшесі LM Wind Power 2017 жылы Бергама қаласында жел турбинасының қанаттарын өндіру зауытын ашты. Зауыт өндірген алғашқы қанаттар Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Бодангора жел электр станциясында қолданылды.

Бергама кілемдері

Бергама жоғары сапалы кілемдерімен де әйгілі. Шамамен сексен ауыл Бергама кілемдерін тоқуды әлі де жалғастыруда. Бергамада кілем тоқу тарихы 11 ғасырға дейін жетеді, дәл сол кезде аймаққа түрік көші-қоны басталады. Бергама кілемдері көбінесе жүннен тоқылған, бұл сол кезде осы аймақты мекендеген Йүрөк тайпаларының көшпенді тіршілік салтын көрсетеді. Бергамада кілем тоқу тарихы 11 ғасырмен басталса да, қазірге дейін сақталған көптеген кілемдердің жасы 200 жылдан аспайды, мұның басты себебі – олардың жүннен жасалғандығы. Бергамадағы ең көне кілемдерді Бергама мен оның төңірегіндегі мешіттерде, сондай-ақ Бергамадағы археологиялық мұражайда табуға болады.

Бергама фестивалі

18-24 маусым аралығында Бергама жыл сайынғы "Бергама Кермесі" фестивалін тойлайды, ол қазірдің өзінде жетпіс екінші мерейтойына жеткен. Бергама Кермесі – маңызды жергілікті шара, әдетте түрік эстрада жұлдыздары, әншілер, актерлер, ақындар мен жазушылардың қатысуымен өткізіледі.