Кіріспе

Американдық клавесинист және музыкатанушы (1911–1984)

Ральф Леонард Киркпатрик (/kɜːrkpætrɪk/; 10 маусым 1911 – 13 сәуір 1984) – американдық клавесинист және музыкатанушы, Доменико Скарлаттидің фортепианолық сонаталарының хронологиялық каталогымен, сондай-ақ өнерлеуімен және жазбаларымен кеңінен танымал.

Өмір және жұмыс

Киркпатрик 1911 жылы Массачусетс штатының Леоминстер қаласында дүниеге келді және жас кезінде фортепианоны ойнауды бастады. Гарвард университетінде өнер тарихын оқыған кезінде Кембриджде фортепиано сабақтарын жалғастырды. Гарвардта клавесинге қызығушылық танытып, 1930 жылы алғашқы клавесин концертін берді. 1931 жылы бітіргеннен кейін Джон Ноулз Пейн стипендиясымен Еуропаға сапар шекті. Парижде Надя Булангермен және клавесиннің қайта жандануының пионері Ванда Ландовскамен, Хаслемереде Арнольд Долметшпен, Берлинде Хайнц Тиессенмен және Лейпцигте Гюнтер Раминмен оқыды. 1933 жылдың қаңтарында Берлинде Иоганн Себастьян Бахтың «Гольдберг вариациялары» операсын орындап, еуропалық дебютін жасады. 1933 жылы Италияда бірнеше концерттер берді, оның ішінде Бернард Беренсонның вилласында клавикорд концерті болды. 1933 және 1934 жылдары жазда Австрияның Зальцбург қаласындағы Моцартеумда сабақ берді. 1936 жылы алған Гуггенхайм стипендиясы оған Еуропадағы XVII және XVIII ғасырлардағы қолжазбалар мен дереккөздерді зерттеуге мүмкіндік берді. 1938 жылы Вирджиния штатының Уильямсбург қаласындағы Губернатор сарайында барокко музыкасы фестивалін ашып, бірнеше жыл бойы кеңесші және бас орындаушы болып жұмыс істеді. 1938 жылы Г. Ширмер (Нью-Йорк) Бахтың «Гольдберг вариацияларының» басылымын шығарды, онда орнамент, саусақ қою, фразировка, темп, динамика және жалпы интерпретация туралы кеңінен талқыланды. 1930 жылдардың соңында Доменико Скарлатти туралы зерттеулерді бастады және 1953 жылы Скарлаттидің танымал өмірбаянын жариялады. Ол неміс, француз, итальян, испан және жапон тілдеріне аударылды. 1953 жылы Скарлаттидің 60 сонатасының сындық басылымын шығарды. Скарлаттидің сонаталары қазір Киркпатрик нөмірлерімен (Kk. және соңғы кезде бір K.) белгіленеді, бұл осы туындылар үшін стандартты, беделді нөмірлеу жүйесі болып саналады (кем дегенде екі қарсы жүйеге қарамастан) (opus нөмірін және Доменико Скарлаттидің клавесинге арналған соло сонаталарының тізімін қараңыз). 1940 жылы Йель университетінің музыка факультетіне тағайындалды және 1976 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін сонда қызмет етті, содан кейін ол соқыр болды. 1964 жылы Берклидегі Калифорния университетінде Эрнест Блохтың қонақ профессоры лауазымын ашуға шақырылды, онда Бахтың «Жақсы темперленген клавир» операсы бойынша бірқатар лекциялар мен концерттер берді. Бұл лекциялар кейіннен 1984 жылы «Бахтың жақсы темперленген клавирін интерпретациялау: Орындаушының әдістемелік баяндамасы» деген атпен жарияланды. 1930 жылдардың басынан 1980 жылдардың басына дейін АҚШ және Еуропа бойынша концерттер берді. 1976 жылы соқыр болғанына қарамастан, өнер көрсетуін жалғастырды. 1977 жылы Версальде жартылай жеке концерт берді, сондай-ақ Нью-Йорктегі Фрик коллекциясында қоғамдық концерт өткізді. 1981 жылы Бостонның алғашқы ерте музыка фестивалінде соңғы концерттерінің бірін берді. 1960 жылдары Киркпатрик Иоганн Себастьян Бахтың толық клавесин шығармаларын жазды (Archiv). Ол көптеген жазбаларда қолданған аспаптар Бамбергтегі JC Neupert фирмасымен жақында жасалған. XXI ғасырда мұндай аспаптар «қайта жандану» стиліндегі аспаптар ретінде танылды, олардың ерекшеліктері «нақты емес» металл жақтаулары және берік, ауыр конструкциясы. Бұл жазбалар Киркпатриктің керемет пернетақта техникасын толыққанды көрсетеді және сол кездегі жазбалар үшін ерекше, ол қайталанудың көп бөлігін сақтайды. «Жақсы темперленген клавир» операсы клавесин мен клавикордта жазылды. Бахтың кейінгі жазбаларында Хаббард пен Доудтың француз клавесині қолданылды. Орындаушы және жазушы ретінде ол Бах және Скарлаттидің клавесинмен орындалған клавиатуралық музыкасымен танымал болды, сонымен қатар Рамо, Куперен, Гендель, Бёрд және Перселл сияқты басқа композиторлардың шығармаларын орындады және жазды. Ол клавикордта жазды (мысалы, Бахтың екі және үш бөлімді өнертабыстары, сондай-ақ «Жақсы темперленген клавирдің» екі томы). Германияның Гамбург қаласындағы үй концертінде клавикорд ойнағанын еске алады. Ол фортепианода (әсіресе Моцарттың шығармаларын) орындады және жазды, сондай-ақ Моцарттың бірнеше фортепиано концерттерін заманауи фортепианода жазды. Скрипкашы Александр Шнайдермен кеңінен гастрольде болды және Бах пен Моцарттың скрипка мен клавесин сонаталарын жазды. Киркпатрик сонымен қатар қазіргі заманғы музыканы орындады, соның ішінде Куинси Портердің клавесин және оркестрге арналған концерті, Дариус Милхоудтың скрипка мен клавесинге арналған сонатасы, Эллиотт Картердің екі камералық оркестрмен клавесин және фортепианоға арналған қос концерті және Генри Кауэллдің клавесинге (немесе фортепианоға) арналған төрттік жиынтығы. Картер мен Кауэллдің екеуі де Киркпатрикке шабыттандырылып, оған арналды. Ол Мануэль де Фальяның клавесинге арналған концертін орындады және Стравинскийдің септетінің жазбасында фортепианода ойнады. 1953 жылы жарияланған Скарлаттидің өмірбаяны мен 1984 жылы Йель университетімен қайтыс болғаннан кейін жарияланған «Бахтың жақсы темперленген клавирін интерпретациялау: Орындаушының әдістемелік баяндамасы» кітабынан басқа, ол «Ерте жылдар» атты естеліктерді де жазды, ол 1985 жылы Питер Ланг баспасынан қайтыс болғаннан кейін жарияланды. Мередит Киркпатрик Ральф Киркпатриктің жазбаларының бірнеше кітабын «Ральф Киркпатрик: Американдық клавесинист және ғалымның хаттары» (University of Rochester Press, 2014) және «Американдық клавесинистің ойлары: Ральф Киркпатриктің жарияланбаған естеліктері, эсселері және лекциялары» (University of Rochester Press, 2017) деген атпен өңдеді. Киркпатрик Коннектикут штатының Гилфорд қаласында 72 жасында қайтыс болды. Киркпатрик Американдық өнер және ғылым академиясының және Американдық философиялық қоғамның сайланған мүшесі болды. 1999 жылдың 2 сәуір күні 9902 Киркпатрик астероиді оның құрметіне аталды. Оның інісі Клиффорд Киркпатрик [fr] (1898-1971) социолог болды. Оның немере қызы Мередит Киркпатрик оның өмірбаянын жазды[1].