Кіріспе

Микседема – ауыр гипотиреозбен мағынасы бірдей қолданылатын термин. Дегенмен, бұл термин гипотиреоз және (сирек) гипертиреоздың парадоксальды жағдайларында болатын дерматологиялық өзгерісті сипаттау үшін де қолданылады. Соңғы мағынасында микседема дермада мукополисахаридтердің жиналуын білдіреді, нәтижесінде зақымдалған аймақ ісінеді. Микседеманың төменгі аяқта кездесетін бір түрі – претибиалдық микседема, ол Грейвс ауруының айқын белгісі, гипертиреоздың аутоиммундық түрі. Микседема Хашимото тиреоидитінде және гипотиреоздың басқа да ұзаққа созылған түрлерінде де кездесуі мүмкін.

Этимология

Микседема сөзі μύξᾰ сөзінен шыққан, ол "қою шырыш" немесе "ылғалды зат" деген мағынаны білдіреді, және οἴδημα – "ісіну" дегенді білдіреді.

Белгілері мен симптомдары

Микседеманың ерекше физикалық белгісі – ойық қалдырмайтын ісіну, бұл ойық қалдыратын ісінуден өзгеше. Микседема төменгі аяқта (претибиалдық микседема) және көздің артында (экзофтальмоз) да пайда болуы мүмкін. Ауыр жағдайларда, жатаққа жатқызу қажет болатын, гипотермия, гипогликемия, гипотония, тыныс депрессиясы және кома белгілері көрініс беруі мүмкін.

Патофизиология

Микседема – дәнекер тіні компоненттерінің артуына байланысты тері және тері астындағы ісінудің нақты бір түрі. Дәнекер тіні талшықтары ұлғайған мөлшердегі ақуыз және мукополисахаридтермен бөлінеді. Оларға гиалурон қышқылы, хондроитин сульфаты және басқа да мукополисахаридтер сияқты гликозаминогликандар жатады. Лимфоциттердің стимуляциясы. Грейвс ауруында лимфоциттер TSH рецепторына қарсы тиреотроптық иммуноглобулин (IgG; II типті гиперсезімталдық) бұрыс өндіреді. Лимфоциттер қалқанша безі рецепторларына ғана емес, сонымен қатар рецепторды экспрессиялайтын жасушалары бар кез келген тінді де зақымдайды. Бұл тіндің зақымдануына және тыртық тоқыманың қалыптасуына алып келуі мүмкін, осылайша гликозаминогликандардың жиналуын түсіндіруге болады.

Диагностика

Микседеманы көбінесе клиникалық белгілері бойынша ғана диагностикалауға болады. Тән белгілері – әлсіздік, суыққа төзбеушілік, ой-қиялының және дене қимылының баяулауы, құрғақ тері, ерекше бет пішіні және дауыстың қабақтануы. Жалпы сарысудағы тироксин және бос тироксин индексінің нәтижелері әдетте диагнозды растайды.

Менеджмент

Негізгі емдеу тиреоид гормоны L-тироксиннің жеткілікті дозасын тамырға салу арқылы немесе лиотрионинды назогастральдық зонд арқылы беру арқылы басталады. Команы тудырған жағдайды анықтап, емдеу жүргізу қажет. Маңызды зерттеуде зерттеушілер микседематоздық кретинизмде йодпен емдеудің, емдеу туғаннан кейінгі кезеңнің басында басталған жағдайда, қалқанша безінің қызметін қалыпқа келтіретінін көрсетті. Әйтпесе, жағдайы нашар болып қалады.