Кіріспе

Maison de Verre (французшасы – "Шыны үй") 1928-1932 жылдары Парижде, Францияда салынған. Ерте заманғы модернизм стилінде салынған үйдің дизайны үш негізгі қағидаға баса назар аударды: материалдардың тазалығы, формалардың өзгермелі мөлдірлігі және "өндірістік" материалдар мен жабдықтардың үйдің дәстүрлі интерьерімен үйлесімділігі. Негізгі материалдар болат, шыны және шыны блоктары болды. Назар аударуға лайық "өндірістік" элементтердің қатарында резеңкеленген еден плиткалары, ашық болат арқалықтар, перфорацияланған металл парақтар, ауыр өнеркәсіптік шамдар және механикалық жабдықтар бар. Жоба Пьер Шаро (мебель және интерьер дизайнімен айналысатын маман), Бернар Бижво (1927 жылдан бері Парижде жұмыс істейтін голланд архитектор) және Луи Далбет (металл өңдеу шебері) бірлесіп жасады. Үйдің күрделі жылжымалы декорацияларының көп бөлігі жоба дами келе орнында-ақ жобаланды. Тарихшы Генри Рассел Хичкок және дизайнер Айлин Грей архитектордың шын мәнінде "сол тапқыр голланд инженері (Бижво)" екенін айтты (Грей). Сыртқы пішіні мөлдір шыны блоктарынан тұратын қабырғалармен анықталады, ал мөлдірлік үшін таңдап алынған жерлерде қара шыны қолданылған. Ішкі кеңістіктерді бөлу үшін шыныдан, металл парақтардан немесе перфорацияланған металлдан жасалған жылжымалы, бүктелетін немесе айналатын экрандар пайдаланылды, сондай-ақ олардың комбинациясы да қолданылды. Басқа механикалық элементтерге ас үйден қонақ бөлмеге дейінгі жоғарғы троллейбус, жеке отыру бөлмесінен Мэде Дальсастың жатын бөлмесіне дейінгі жиналмалы баспалдақ және ванна бөлмесінің шкафтары мен арматурасы кірді. Үйдің жоспарында доктор Жан Дальсасқа арналған бірінші қабаттағы медициналық кабинет те болды. Бұл өзгермелі қозғалыс схемасы күндіз пациенттерден жеке баспалдақты жасыратын, ал түнгі уақытта баспалдақты көрсететін айналмалы экран арқылы қамтамасыз етілді. Бұл үй керемет архитектурасымен танымал, бірақ оның танымал болуының тағы бір себебі бар. Ол меценат сатып алған және бұзуды жоспарлаған ескі ғимараттың орнында салынған. Бірақ, өте ренжіді, ғимараттың жоғарғы қабатында тұратын қарт жалдамалы тұрғын сатуға келіспеді, сондықтан меценат ғимараттың төменгі үш қабатын толығымен бұзып, Maison de Verre-ді оның астында салды, бұл ретте жоғарғы қабатқа ешқандай зиян келтірмеді. Доктор Дальсас француз коммунистік партиясының мүшесі болды және антифашистік және мәдени істерде маңызды рөл атқарды. 1930 жылдардың ортасында Maison de Verre үйінің екі қабатты "салон де séjour" залы марксистік зиялылар, Уолтер Бенжамин сияқты адамдардың, сондай-ақ сюрреалистік ақындар мен суретшілер, Луи Арагон, Поль Элуар, Пабло Пикассо, Макс Эрнст, Жак Липшиц, Жан Кокто, Ив Тангуй, Жоан Миро және Макс Якоб жиналатын орынға айналды. Америкалық өнер тарихшысы Мария Гофтың сөзіне сәйкес, Maison de Verre Уолтер Бенджаминге, әсіресе оның Пауль Шербарттың болашақ "шыны мәдениеті" туралы утопиялық жобасын экспрессионистік емес, конструктивистік тұрғыдан түсінуіне күшті әсер етті, өйткені Шербарт 1914 жылғы "Шыны архитектурасы" атты еңбегінде "жаңа шыны орта [адамзатты] толығымен өзгертеді" деп мәлімдеген. Бенджаминнің 1933 жылғы "Тәжірибе және кедейлік" эссесіне назар аударыңыз. Америкалық архитектор Роберт Рубин 2006 жылы үйді Дальсас отбасынан сатып алып, оны қалпына келтіріп, отбасылық резиденциясы ретінде пайдалану үшін алды. Ол үйге шектеулі санда экскурсиялар өткізеді.