Кіріспе

Арда (болг. Άρδας) – Болгария және Грекиядағы өзен. Бұл Марицаның (немесе Эвростың) саласы. Оның бастауы Болгарияның Родоп тауларында, Смолян муниципалитетіне қарасты Арда ауылының жанында орналасқан. Ол шығысқа қарай Рудозем, Карджали және Ивайловград қалаларынан ағып өтеді де, Грекияға Эврос облыстық бірлігінің солтүстік бөлігінде кіреді. Грек ауылы Кастаниес пен түрік қаласы Эдирне арасындағы Грекия мен Түркия шекарасында Марицаға құяды. Болгария бөлігінде үш гидроэлектр және суару тоғаны бар: Карджали тоғаны, Студен Кладенец және Ивайловград тоғаны. Болгария бөлігінің ұзындығы шақырымды құрайды, сондықтан Арда Родоп тауларындағы ең ұзын өзен болып табылады. Ортағасырлық Дьявольский көп аркалы көпірі Ардинодан өзен арқылы салыныпты. 2005 жылдың 18 ақпанында, 1 наурызында және 7 наурызында болған үш су тасқыны төмен жатқан аймақтарды, әсіресе Кастаниес аймағын су басып, лагунаға айналдырды. Марица (Эврос/Мерич) суларының қосылуы көшелер мен ғимараттарды, соның ішінде үйлерді су басуға себеп болды, адамдар үйлерінде қалып қойды. Оңтүстік Шетланд аралдарындағы Ливингстон аралындағы Арда шыңы және Антарктидадағы ардаит минералы осы Арда өзенінің құрметіне аталған.

Археология және қызықты жерлер

Арда аңғары және оның салаларының аңғарлары ежелгі заманнан бері қоныстанғанға қолайлы жер болып келген. Қарджали қаласының аумағында жүргізілген құрылыс жұмыстары кезінде б.з.д. 6000 жылға дейінгі қоныс табылды. Аймақта көптеген археологиялық орындар табылды, оның ішінде соңғы 20 жылдан бері Перперикон деп аталатын белгілі тракиялық құлшылық орындары Перперек және Татулдің қасиетті орны бар. Ежелгі Эгей теңізіне қарайтын жолдарды кесіп өту үшін өзенге әсерлі көлемде және сәулеттік шешімдерде салынған бірнеше тас көпірлер салынды. Толығымен сақталған көпірлердің бірі – Дядовци ауылының (Ардино муниципалитеті) маңындағы Шайтан көпірі. Аймақта бірнеше жерде көпірлердің қалдықтары сақталған: Сухово және Боровица ауылдарының жанында, ал тағы үш көпір тоғандардың суы астында қалды.