Кіріспе

Атомдық құрылғыларды пайдалана отырып, Аляска штатының Томпсон мүйісінде жасанды порт салу туралы ұсыныс. "Chariot" жобасы – 1958 жылы АҚШ Атом энергиясы комиссиясының Аляска штатының Солтүстік жағалауындағы Томпсон мүйісінде жасанды порт құру туралы ұсынысы. Жоба ядролық жарылғыш құрылғылар тізбегін жерге көміп, жару арқылы іске асыру көзделген. Бұл жоба ядролық жарылғыш заттарды бейбіт мақсатта пайдалану зерттеу жобасы болған "Plowshare" операциясының бір бөлігі ретінде туындады. Аумақтың жергілікті халқының күшті қарсылығы, экологиялық ғалымдардың наразылығы және нақты экономикалық пайданың болмауы салдарынан жоспар үнсіз қалдырылды.

Тарих

1957 жылы Лоренс радиациялық зертханасында (ЛРЛ) өткен мәжілісте өнеркәсіптік даму жобаларында ядролық жарылғыш заттарды пайдалану бағдарламасы ұсынылды. Бұл ұсыныс АҚШ Атом энергиясы жөніндегі комиссиясы басқаратын «Плоушеар» жобасының негізі болды. «Шарьот» жобасы «Плоушеар» бағдарламасының алғашқы жобасы ретінде қарастырылды және Панама каналын кеңейту сияқты, немесе теңіз деңгейінде Никарагуа каналын салу сияқты ірі жобаларды қалай жүзеге асыруға болатынын көрсету мақсатында болды. Жоба дами келе, Невада сынақ полигонындағы ядролық сынақтар кішігірім жарылыстардың жобаның жарияланған мақсаттарына аз радиоактивті шығарылымдар мен ластану қаупін төмендетіп, үлкен үлес қоса алатынын көрсетті. Сонымен қатар, жобаның экономикалық тұрғыдан негізді еместігі анықталғандықтан, бағдарлама алыс орналасқан жерде ядролық қазбаларды сынауға бағытталған, айқын жарияланған бағдарламаға көшті. Атом энергиясы жөніндегі комиссия (AEC) өкілдерінің қауымдастыққа бірнеше рет баруы жергілікті тұрғындар мен үндістердің, Жерді басқару бюросының (BLM) AEC-ге жерді беруіне қарсы тұрғандарды ықпал етуге жеткіліксіз болды. Жобаға қарсы белсенділік үндістердің ұйымдасуына және үндістердің құқықтарын қорғауға бағытталған қозғалыстарға септі, бұл 1971 жылғы Аляска үнділерінің жер талаптарын реттеу туралы заңның қабылдануына әкелді.

Жоспар

Жобаның бастапқы көзқарасы бойынша, арнаны қазу үшін 100 килотонналық төрт құрылғы, ал бұрылыс алабын қазу үшін екі мегатонналық құрылғы қолданылатын болған, бұл барлығы 2,4 мегатонна жарылғыш эквивалентіне тең, соның нәтижесінде үлкен көлемдегі жер жұмысы жасалатын еді. Кейінірек жасалған өзгерістер жарылғыш заттардың жалпы мөлшерін 480 килотоннаға дейін төмендетті, содан кейін 280 килотонналық сынақ немесе демонстрациялық жоба ұсынылды. Аталған соңғы жоспарда екі немесе үш 20 килотонналық жарылыс, сондай-ақ екі 200 килотонналық жарылыс жасау көзделген, бұл сәйкесінше кішірек алапты қазуға бағытталған. "Chariot" жобасы үшін бұрғыланған сынақ бұрғылауларының орналасқан жерлері 2014 жылы қайта жаңартылды. 1960 жылдардың басында бұрғыланған бес бұрғылау орнында салқындатылған дизель отыны бұрғылау сұйықтығы ретінде пайдаланылған, бұл қоршаған аумақты ластады.