Эндрю Флетчер: Шотландия тәуелсіздігі үшін күрескен саяхатшы және жазушы
Andrew Fletcher (patriot)
Эндрю Флетчер: Шотландия саяхатшысы, 1707 жылғы Англия-Шотландия одағына қарсы болған. Саяси қуғын-сүргін, көтеріліс, және саяси мансабы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Эндрю Флетчер Солтұн (1655 – 1716 жылдың қыркүйегі) – шотланд жазушысы және саясаткері, Шотландияның біріктірілмеуінің жақтаушысы және Шотландия мен Англия арасындағы 1707 жылғы Одақ туралы актіге қарсылас. Флетчер 1683 жылы бүлікке ұйытқылық еткені үшін айыпталып, елден қуылды. Ол Монмут көтерілісінің кавалерия командирі болып тағайындалды, бірақ Англияға қонғаннан кейін көп ұзамай басқа бір маңызды тұлғаны өлтірді. Ол тағы да елден қуылды, осы жолы қашқын ретінде және мүлкі конфискацияланды. Ол Вильгельм Оранскиймен бірге Шотландияның ескі Парламентінің комиссары болып қайтып келді. Флетчер Дариен жобасын қолдады, бірақ дәстүрлі коммерцияның дәстүрлі ізгіліктерге тигізер әсеріне күдікпен қарады. Сондай-ақ ол Лондонның салыстырмалы үлкендігінің әсеріне қайғырыс білдірді, ол Ұлыбританияның оңтүстік-шығыс бөлігіне байлық пен шешім қабылдаудың үдемелі үлесін сөзсіз тартады деді.
Andrew Fletcher of Saltoun (1655 – September 1716) was a Scottish writer and politician, remembered as an advocate for the non incorporation of Scotland, and an opponent of the 1707 Act of Union between Scotland and England. Fletcher became an exile in 1683 after being accused of promoting insurrection. He was appointed the cavalry commander of the Monmouth Rebellion, but shortly after landing in England, he killed another leading figure. He again went into exile, this time as a fugitive and with his estates forfeit. He returned with William of Orange, becoming Commissioner of the old Parliament of Scotland. Fletcher was a defender of the Darién scheme, although suspicious of the effect of conventional commerce on traditional virtues. He also deplored the effect of London's relative size, which he said would inevitably draw an accelerating proportion of wealth and decision making to the south east corner of Britain.
Ерте өмір және саяси мансап
Эндрю Флетчер – сэр Роберт Флетчердің (1625–1664 жж.) ұлы және мұрагері, Эндрю Флетчердің, Иннерпеффер лордының немересі, және Шығыс Лотиандағы Салтун қаласында дүниеге келді. Болашақ Солсбери епископы, сол кезде Салтунның пасторы болған Гилберт Бернеттің тәрбиесінде өсті, ал білімін Еуропа құрлығында аяқтады. Флетчер 1678 жылы Хаддингтонширден парламент комиссары ретінде Шотландия парламентіне сайланды. Ол кезде Шотландиядағы II Карлдың өкілі Джон Мэтленд, Лаудердейлдің 1-ші герцогы болды. Герцог Шотландияда салық салу құқығына ие болды және король атынан тұрақты әскер ұстады. Флетчер герцогқа қарсы күресті, оның іс-әрекеттері Флетчердің Шотландиядағы корольдік үкіметке, сондай-ақ барлық мұрагерлік билікке деген сенімсіздігін күшейтті. 1681 жылы Флетчер Хаддингтонширден Шотландия парламентіне мүше ретінде қайта сайланды. Бұған бір жыл бұрын Лаудердейлдің орнына Албани герцогы келген еді. Осы кезде Флетчер Шотландия парламентіндегі оппозициялық «Кентри» партиясының мүшесі болды, онда ол шіркеу немесе мемлекет тарапынан жасалған кез келген еріксіз әрекеттерге қатысты қарсылық танытты.
Andrew Fletcher was the son and heir of Sir Robert Fletcher (1625–1664), and grandson of Andrew Fletcher, Lord Innerpeffer, and was born at Saltoun in East Lothian. Educated by Gilbert Burnet, the future Bishop of Salisbury, who was then minister at Saltoun, he completed his education in mainland Europe. Fletcher was elected, as the Commissioner for Haddingtonshire, to the Scottish Parliament in 1678. At this time, Charles II's representative in Scotland was John Maitland, 1st Duke of Lauderdale. The Duke had taxation powers in Scotland, and maintained a standing army there in the name of the King. Fletcher bitterly opposed the Duke, whose actions only strengthened Fletcher's distrust of the royal government in Scotland, as well as all hereditary power. In 1681, Fletcher was re elected to the Scottish Parliament as member for Haddingtonshire. The year before, Lauderdale had been replaced by the Duke of Albany. At this time, Fletcher was a member of the opposition Country Party in the Scottish Parliament, where he resolutely opposed any arbitrary actions on the part of the Church or state.
Шөгеру және қайту
1683 жылы патшаға қарсы сөз байласты деп айыпталғаннан кейін Флетчер Шотландиядан қашып, король Чарльздың ағылшын қарсыластарына Нидерландыда қосылды. Ол Монут көтерілісі үшін ат әскеріне қолбасшылық берген Монут герцогы Джеймс Скоттың сенімін алды. Флетчер олар құрылған кезде елдік милицияға соққы беруді қалап, жергілікті қолдаушы Томас Дейрге тиесілі жақсы атының иеленді. Кейін туындаған дау-жанжал кезінде ол қауіпті болып көрінгенде атып өлтірілді. Монмут Флетчерді елден қууға мәжбүр болды. Монмуттың әскерлері уақтылы шабуыл стратегиясын іске асыра алмады және жеңіліске ұшырады. Испан түрмесінен қашып шыққаннан кейін Флетчер Венгрияда түріктерге қарсы соғысты, содан кейін Вильгельм Орандыққа қосылды, онымен бірге 1688 жылы Шотландияға оралды. Бірақ Вильгельм II Шотландияда болғанда, елді тек шетелдік соғыстарға көмектесу үшін пайдалануға қызығушылық танытқандықтан, оның Орандық ханзадамен одағы үзіліп кетті. Ол өзінің иеліктерін қайтарып алды және Флетчер өз елінің ағылшын мүдделеріне қарсы тұрып, патша билігін қорғады. 1703 жылы Шотландия тарихының шешуші кезеңінде Флетчер қайтадан Шотландия Парламентіне Хаддингтонширден депутат болып сайланды. Енді тақтада ханшайым Анна отырды және Англия мен Шотландияны парламенттік одаққа біріктіру науқаны басталды, осылайша Шотландияның Англияға апаратын "екінші есігін" жапты.
In 1683, after being charged with plotting against the King, Fletcher fled Scotland to join with English opponents of King Charles in the Netherlands where he gained the confidence of James Scott, 1st Duke of Monmouth, being given command of the cavalry for the Monmouth Rebellion. Fletcher wanted to strike at the country militia while they were being formed up, and appropriated a fine horse belonging to the leading local sympathizer, Thomas Dare, who was shot dead when he became threatening in the ensuing argument. Monmouth was forced to send Fletcher away. Monmouth's forces failed to pursue a timely offensive strategy, and were defeated. After escaping from a Spanish prison, Fletcher fought in Hungary against the Turks before joining William of Orange, with whom he returned to Scotland in 1688, but his alliance with the Prince of Orange faded when it became clear William II as he was in Scotland was only interested in using the country to help fight foreign wars. His estates were restored to him and, increasingly, Fletcher defended his country's claims over English interests as well as opposing royal power. In 1703, at a critical stage in the history of Scotland, Fletcher again became a member of the Scottish Parliament as member for Haddingtonshire. Now Queen Anne was on the throne and there was a campaign to join England and Scotland in a parliamentary union, thus closing the "back door" to England that Scotland represented.
Дариен схемасы және Одақ актісі
Флетчер Дариен экспедициясының ерте қолдаушысы болды, бұл елдің қайта-қайта нашар өнім алған кезінде туған қаржылық апат еді және ол Дариен жобасын ақымақтық деп сипаттаған, тіпті ағылшын агенттері де болса, қорғауын жалғастырды. Ұлттық мақтанышқа келген нұқсан шотландтардың көптерін Англияның жаушылығын жобаның сәтсіздігіне кінәлауға әкелді. Флетчер мен Контри партиясы шотланд тәуелсіздігін ілгерілету мүмкіндігін пайдаланды. Алайда, Дариен жобасы саяси элитаны іс жүзінде құрту арқылы Англияның одақ құру жоспарларына қарсылықты әлсіретті және оларды қолдаған шотландтарға ақша ұсынуға мүмкіндік берді. Флетчер Шотландияның ұлттық егемендігін сақтау үшін «қосымша одаққа» қарсы және федеративтік одақ үшін талас-тартыс жүргізе берді. Одақ туралы актінің шотланд парламентінен қабылдануына кедергі келтіре алмаса да, Флетчер осы пікірталастар арқылы тәуелсіз патриот ретінде танылды. Оның ең белгілі еңбектерінің бірі – шотланд саясатында тәждің және ағылшын министрлерінің билігін шектеуге бағытталған «он екі шектеу» болды. Оның шектеулері:
Fletcher had been an early supporter of the Darien expedition, a financial disaster at the worst possible time for a country which had suffered repeated bad harvests and he continued to defend the Darién scheme against those including agents of the English who painted it as an act of folly. Hurt national pride had led to many Scots blaming the scheme's failure on the hostility of England, Fletcher and the Country party seized the opportunity to promote Scottish independence. However, by practically ruining the political elite the Darién scheme had weakened resistance to England's plans for a Union and offers of money to Scots who would support it. Fletcher continued to argue against an 'incorporating union' and for a federal union to protect Scotland's nationhood. Although not successful in preventing the Act of Union passing in the Scottish parliament through these debates Fletcher gained recognition as an independent patriot. One of his most famous contributions was his "twelve limitations", intended to limit the power of the crown and English ministers in Scottish politics. His limitations were:
Барлық жыл сайын жаңа Парламент сайлауы әрбір Михаилдың бас сотында өтуі керек; келесі қарашаның бірінші күні отырысқа жиналып, келесі Михаилға дейін уақыт-уақытпен тоқтатылуы керек; Олар өз президентін сайлап алуы керек және барлық мәселелер дауыс берудің орнына, құпия дауыс беру арқылы шешілуі керек. Парламентке соңғы рет барондар саны артқаннан бері жаңадан құрылған ақсүйектерге сәйкес келемін барон қосылуы керек; және болашақта әрбір жаңа ақсүйек құрылғанда Парламентке бір барон қосылуы керек. Парламентте дауыс бере алатын адамдар – тек ақсүйектер мен сайланған мүшелер ғана. Король штаттар ұсынған барлық заңдарға санкция беруі керек; және корольдің болмауы кезінде Парламент президентіне санкция беруге өкілеттік беріліп, күн сайын он фунт стерлинг жалақы төленуі керек. Парламенттің әрбір отырысында өз қатарынан сайланған тоғызын кворум етіп таңдайтын, отызын бір мүшеден тұратын комитет, Парламент сессиялары арасында корольдің басшылығымен үкіметті басқаруға, оның кеңесшісі болуға және келесі Парламентке есеп беруге міндетті болуы керек; сондай-ақ, ерекше жағдайларда Парламентті шақыру құқығына ие болуы керек; және аталған кеңесте барлық мәселелер дауыс берудің орнына құпия дауыс беру арқылы шешілуі керек. Король Парламенттің келісімінсіз бейбітшілік және соғыс жариялай алмайды, немесе кез келген мемлекетпен немесе билеушімен келісім шартарына құқылы емес. Барлық лауазымдар мен қызметтер, сондай-ақ азаматтық және әскери лауазымдар, және бұрынғы патшаларымыз тағайындаған барлық зейнетақылар енді Парламент тарапынан берілуі керек. Бірде-бір полк немесе атты, жаяу әскер немесе драгун ротасы бейбіт немесе соғыс уақытында Парламенттің келісімінсіз сақталмайды. Ұлттың барлық жауынгерлері, алпыстан он алты жасқа дейінгілер, мүмкіндігінше шұғыл түрде штыктармен және барлық калибрлі мылтықтармен қаруланған және осындай қару-жарақпен тиісті оқ-дәрімен қамтамасыз етілуі керек. Жалпы кешірім немесе жұртшылыққа қарсы кез келген құқық бұзушылық үшін кешірім Парламенттің келісімінсіз жарамсыз болады. Әділет сарайының он бес сенаторы Парламент мүшелері немесе кез келген басқа лауазымға немесе зейнетақыға ие бола алмайды; бірақ олардың орнына тиесілі жалақы Парламент дұрыс деп тапқанша көтеріледі; Президент лауазымы олардың арасынан Парламент тағайындайтын үшеуіне жүктеледі, сондай-ақ ешқандай төтенше лордтар болмайды, сонымен қатар Әділет сарайының лордтары сессиядан бөлек болады және бірдей шектеулерге бағынады. Егер король осы шарттардың бірін бұзса, ол штаттар тарапынан тәжден айырылады. Бұл шектеулер палатада қабылданбаса да, олардың шамадан тыс бөлігі қабылданды, яғни Қауіпсіздік туралы акт, ол королева қайтыс болған жағдайда Англия тажының мұрагері Шотландия тажына ие болатын жағдайларды белгіледі, олар «кем дегенде, Англия Парламенті белгілеген Шотландия Корольдігі мен азаматтарына теңіз қатынасы, сауда байланысы және плантациялардың еркіндігі» болуы керек. Сол Парламент «Бейбітшілік және соғыс туралы» актіні де қабылдады, онда королева қайтыс болғаннан кейін, оның мұрагерлері болмаған жағдайда, Шотландия мен Англияның королі немесе королевасы болатын ешкім Шотландия Парламентінің келісімінсіз соғыс жариялауға құқылы емес екені белгіленді.
THAT elections shall be made at every Michaelmas head court for a new Parliament every year; to sit the first of November next following, and adjourn themselves from time to time, till next Michaelmas; That they choose their own president, and that everything shall be determined by balloting, in place of voting. THAT so many lesser barons shall be added to the Parliament, as there have been noblemen created since the last augmentation of the number of the barons; and that in all time coming, for every nobleman that shall be created, there shall be a baron added to the Parliament. THAT no man have vote in Parliament, but a nobleman or elected member. THAT the King shall give the sanction to all laws offered by the Estates; and that the president of the Parliament be empowered by His Majesty to give the sanction in his absence, and have ten pounds sterling a day salary. THAT a committee of one and thirty members, of which nine to be a quorum, chosen out of their own number, by every Parliament, shall, during the intervals of Parliament, under the King, have the administration of the government, be his council, and accountable to the next Parliament; with power in extraordinary occasions, to call the Parliament together; and that in the said council, all things be determined by balloting in place of voting. THAT the King without consent of Parliament shall not have the power of making peace and war; or that of concluding any treaty with any other state or potentate. THAT all places and offices, both civil and military, and all pensions formerly conferred by our Kings shall ever after be given by Parliament. THAT no regiment or company of horse, foot or dragoons, be kept on foot in peace or war, but by consent of Parliament. THAT all fencible men of the nation, between sixty and sixteen, be with all diligence possible armed with bayonets, and firelocks all of a calibre, and continue always provided in such arms with ammunition suitable. THAT no general indemnity, nor pardon for any transgression against the public, shall be valid without consent of Parliament. THAT the fifteen Senators of the College of Justice shall be incapable of being members of Parliament, or of any other office, or any pension; but the salary that belongs to their place to be increased as the Parliament shall think fit; that the office of President shall be in three of their number to be named by Parliament, and that there be no extraordinary lords, and also, that the lords of the Justice court shall be distinct from those of the Session, and under the same restrictions. THAT if any King break in upon any of these conditions of government, he shall by the Estates be declared to have forfeited the crown. Although the limitations did not pass the house, something little short of them was passed, the Act of Security, which made provisions in case of the Queen's death, with the conditions under which the successor to the crown of England was to be allowed to succeed to that of Scotland, which were to be, "at least, freedom of navigation, free communication of trade, and liberty of the plantations to the kingdom and subjects of Scotland, established by the parliament of England." The same parliament passed an Act anent Peace and War, which provided that after the Queen's death, failing heirs of her body, no person at the same time being King or Queen of Scotland and England, would have the sole power of making war without the consent of the Scottish Parliament.
Саясатта
1707 жылы Шотландия Парламенті Ұлыбритания Корольдігін құру үшін Шотландияны Англиямен біріктіретін Одақ актісін бекітті. Флетчер көңілі құсып саясаттан бас тартып, қалған өмірін Шотландиядағы шаруашылықты және ауыл шаруашылығын дамытуға арнады. Ол 1716 жылдың қыркүйегінде Лондонда отбасы құрмай қайтыс болды. Оның соңғы сөздері: «Раббым, менің кедей елімді аяла, оны осылай қатыгездікпен қысымға алып жатыр».
In 1707, the Act of Union was approved by the Scottish Parliament, officially uniting Scotland with England to form the Kingdom of Great Britain. Fletcher turned from politics in despair and devoted the rest of his life to farming and agricultural development in Scotland. He died unmarried in London in September 1716. His last words were 'Lord have mercy on my poor country that is so barbarously oppressed'.
Өз заманындағы беделі
Ол Шотландиядағы ең жақсы жеке кітапханасына ие болған деп есептеледі. Артур Л. Герман "Шотландтықтар қазіргі заманғы әлемді қалай ойлап тапты" еңбегінде Флетчерді нағыз зиялы тұлға деп сипаттайды, бірақ оның Шотландияға қатысты көзқарасын керітартпалық деп санайды. Аласдейр МакИнтайр былай деп жазды: "Флетчер замандастарының арасында Шотландия алдындағы қиын жағдайды олар қабылдауға дайын болғаннан әлдеқайда радикалды баламалармен байланыстырып түсінген жалғыз адам болды." Томас Джефферсон оны жақсы бағалап, былай деп жазды: "Осы патриоттың саяси принциптері британдық конституцияның ең таза дәуірлеріне сай келді. Олар американдық көші-қон кезеңінде қолданыста болды. Аталарымыз оларды осында әкелді, ал біз қазіргі түрімізге жетуіміз үшін оларды күшейтудің көп қажеті болмады."
He was reputed to have had the best private library in Scotland. Arthur L. Herman in How the Scots Invented the Modern World describes Fletcher as a genuine intellectual, but regards his vision for Scotland as retrograde. Alasdair MacIntyre has written, "Almost alone among his contemporaries Fletcher understood the dilemma confronting Scotland as involving more radical alternatives than they were prepared to entertain." Thomas Jefferson thought well of him, writing, "The political principles of that patriot were worthy of the purest periods of the British constitution. They are those which were in vigour at the epoch of the American emigration. Our ancestors brought them here, and they needed little strengthening to make us what we are."
Шығармалары
Оның ең маңызды еңбектері – «Отаршылдыққа қатысты үкімет туралы хабарлама» (1698), онда ол Шотландиядағы патша әскерін жергілікті милициямен алмастыру қажет екенін айтты, бұл азаматтық республикалық ізгілік позициясы жарты ғасырдан кейін қайта оралып, Адам Фергюсонның коммерциялыққа бейім әдепті қоғамнан гөрі әскери қасиеттерді жоғары бағалау ойларын болжады, Флетчердің әлсіреуіне себеп болатын нәрсе деп ойлады. Америка Құрама Штаттары Конституциясының екінші түзетуіне енген «жақсы реттелген милиция» деген танымал тіркес, сондай-ақ «қалыпты және нашар реттелген милиция» деген тіркес осы еңбекте кездеседі. «Шотландия істері жөніндегі екі хабарлама» (1698), онда ол шотланд саудасы мен экономикасының мәселелерін талқылады; және «Адамзаттың жалпы игілігі үшін үкіметтерді дұрыс реттеу туралы әңгіме» (1703). «Екі хабарламасында» ол Шотландияны мекендеген көптеген сарандарды міндетті және мұрагерлік құлдыққа беруді ұсынды, сол кезде қылмыскерлер немесе бұзылған адамдар колонияларға жіберіліп, іс жүзінде құл ретінде сатылатын. «Әңгіме туралы есепте» ол өзінің белгілі пікірін білдірді: «Мен өте дана адамды білдім, ол сэр Кристофердің ойларын жақсы білді, егер оған барлық балладаларды жасауға рұқсат берілсе, онда ол ұлттың заңдарын кім жасайтыны туралы алаңдамауы керек».
His chief works are A Discourse of Government relating to Militias (1698), in which he argued that the royal army in Scotland should be replaced by local militias, a position of civic republican virtue which was to return a half century later and foreshadowed the thinking of Adam Ferguson in lauding martial virtues over commercially minded polite society, which Fletcher thought enervating. The famous phrase "well regulated militia," which found its way into the Second Amendment to the United States Constitution, appears in this work, as does the phrase "ordinary and ill regulated militia." Two Discourses concerning the Affairs of Scotland (1698), in which he discussed the problems of Scottish trade and economics; and An Account of a Conversation concerning a right regulation of Governments for the common good of Mankind (1703). In Two Discourses he suggested that the numerous vagrants who infested Scotland should be brought into compulsory and hereditary servitude, it was already the case that criminals or the dissolute were transported to the colonies and sold as virtual slaves at that time. In An Account of a Conversation he made his well known remark "I knew a very wise man so much of Sir Christopher's sentiment, that he believed if a man were permitted to make all the ballads, he need not care who should make the laws of a nation".
Отбасы
1747 жылы оның жүрегі туысы Эндрю Флетчер, Салтон Холлға ие болғаннан кейін, батысқа қарай Бранстайн үйінің жерлерін сатып алды. Эндрюдің бірінші туысы Уильям Флетчер 1690 жылдары Ирландияға көшіп кетті. Оның ұрпақтары Дублин және Оффли округінде қоныстанды және жақсы өмірге ие болды.
In 1747 his nephew, Andrew Fletcher, who had inherited Saltoun Hall, purchased the lands of Brunstane House to the west. William Fletcher, a first cousin of Andrew, moved to Ireland in the 1690s. His descendants settled in Dublin and County Offaly and became prosperous.