Кіріспе

Норпсевдоэфедрин, сондай-ақ катин және (+) норпсевдоэфедрин деп те аталады, бұл фенетиламин және амфетамин химиялық кластарына жататын психоактивті зат, ол стимулятор ретінде әрекет етеді. Катинонмен бірге ол Catha edulis (khat) өсімдігінде табиғи түрде кездеседі және оның жалпы әсеріне үлес қосады. Оның қуаты амфетаминнің қуатынан шамамен 7-10% төмен.

Химия

Катин – фенилпропаноламиннің (ФПА) төрт стереоизомерінің біреуі.

Реттеу

Дүниежүзілік допингке қарсы агенттіктің тыйым салынған заттар тізімі (Олимпиада ойындары мен басқа да спорттық жарыстарда қолданылады) зәрде 5 микрограммнан жоғары концентрациядағы катинді тыйым салады. Катин – Психотроптық заттар жөніндегі конвенцияның III тізіміне енген зат. Австралияда катин ресми түрде 4-ші тізімдегі рецепт бойынша ғана қолданылатын дәрілік зат болып саналады, бірақ ешқандай медициналық қолданысқа арналмаған және бекітілмеген. Гонконгта катин Гонконгтың Қауіпті есірткілер туралы заңының 134-тарауының 1-ші тізімімен реттеледі. Заңсыз иеленуге қатысты ауыр айыппұл және бас бостандығынан айыру жазасы көзделеді.

Жүктілік

Эфедра – көптеген Ephedraceae тұқымдас өсімдіктерде кездесетін қытай және батыс дәрілік шөбі, құрамында басқа амфетаминдермен қатар норпсевдоэфедрин де бар. 1999 жылдан 2003 жылға дейін 10 штаттан 18 438 әйелді қамтыған Ұлттық Туа Бұзылыстарын Алдын Алу зерттеуінде әйелдердің 1,3%-ы жүктілік кезінде эфедра қолданғанын мәлімдеді. Зерттеу барысында эфедра қолданған әйелдерде бес жағдайға анаэнцефалия анықталды, бірақ эфедра қолданбаған әйелдерде статистикалық тұрғыдан маңызды байланыс байқалмады (қатынас 2,8, сенімділік интервалы 1,0–7,3). Йеменде жүргізілген 642 қатысушыны қамтыған шағын зерттеуде, құрамында норпсевдоэфедрин бар қат шайнаған жүкті әйелдерде өлі туу немесе туа біткен ақаулардың қаупі жоғары емес екені анықталды. Қат шайнайтын бала емізетін әйелдердің сүтінде норпсевдоэфедрин табылады.