Кіріспе

Құрғақ ауаның жылулық әсерін пайдаланып пісіру әдісі

Қуыру – бұл тамақты ашық жалыннан, пештен немесе басқа жылу көзінен кемінде 150 °C (302 °F) температурада ыстық ауамен жауып, барлық жағынан бірдей пісіретін құрғақ жылумен пісіру әдісі. Қуыру тамақтың бетінде карамельдеу және Майяр реакциясы арқылы дәмді күшейтеді. Қуыруда тікелей емес, тараған жылу қолданылады (мысалы, пеште) және ол етті үлкен, тұтас кесектермен баяу пісіруге өте қолайлы. Ет пен көптеген тамыр және түйінді көкөністерді қуыруға болады. Осылай пісірілген ет, әсіресе қызыл ет, "жарма" деп аталады. Осылай дайындалған ет пен көкөністер "қуырылған" деп сипатталады, мысалы, қуырған тауық немесе қуырған қабақ.

Әдістер

Тамақты қуыру үшін оны тіреуге, қуыру табасына қоюға болады немесе жылуды тегіс тарату үшін түкіргіш немесе айналмалы пісіргіште айналдыруға болады. Егер таба қолданылса, шырынын соус жасауға, Йоркшир пудингіне және т.б. пайдалануға болады. Пеште қуыру кезінде ыстық ауа еттің төңірегінде айналып, барлық жағын тең пісіреді. Етті қуырудың бірнеше жолы бар: төмен температурада пісіру, жоғары температурада пісіру және екеуінің үйлесімі. Әрбір әдіс тағам мен адамдардың талғамына қарай қолайлы болуы мүмкін. Үлкен кесек ет, түйеқұс және бүкіл тауықтарды пісіру үшін төмен температуралы пеш жақсы. Бұл техникалық жағынан қуыру температурасы емес, бірақ оны баяу қуыру деп атайды. Баяу қуырудың артықшылығы – ылғалдың аз жоғалтылуы және өнімнің жұмсақтығы. Еттің қатаюын қамтамасыз ететін коллагеннің көп бөлігі баяу пісіру кезінде еруге ​​үйдеседі. Нағыз қуыру температурасында, 200 °C (392 °F) немесе одан жоғары, еттің ішіндегі су тез жоғалады. Егер кесек филе миньон немесе белдеме сияқты жұмсақ болса, шырын ағып кетпес бұрын пісіруді аяқтау үшін жоғары температурада пісіру пайдалы. Жоғары температурада пісірудің бір себебі – тағамның сыртын қуырып алу, мысалы, ыдыста пісіру немесе қайнату алдында табада қуыру. Жылдам пісіру әртүрлі дәмдерді береді, себебі сырты қуырылған, ал іші нашар пісірілген болады. Ұштас әдіс пісіру процесінің басында немесе соңында жоғары температураны қолданады, ал пісірудің көп бөлігі төмен температурада жүзеге асырылады. Бұл әдіс алтын қуырылған текстура мен қабық береді, бірақ қарапайым жоғары температурада пісіруге қарағанда ылғалдықты көбірек сақтайды, бірақ өнім толық төмен температурада пісірілгендей ылғалды болмайды. Сыртқы қабықты қыздырып, содан кейін төмендету де, дайын өнімге қою қабық пен карамельді дәмді қажет болғанда пайдалы. Жалпы, екі жағдайда да ет пісіруді аяқтамай тұрып, бірнеше минутқа жылудан алынып, ішіндегі қалдық жылудан пісіруді жалғастырады, бұл «кейін пісіру» деп аталады. Кез келген жағдайдағы мақсат – мүмкіндігінше көп ылғалды сақтап, текстура мен түсті қамтамасыз ету. Ет піскенде, оның құрылымы, әсіресе коллаген ыдырайды, соның салдарынан еттен шырын шығады. Сондықтан ет орташа қуырылғанда шырынды болады, себебі шырын осы кезде шығады. Қуыру кезінде ет пен көкөністерді жиі май, сары май немесе маймен сырлап, булану арқылы ылғалдың жоғалуын азайтады. Соңғы жылдары қуыруға арналған пластикалық қаптар танымал болды. Олар пісіру уақытын қысқартады және пісіру кезінде ылғалдың жоғалуын азайтады, бірақ Майллардтың қоңырлануынан дәмнің дамуын азайтады, бұл көбінесе қайнатылған немесе бумен пісірілген тағамдарға ұқсас. Олар әсіресе түйеқұстар үшін танымал. 19 ғасырдың соңына дейін пеште құрғақ қызықтыруды пісіру деп атаған. Бастапқыда қуыру дегеніміз – ет немесе құсты оттың үстінде немесе алдында пісіру, мысалы, гриль немесе түкіргіш. Бұл белгілі ең көне пісіру әдістерінің бірі. Дәстүрлі түрде танылған қуыру әдістері тек пеште пісіру және ашық оттың үстінде немесе жанында пісіруден тұрады. Грильдеу техникалық жағынан қуыру емес, себебі гриль (тор) қолданылады. Барбекю және темекілеу төмен температурада және бақыланатын түтінмен ерекшеленеді, сондықтан олар қуырудан өзгеше. Грильдеуді майлы азық-түлік дайындау ретінде қарастыруға болады, себебі ол тағамдағы майдың ағуына мүмкіндік береді.

Ет

Ошақтар ойлап табылғанға және кеңінен қолданысқа енгенге дейін тағам көбінесе ошақта ашық отта пісірілетін. Етті қажарту үшін тігізгіштермен жабдықталған сөрелер немесе, мүмкіндігі болса, күрделі механизмдер қолданылатын. Бұл әдіс бұрын көбінесе жоғары топ пен ерекше жағдайлармен байланысты болды, күнделікті тамақтану емес, себебі ол жаңа сойылған ет пен пісіру барысында үнемі бақылауды талап етті. Етті түтінді отпен немесе уақтылы айналдырмаудан туындаған салдарынан дәмсіз ету оңай болды. Сондықтан, сапалы етке қол жеткізе алатын әулеттер бұл жұмысты қызметшілерге жүктеді немесе автоматты айналдыру құрылғылары сияқты технологияларға инвестиция жасады. Технологиялық прогресс тағам дайындауға жаңа мүмкіндіктер әкелді. 1860 жылдарға қарай, жұмысшы отбасылар қолжетімді және төмен бағалы пештерді сатып ала алды. Дегенмен, қажарту кезіндегі бақылаудың маңызды элементі көмір пешінде қиын және қауіпті болды. Осылайша, дәстүрлі қажарту асханалардың жабдығына енбегендіктен жойылды, ал көп ұзамай "қайнату" "қажарту" деп аталды. Қажартуға алуан түрлі еттер жарайды. Әдетте, толық тауық, түйеқұс және майлылығы аз қозы, шошқа және сиыр етін қажарту үшін жақсы нәтиже берді. Мақсаты – соустар мен сөйлеулердегідей ылғалды пісіру әдістерінен гөрі еттің өзінің дәмін ашып көрсету. Көптеген қажартылған еттер пісіру алдында жіппен байланады, көбінесе теңіз түйіні немесе буданыш түйіні қолданылады. Байлау пісіру кезінде еттің пішінін сақтап, ішіндегі толтырманы ұстап тұрады және қажартылған еттің тегіс пісуіне көмектесетін дөңгелек пішінде ұстайды. Табандықтың құлпы – тауық немесе түйеқұс сияқты құстың табанын (арқа аяқтарын) қажарту кезінде бекітуге арналған тағамдық құрал. Олар әдетте ыстыққа төзімді нейлоннан немесе металдан жасалады. Сиыр, қозы, бұғы және кейбір аң құстары жиі "жартылай пісірілген" немесе "азырақ пісірілген" күйінде қажартылады, яғни қажартылған еттің ортасы әлі де қызыл болады. Қажарту құс етінің, сондай-ақ сиыр, шошқа немесе қозы етінің белгілі бір бөліктерін пісірудің басым әдісі болып табылады. Кейбір мейрамханаларда "көк шошқа" пісіруге деген сұраныс артса да, тағамдық аурулардан сақтанудың жалғыз жолы – қажартылған еттің орталық температурасын бақылау. Ұлыбританияда, Ирландияда және Австралияда еттің қажартылған бөлігін "буын" деп атауға болады, ал егер ол жамбас болса, "жамбас" деп атайды.

Көкөністер

Кейбір көкөністер, мысалы, брюссель капустасы, картоп, сәбіз, баклажан, кабачок, тыква, репа, рутабага, пастернак, гүлді капуста, құра, қабақ, бұрыш, ямс және плантайн да қуыруға өте жақсы. Қыста қуырылған қастан да танымал дәмді тағам.

Балық

Балықты толық пісіру бүтін балықпен жасалады, бұл үшін шұбар балық өте жақсы, сондай-ақ форель, мұхит балығы және қара теңіз басы сияқты орташа өлшемді, дөңгелек балықтар да жарайды.

Трейбек

Америка Құрама Штаттары мен Ұлыбританияда бір табада бірге қуырылған ет пен көкөністер қоспасын "табаға пісіру" (traybake) дейді.