Кіріспе

Герман Шлегель (10 маусым 1804 – 17 қаңтар 1884) – неміс орнитологы, герпетологы және ихтиологы.

Ерте өмір және білім

Шлегель Альтенбургте қола құюшының ұлы болып дүниеге келді. Әкесінің көбелектер жинауы Шлегельдің табиғат тарихына деген қызығушылығын оятты. Кездейсоқ түрғын құстың ұясын тауып алу оны құстарды зерттеуге және Кристиан Людвиг Бреммен танысуға итермеледі. Шлегель әкесіне жұмыс істей бастады, бірақ көп ұзамай ол одан жалықты. 1824 жылы Венаға сапар шекті, онда университетте Леопольд Фиццингер мен Иоганн Якоб Геккельдің дәрістерін тыңдады. Бремнің Жозеф Наттерерге жазған ұсыныс хаты оған Табиғат тарихы мұражайында қызметке орналасуға көмектесті.

Орнитологиядағы мансап

Осы табиғи тарих мұражайының директоры Карл Франц Антон Риттер фон Шрайберс оны Лейдендегі табиғи тарих мұражайының директоры Коенрад Якоб Темминкке ұсынды, ол көмекші іздеп жүрген еді. Бастапқыда Шлегель негізінен рептилиялар коллекциясымен айналысты және "Essai sur la Physionomie des Serpens" (1837) атты еңбегін жазды, бірақ көп ұзамай оның қызмет аясы басқа зоологиялық топтарға да кеңейді. Шлегельді Яваға Табиғи тарих комиссиясына жіберу жоспарланған еді, бірақ Темминк мұрагері Генрих Бойедің күтпеген өлімі бұл жобаның іске асуына бөгет болды. Осы кезде Шлегель Филипп Франц фон Зибольдпен танысты. Олар тығыз дос болып, "Фауна Японика" (1845-1850) еңбегін бірлесіп жазды. 1847 жылы ол Нидерланд Корольдік институтының корреспонденті атанды, ал 1851 жылы институт Нидерланд Корольдік өнер және ғылым академиясы болғанда, ол академияның мүшесі болды. Шлегель түрлерді өзгермейтін деп есептеді, сондықтан "Түрлердің шығу тегі туралы" еңбегі жарық көргеннен бастап өмірінің соңына дейін Дарвиннің теориясына қарсы болды. Ағылшын натуралисі Чарльз Дарвин Шлегельдің түрлер мен эволюция жөніндегі пікірлерін оның жақын досы, британдық ботаник және саяхатшы Джозеф Дальтон Хукердің: "Мен Шлегельмен көп әңгімелестім, ол бірнеше жаратылысқа жақтас және көші-қонға қарсы" деген сөздерінен білді.

Табиғи тарих мұражайының директоры

1858 жылдың басында Темминк қайтыс болғанда, 33 жыл бойы оның басшылығымен жұмыс істегеннен кейін, Шлегель оның орнына табиғи тарих мұражайының директоры болды. Шлегель әсіресе Оңтүстік-Шығыс Азияға қызығушылық танытып, 1857 жылы ұлы Густавты Қытайға құстар жинау үшін жіберді. Густав келген кезде Роберт Суинхоу бұл жерге бұрыннан келгенін көрді. 1859 жылы Шлегель Генрих Агатон Бернштейнді Жаңа Гвинеяға құстар жинау үшін жіберді. Бернштейн 1865 жылы қайтыс болғаннан кейін, Герман фон Розенберг оның орнын басты. Шлегель жас көмекші, Отто Финшті жұмысқа алды. Сонымен қатар, ол ғылыми журнал – «Лейден мұражайынан хабарлар» және 14 томдық үлкен еңбек – «Muséum d'histoire naturelle des Pays Bas» (1862–1880) жариялай бастады. Ол үш дарынды суретшіні: Джон Джеррард Кюлемансты, Джозеф Смитты және Джозеф Вольфты жұмысқа алды. Шлегельдің өмірінің соңы қиын болды: 1864 жылы әйелі қайтыс болды, Финш Бремендегі табиғи тарих мұражайына көшті, ал Британ мұражайының коллекциялары Лейденді басып өтуге айналды. Шлегель 1884 жылдың 17 қаңтарында Лейден қаласында қайтыс болды. Оның ұлдары – шығыстанушы және далалық натуралист Густаф Шлегель (1840–1903) және композитор және пианист Леандер Шлегель (1844–1913).