Кіріспе

Сикхтардың таңғы дұғасы

Джап Сахиб (немесе Джапу Сахиб; , айтылуы: ) – сикхтардың таңғы дұғасы. Бұл дұғаны ондық сикх гуруы Гуру Гобинд Сингх жазған. Ол Сикх қасиетті кітабы – Дасам Грантхтың басында кездеседі. «Жап» сөзі «түсіну» деген мағынаны білдіреді. Гурбаниде «Айса Гиан Жапо Ман Мере, Хово Чакар Саче Кере» деген сөздер келтіріледі, онда «жап» сөзі даналықты түсінуді білдіреді. «Жап» сөзі санскриттен алынған, «ысқырықтап айту, лебіздермен, күңкілдеумен (әсіресе дұғалар немесе сиқыр сөздер); үнсіз шақыру» деген мағынаны білдіреді. Джап Сахиб – бұл асыл тастар мен інжу-маржаннан құралған, әдемі тізілген, бір жіпке тізілген ритмді ән. Бұл жіп – Жоғары Құдай, ал інжу-маржан мен асыл тастар – Оның қасиеттері, артықшылықтары мен даналығы. Негізінен, бұл дұға 199 шумақтан тұратын Вахегуруға күнделікті құрмет көрсетуге көмектеседі, дәл біз бір-бірімізге «сәлем» десіктей. Гуру Сахибтің мадақтарында Құдайдың келесі қасиеттері айтылады:

Құдай – метафизикалық, уақыттан тыс, мәңгілік, туылмаған, жаратылмаған, өзінен-өзі туған, формасы, ерекшелігі, түсі немесе шекарасы жоқ. Сондықтан Құдайды сипаттап, бейнелеу мүмкін емес, сондай-ақ оны сипаттауға болмайтын нәрсеге ешкім мүсін жасай алмайды. Құдайдың көріністері барлық жерде кездеседі. Құдайды белгілі бір орынмен, елмен, дінмен, нәсілмен, киіммен, денемен немесе есіммен шектеуге болмайды. Құдай – ғаламның және оны басқаратын заңдардың жаратушысы. Ешкім де бұл заңдардың шеңберінен тыс тұра алмайды және оған қарсы шығуға билігі жоқ. Құдайдың заңы мен әділдігі тура және толық. Құдайдың құдіреті Оның жаратқандарының барлығында бар, бірақ Құдай Одан да артық, Оның жаратылысынан асып түседі. Құдай – құдіретті, барлық жерде бар және барлық білімді. Жақсылық немесе жамандық, Жаратушының еркінен тыс ештеңе болмайды. Құдай – өмірдің өмірі, өлімнің өлімі, қараңғылықтың қараңғылығы, жарықтың нұры.

Мазмұны

Жап сахиб – Құдайды мақтау және оның қасиеттерін жырлау. Онда әртүрлі тілдерде Құдайдың сан алуан есімдері келтірілген. Біліңдер, Құдайдың есімі жоқ, бірақ оған сенушілер өз тәжірибелері мен одан алған нығметтеріне сәйкес түрлі есімдермен атайды. Адамзат үшін жалғыз ғана дін бар – адамгершілік, ал біз табиғат күшін, бастауын, жаратылыстың көзін түсіну үшін таңдайтын дүниелік жол – тек сенім. Барлық сенімдер – өзендердей, олардың бәрі бір ұлы "Мұхитқа" – Ием, Нұрға" құяды; сіз оны қалай атасаңыз да, ойласаңыз да, сенсеңіз де, сезінсеңіз де.

Тіл

Жап тілі санскрит, бридж-бхаша, араб және урду тілдерінен алынған сөздер мен күрделі сөздері бар классикалық тілге ұқсас. Жап Сахибтің мазмұны сол кездегі Үндістанда қолданылған поэзия ғылымының жүйесіне сәйкес, әртүрлі өлшемдердің аттарымен аталатын бөлімдерге бөлінген.

Жапжи және Жап Сәхиб

Гуру Грант Сахиб Жапжи Сахибпен басталады, ал Дасам Грант Жап Сахибпен басталады, сонымен қатар Жапу Сахиб деп те аталады. Гуру Нанак біріншісінің авторы, ал Гуру Гобинд Сингх екіншісінің авторы болып саналады. Жап Сахиб, Жапжи Сахибтен өзгеше, брадж-бхаша, санскрит және араб тілдерінде жазылған, және 199 шумақтан тұратындықтан Жапжи Сахибтен ұзақ. Жап Сахиб, Жапжи Сахиб сияқты, Құдайды өзгермейтін, мейірімді, туылмаған, ең жоғарғы күш ретінде мадақтау болып табылады.