Кіріспе

Басқарушы органның түрі

Президиум – кейбір елдердің саяси жиналыстарындағы атқарушы лауазымдардағы адамдардан құралған кеңес. Ол жекелеген президентпен бірге немесе оның орнына ұйымның жұмысын бірлесіп жүзеге асырады.

Коммунистік қолданыс

Коммунистік мемлекеттерде президиум – заң шығарушы органның тұрақты комитеті. Жоғарғы Кеңес Президиумы 1936 жылдан бастап, КСРО Жоғарғы Кеңесі КСРО Кеңестер съезін ықшамдағаннан кейін, “Орталық Атқару Комитеті Президиумы” басқарған Орталық Атқару Комитетінің орнын басты. Оның орнына тек Жоғарғы Кеңес Президиумы қалды, Орталық Атқару Комитеті болмады. 1938 жылдан 1989 жылға дейін Жоғарғы Кеңес Президиумының төрағасы – КСРО мемлекет басшысының ресми лауазымы болды, 1989 жылы Жоғарғы Кеңес Төрағасы лауазымы енгізілгенге дейін, ал 1990 жылдың наурыз айында ол Кеңес Одағының Президентімен алмастырылды. Кеңес Одағының республикаларын әрқайсысы Президиумдар басқарды, мысалы, Ресей Совет Федеративтік Социалистік Республикасы Жоғарғы Кеңесінің Президиумы және Украина Совет Социалистік Республикасы Жоғарғы Кеңесінің Президиумы. Олардың төрағалары сол республикалардағы іс жүзіндегі мемлекет басшылары болды. 1952 жылдан 1966 жылға дейін Кеңес Одағы Коммунистік партиясының Политбюросы Коммунистік партия Орталық Комитетінің Президиумы деп аталды. Алайда, Жоғарғы Кеңес Президиумымен атаудың ұқсастығына қарамастан, екі Президиумның билік және функциялары мүлдем өзгеше болды. Қазіргі уақытта “президиум” термині Корея Халық Демократиялық Республикасында (Жоғарғы Халық Ассамблеясының Президиумы) және Қытай Халық Республикасында (Ұлттық Халық Конгресінің Президиумы, Ұлттық Халық Конгресінің Тұрақты Комитеті; қытай тілінде президиум – 主席团, ал тұрақты комитет – 常务委员会) қолданылады. Сол сияқты, Корея Еңбек партиясын 5 немесе одан аз мүшеден тұратын Корея Еңбек партиясы Политбюросының Президиумы басқарады.

Бангладеш

Бангладештік «Авами Лига» саяси партиясында Президиум – партия ішіндегі ең жоғары мәртебелі, ең маңызды мүшелердің ішкі шеңбері.

Еуропа елдері

Германияда Бундестагтың президиумы президенттен, ол дәстүрлі түрде ең ірі партиялық фракцияны ұсынады, және әр партиялық фракциядан кем дегенде бір вице-президенттен тұрады. Ол заң шығарушы органның күнделікті басқаруына жауапты, қазіргі кезде кеңсе және ғылыми-зерттеу жұмыстарын да қамтиды. Германияның Бундесраты да президент пен 2 орынбасардан тұратын президиуммен басқарылады. Бұрынғы неміс мемлекеттерінде де президиумдар басқарған парламенттер болған; Рейхстаг президиумы (Неміс империясы), Рейхстаг президиумы (Веймар Республикасы), Рейхстаг президиумы (Нацистік Германия) және Шығыс Германиядағы Volkskammer президиумы қараңыз. Сол сияқты, Норвегия парламенті – Стортингті де президиум басқарады, оның құрамында президент және 5 вице-президент бар. Швецияның Риксдагін спикер мен 3 орынбасардан тұратын президиум басқарады. Грециядағы Грекия Парламенті спикер, 7 орынбасар, 3 декандар және 6 хатшыдан құралған президиуммен басқарылады. Польшада Сеймді Сеймнің президиумы басқарады, ол Сейм маршалы мен Сейм маршалдарының орынбасарларынан тұрады. Сейм кеңсесінің басшысы да Президиум отырыстарына кеңесші ретінде қатысады. Польша Республикасы Сенатының Президиумы да Сенат маршалы мен маршалдарының орынбасарларынан құралады. Сенат ең көп дегенде 4 орынбасар маршал сайлай алады, ал Сеймде орынбасар маршалдардың саны палата шешімі бойынша айқындалады.

Мемлекеттік емес ұйымдар

Социалистік Интернационалдың президиумы өзінің президентіне кеңес береді және қарастырылуға тиіс мәселелерді дайындайды. Фламанд және скандинавиялық студенттік ұйымдарында президиум – ұйым басқармасының барлық төрағаларын біріктіретін жалпы атау.