Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Атауы
Бергама атауы, сондай-ақ оның ежелгі ізі Пергамон, Анатолиядағы көптеген басқа да ежелгі қалалардың этимологиялық түбірі ретінде "жоғары" деген мағынаны білдіретін көне лувия тіліндегі "паррай" (хетт тіліндегі баламасы; "парку") деген сөзбен байланысты деп саналады. Ежелгі және қазіргі грек тіліндегі атауы Πέργαμος. Түрік тілінде ол Бергамаға бейімделген. Пергам атауы Пергадан (керамос – kera = жер, саз) шыққан, бірақ түрік авторы Өзхан Өзтүрк Бергаманың хетт тілінде "биік қоныс/база" дегенді білдіретінін, ал Амасиядағы Аргома (қазіргі Сулуова) хетт Каскиан шекарасындағы "шекаралық қоныс" дегенді білдіретінін айтады.
The name Bergama, as well as its ancient predecessor Pergamon, are thought to be connected with the even more ancient Luwian language adjective "parrai" (Hittite language equivalent; "parku"), meaning "high" in the same vein as being the etymological root of a number of other ancient cities across Anatolia. The ancient and modern Greek language form of the name is Πέργαμος. In Turkish language, it has been adapted to Bergama. The name of Pergamos derives from Perga (as keramos from kera=earth, clay), although a Turkish author Özhan Öztürk claims that Bergama means "high settlement/base" in Hittite language, while Argoma (modern Suluova) in Amasya means "border settlement" at the Hittite Kaskian border.
Жалпы сипаттамалары
Қазіргі уақытта мақта, алтын және әдемі кілемдерімен танымал қала, ежелгі грек және рим мәдениетінің Пергамон орталығы болған. Оның көптеген ежелгі қирабалықтары бүгін де көптеген туристерді қызықтырады, бірақ оның танымал ғибадатханасы Берлиндегі Пергамон мұражайына көшірілген. Бергама Бақырчай өзенінің солтүстігінде, Эгей теңізінен ішкі жағында орналасқан, халық саны шамамен 102 000 адамды құрайды. Ежелгі Пергамон қаласының қираған жерлері қазіргі қаланың солтүстігі мен батысында жатыр; Рим Пергамонының бірінші ғасырда шамамен 150 000 халқы болған деп есептеледі. Бергаманың маңызды қирабалықтарының ішінде Асклепийдің киелі орны (немесе Асклепейон) – ежелгі грек емші құдайына арналған ғибадатхана, грек театры және Селинус өзенінің үстінде орналасқан Қызыл базилика кешені ("Кызыл Авлу" түрік тілінде), бұл 2-ші ғасырда Адриан тұсында салынған болуы мүмкін. Қалада археологиялық мұражай да бар.
Currently, known for its cotton, gold, and fine carpets, the city was the ancient Greek and Roman cultural center of Pergamon; its wealth of ancient ruins continues to attract considerable tourist interest today, although its famous Temple has been moved to the Pergamon Museum, in Berlin, Germany. Located on a promontory north of the Bakırçay river, inland from the Aegean Sea, Bergama has a population of about 102,000. The ruins of the ancient city of Pergamon lie to the north and west of the modern city; Roman Pergamon is believed to have sustained a population of approximately 150,000 at its height in the 1st century AD. Among Bergama's notable ruins are the Sanctuary of Asclepius (or Asclepeion), a temple dedicated to an ancient Greek god of healing, a Greek Theater, and the Red Basilica complex ("Kızıl Avlu" in Turkish) that straddles the Selinus River, a 2nd century AD construction likely built by Hadrian. The town also features an archaeological museum.
Тарих
Пергам қаласы б.з.д. 281 жылдан б.з.д. 133 жылға дейін Атталид мемлекетінің астанасы болды, содан кейін Рим провинциясы Азияның бір бөлігіне айналды. Жазда өте ыстық және құрғақ, ал қыста салқынға жақын, ылғалды болады.
The city of Pergamon was the capital of the Attalid kingdom from 281 BC to 133 BC and then became part of the Roman province of Asia. with very hot, dry summers, and cool to mild, moderately wet winters.
Аллианои
Аллианой – ежелгі шипажайлы қоныс, қалдықтары негізінен Рим империясы кезеңіне (2-ші ғасыр) дейін сақталған. Ол Түркияның Измир провинциясындағы Бергама (ежелгі Пергамон) қаласының жанында орналасқан. Қоныс Бергамадан солтүстік-шығысқа қарай, көршілес Ивринди қаласына баратын жолда жатыр. Аллианойдың ерекшелігі – оның салыстырмалы түрде жақында ғана тарихқа енуі. Ол 2-ші ғасырда тек бір рет, оратор және медицина жазушысы Элий Аристид өзінің "Hieroi Logoi" (Қасиетті әңгімелер) (III.1) еңбегінде, сол заманғы емдеу ғылымы туралы білімнің маңызды көзі ретінде еске алынған. Ежелгі дәуірдің ешбір жазушысы және белгілі эпиграфикалық деректерде Аллианой туралы мәлімет жоқ.
Allianoi is an ancient spa settlement, with remains dating predominantly from the Roman Empire period (2nd century AD) located near the city of Bergama (ancient Pergamon) in Turkey's İzmir Province. The site is at a distance of to the northeast of Bergama, on the road to the neighboring town of İvrindi. One particularity of Allianoi is its being a very recent historical discovery. It was mentioned only once in the 2nd century by the orator and medicinal writer Aelius Aristides in his "Hieroi Logoi" (Sacred Tales) (III.1), one of the key sources for the knowledge on the science of healing as it was understood at that time. No other writer of antiquity nor any epigraphic finding known had referred to Allianoi.
Қозақ үстірт
Козак жазығы (Kozak Yaylası) – Бергама қаласынан солтүстікке қарай орналасқан, биіктігі өзгеріп отыратын және қала орталығынан бастап жатқан кең жазық. Бұл жазық аймақтың танымал демалыс орны, қолмен тоқылған тоқыма бұйымдарымен және кеңінен экспортталатын жемісі – қарағай тұқымымен әйгілі.
Kozak Plateau (Kozak Yaylası) is a high plain at an altitude varying between and starting at a distance of from Bergama center in the northern direction. The plain is a favorite regional excursion area, famed for its hand made textile products and pine forests whose pine nut is also extensively exported.
Овачик алтын кеніші
Жақында Бергама Овачик ауылындағы алтын кеніне байланысты қоршаған ортаға қатысты туындаған даулардың салдарынан да жаңалықтарға түсті.
Recently, Bergama also made headlines in the context of controversies based on environmental concerns over the gold mine in Ovacık village.
Жел турбиналарын өндіру
GE Renewable Energy компаниясының бөлімшесі LM Wind Power 2017 жылы Бергама қаласында жел турбинасының қанаттарын өндіру зауытын ашты. Зауыт өндірген алғашқы қанаттар Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Бодангора жел электр станциясында қолданылды.
LM Wind Power, a division of GE Renewable Energy, opened a wind turbine blade manufacturing facility in Bergama in 2017. The first blades it produced were used at the Bodangora Wind Farm in New South Wales, Australia.
Бергама кілемдері
Бергама жоғары сапалы кілемдерімен де әйгілі. Шамамен сексен ауыл Бергама кілемдерін тоқуды әлі де жалғастыруда. Бергамада кілем тоқу тарихы 11 ғасырға дейін жетеді, дәл сол кезде аймаққа түрік көші-қоны басталады. Бергама кілемдері көбінесе жүннен тоқылған, бұл сол кезде осы аймақты мекендеген Йүрөк тайпаларының көшпенді тіршілік салтын көрсетеді. Бергамада кілем тоқу тарихы 11 ғасырмен басталса да, қазірге дейін сақталған көптеген кілемдердің жасы 200 жылдан аспайды, мұның басты себебі – олардың жүннен жасалғандығы. Бергамадағы ең көне кілемдерді Бергама мен оның төңірегіндегі мешіттерде, сондай-ақ Бергамадағы археологиялық мұражайда табуға болады.
Bergama is also renowned for its high quality carpets. There are approximately eighty villages that still weave Bergama carpets. The history of carpet weaving in Bergama dates back to the 11th century when Turkish migration started to the area. Bergama carpets have almost always been woven with wool an attestation to the pastoral life style of the Yörük clans populating the area at the time. Although the history of carpet weaving in Bergama dates back to the 11th century, most surviving carpets do not age more than 200 years mainly due to their wool content. The oldest surviving Bergama carpets can be found in mosques in and around Bergama, as well as the archaeological museum in Bergama.
Бергама фестивалі
18-24 маусым аралығында Бергама жыл сайынғы "Бергама Кермесі" фестивалін тойлайды, ол қазірдің өзінде жетпіс екінші мерейтойына жеткен. Бергама Кермесі – маңызды жергілікті шара, әдетте түрік эстрада жұлдыздары, әншілер, актерлер, ақындар мен жазушылардың қатысуымен өткізіледі.
Between June 18–24, Bergama celebrates its annual festival "Bergama Kermesi", which is already running into its seventy second anniversary. Bergama Kermesi is a major local event, generally celebrated with the attendance of Turkish celebrities, singers, players, poets, and writers.