Кіріспе

Эйлдон бөгеті – Австралияның Виктория штатындағы Альпі аймағындағы Эйлдон көлі ұлттық паркінің аймақтық қалалары арасында Гулберн өзенінде орналасқан, бақыланатын ағызу жолы бар, тас және топырақтан құралған бөгет. Бөгеттің мақсаты – ішуге жарамды сумен қамтамасыз ету, суару және гидроэлектр энергиясын өндіру. Бөгет арқасында пайда болған су қоймасы Эйлдон көлі деп аталады. Алғашқы қазба жұмыстарын Шотландиядан келген Бэйн және Маклин мырзалар жасаған.

Орналасуы және ерекшеліктері

Виктория штатының Өзендер және сумен жабдықтау комиссиясы жобалаған, Сугерлоф су қоймасы деп аталған бастапқы су қоймасының құрылысы 1915 және 1929 жылдар аралығында Викторияның солтүстік жазығындағы кең, өңделмеген аумақты суару үшін сумен қамтамасыз ету мақсатында жүргізілді. Бастапқы бөгет 1929 жылы, және қайта 1935 жылы өзгертіліп, су сыйымдылығы арттырылды. Дегенмен, бұл су қоймасы Гулберн аңғарындағы суға деген қажеттіліктің артуын қанағаттандыру және құрғақшылық жылдары фермерлерді қорғау тұрғысынан жеткіліксіз болды. Гулберн өзеніндегі барлық мүмкін су қоймаларының жан-жақты мүмкіндіктерді зерттеуінен кейін, қазіргі бөгет орны үлкен бөгет салуға ең қолайлы деп шешілді. 1951 жылы су қоймасын қазіргі көлеміне дейін кеңейту жұмыстары басталды. 1955 жылы кеңейту аяқталып, су қоймасы Елдсон көлі деп аталды. Бөгеттің негізгі құрамдас бөліктері – жер және тас. Су жиналатын алабы Гулберн, Делатит, Хоуква, Биг және Джеймисон өзендерін, сондай-ақ бірнеше шағын салаларды қамтиды. Су қоймасының ауданы құрайды, су сыйымдылығы – , орташа тереңдігі – , және басқарылатын төгілгіш арқылы шамамен максималды ағын шығаруға мүмкіндік береді. Басқарылмайтын төгілгіштің жотасы шамамен ұзын. Сонымен қатар, екі турбина бар; олар 1971 жылы тоқтатылды, бірақ 2001 жылы қайта іске қосылды. 2001 жылы ең ескі турбиналарды жаңарту нәтижесінде А генерациялық қуаты пайда болды. Бөгеттен төмен орналасқан Пондедж су жинағышы электр станциядан шығарылған суды уақытша тоқтата тұрып, қуат өндірісінің үзілісті болуына байланысты ағын мөлшеріндегі өзгеріштерді азайту үшін төменге ағызуды реттейді. 1995 жылы Пондеджге кішкентай гидроэлектр станциясы болып табылатын Эйлдсон Пондедж электр станциясы, қуаты бар, орнатылды.

Үй қайықтары

Эйлдон көлі үй қайықтарына рұқсат етілген жалғыз ішкі су жолы болып табылады және көлде 700-ден астам үй қайығы бар, сондықтан мұнда үй қайықтарының дамыған мәдениеті қалыптасқан. Жеке және қоғамдық порттар бар. Қоғамдық портта үй қайықтарын жалдауға болады. Жарықтандырудың жетіспеуіне байланысты кейбір қайықтар тек күндіз ғана жұмыс істейді. Жеке порт 18 маринаға қызмет көрсететін қызметкерлер мен инфрақұрылыммен үй иелерінің қайықтарын басқарады. Екі портта да жанармай құю мүмкіндігі қарастырылған.

Құрғақшылық пен қалпына келтіру

2000-шы жылдардағы Викториядағы құрғақшылық жылдары Эйлдон көлі сирек толып, бір кезде гүлденген көл маңындағы демалыс орындары келушілерді тарта алмай, үлкен экономикалық қиындықтарға ұшырады. Судың егін шаруашылығы үшін үлкен қажеттіліктері болғанымен, сақтықпен реттеу нәтижесінде су шығыны біршама тұрақты болды. 2006 жылдың қараша айында көлдің деңгейі өткен жылғы 48,3%-дан 15%-ға дейін төмендеді. 2007 жылы көл деңгейі 5,3%-ға жетті. Ұзақ жылдар бойы орташадан төмен жауын-шашыннан кейін, 2010 жылы Эйлдон көліне орташадан жоғары жауын-шашын жауып, 2010 жылдың мамырындағы 23% сыйымдылықтан 2011 жылдың наурызында 82,5%-ға дейін көтерілді.

Фильмде

Бони-Дун қаласы "Қала" фильміндегі мерекелік сахналарға түсірілім алаңы болды. Эйлдон көлі сонымен қатар 1975 жылғы "The Box" толық метражды фильмі үшін, ал 1989 жылғы австралиялық қорқыныш фильмі "Houseboat Horror" үшін негізгі орын ретінде пайдаланылды.