Кіріспе

Американдық саясаткер Джон Гибсон (23 мамыр 1740 – 10 сәуір 1822) – француз және үнді соғысының, Лорд Данмор соғысының, Американдық революциялық соғыстың, Текумсе соғысының және 1812 жылғы соғыстың қатысушысы. 1790 жылы Пенсильвания штатының алғашқы конституциялық конвенциясына делегат ретінде қатысып, саудагерлікпен айналысқан. Ол шекаралық көшбасшы ретінде танымал болды және аймақтағы көптеген үндістермен жақсы қарым-қатынаста болды. Алпыс жасқа келгенде Индиана территориясының хатшысы болып тағайындалды, ол аумақтық үкіметті ұйымдастыруға жауапты болды. Ол екі рет аумақтың әкімі міндетін атқарды, соның ішінде 1812 жылғы соғыс кезінде бір жыл бойы қоршауда қалған Форт-Харрисонды азат ету үшін аумақтық милицияны жинап, басқарды.

Ерте өмір

Джон Гибсон 1740 жылдың 23 мамырында Пенсильвания штатының Ланкастер қаласында Джордж және Элизабет де Винез Гибсонның ұлы болып дүниеге келді. Гибсонның әкесі Ирландияның Антрим қаласында туып, 1730 жылы Пенсильванияға келген. Ересек Гибсон – Ланкастердегі (Пенсильвания) мейрамханасының жанында жиі кездесетін Конестога тайпасымен тауар саудасымен айналысқан саудагер болған. Джон Гибсонның анасы Элизабет Францияда туған және ол гугенот болғандықтан елден кеткен.

Гибсонның өмірінің көп бөлігі Аллегей шекарасында өтті, онда ол саудагер болып жұмыс істеді. Ол бірнеше округте судья, кеңсе кезекшісі және шериф лауазымдарын атқарды. Оның білімі туралы жазбалар жоқ болғанымен, ол заманы үшін жақсы білімді адам ретінде танымал болған. 1758 жылы, он жеті жасында, ол француз және үнді соғысының бір бөлігі ретінде генерал Джон Форбстың басшылығымен Форт-Дюкесндегі француздарға қарсы Forbes экспедициясына қатысты. Осыдан кейін Гибсон үнді саудагері болып қайта оралды. Ол Логстаунға үй салды, ол 1772 жылы пастор Дэвид МакКлюрдің айтуынша, "ол жердегі жалғыз үй" болған. Гибсон Минго тайпасының басшысы Логанның туысымен үйленді және Минго тілін үйренді. 1774 жылдың мамыр айында Гибсонның әйелі мен бірнеше Минго тайпасының мүшелері қоныс аударушылар тобының қолынан қаза тапты. Гибсонның қызы осы оқиғадан аман қалды, оның қамқорлығына берілді және оның білімімен айналысты. 1774 жылы ол Данмор соғысына қатысып, Логанның бейбітшілік туралы сөзінің жазбаша аудармасын жасады: "Мен кез келген ақ адамнан сұраймын, егер ол ешқашан Логанның үйіне аш кірген болса және оған ет бермегенін айтуды сұраймын".

Революциялық соғыс

1775 жылы Гибсон Вирджинияның мүддесін қорғау үшін Питтсбургтегі үндістер ісі бойынша агент болып тағайындалды, ол Джон Конноллиге, ал ол өз кезегінде лорд Данмордың басшылығымен жұмыс істеді. Отаршылдар мен Англия арасындағы соғыс жақын арада басталуы мүмкін болғандықтан, Данмор Конноллиге Ақкөздермен байланысып, оларды британдықтардың жағына қосылып, отаршылдарға қарсы күресуге көндіру үшін хат жіберді. Коннолли бұл хатты Гибсонға Белі көзге жеткізу үшін берді. Бірақ Гибсон жергілікті хат алмасу комитетінің бұл хатты көруі керек деп ойлады, және олар хатты алғаннан кейін Конноллидің 1775 жылдың 13 қарашасында Мэриленд штатының Хагерстаун қаласының жанында тұтқындалуына әкелген тергеу амалдары басталды. Гибсон сондай-ақ Вирджиния штатының Финкастл округіне судья болып тағайындалды, ол сол кезде Коннолли 1775 жылы Питтсбургтің құрамына кіретін жер деп есептеген. 1775 жылдың 16 мамырында Гибсон 6-шы Вирджиния полкінің полковнигі болып сайланды. Америка Тәуелсіздік соғысының басында Гибсон үндістермен келіссөздерде белсенді қатысты. Бастапқы келіссөздерде Нетаватвис өзінің және басқа Ленапи тайпаларының ауылына тері сату үшін саудагерлерді жіберуді сұрады. Ол Гибсонды "жақсы адам" деп сипаттап, оны осы саудагерлердің қатарына қосуды тіледі. 1778 жылдың қазанынан 1779 жылдың қаңтарына дейін Гибсон Континенттік Конгресс үкіметі атынан бүгінгі Огайо штатындағы тайпалармен байланыс жасады. Гибсон Нью-Йорктегі шайқастарда полкке басшылық етті және Джерси арқылы шегінуден кейін соғыс алаңында қалды. Содан кейін ол батыс майданындағы армияға басшылық етуге тағайындалды және 1778-1779 жылдардың суық қысында Форт-Лоренсқа күштерді басқарды, сол кезде форт британдық және үндістердің қоршауына ұшырады. 1779 жылдың жазында Гибсон Дэниел Бродхедтің оң жақтағы қолы болды. 1781 жылдың мамырында Бродхедті қызметтен шеттетуден кейін бірнеше ай бойы Гибсон Форт-Питтегі басшы офицер болды. Гибсон Джордж Роджерс Кларкты қолдау үшін әскер жіберуді жоспарлаған, бірақ Бродхедтің әрекеттерінің салдары Гибсонға мұны істеуге мүмкіндік бермеді. 1781 жылдың тамызында Бродхед Форт-Питтегі билікке қайта келді. Ол Гибсонды өкілеттігін басып алды деп айыптап, тұтқындады. Джордж Вашингтон Бродхедке қызметтен кетуге бұйрық берді, сондықтан ол Гибсонды босатып, оған қайтадан басшылық міндетін беруге рұхсат берді. Содан кейін жергілікті азаматтық билік Бродхедті тұтқындады. 1781 жылдың қарашасында Дэвид Уильямсон Огайо штатының Салем, Шенбрунн және Гнаденхуттен қалаларында тұтқындалған Моравия Ленапиларын Форт-Питке әкелді. Бұл Ленапилер босатылған кезде Гибсон немесе Уильям Ирвин басшылық еткені белгісіз, бірақ бұл босатуға Гибсонның кінәсі бар сияқты көрінеді. Мәселе бостандыққа шыққаннан кейін Пенсильванияның батыс бөлігіндегі елді мекендерге шабуылдар жасалғанында болды. Бұл шабуылдарды босатылған Ленапилер емес, Жарты патша және оның Виандот тайпаластары жасаған болуы мүмкін, бірақ бұл оқиға үшін Гибсонды айыптауды қалағандар бұл фактіні ескермеді. 1782 жылдың қаңтарында Ирвин Конгресспен кездесу үшін Филадельфияға барып, Гибсонды басқаруға қалдырды. Содан кейін Форт-Питтегі сарбаздар бүлік шығаруға әрекеттенді, бұл Гнаденхуттен қырғынына әкелген жағдайларға ықпал еткен болуы мүмкін, бірақ бұл жағдайға қатысты көптеген факторлардың бірі ғана болды. Ирвин былай деп жазды: "[Гибсонға] қарсы мыңдаған жалған айыптаулар таратылды, себебі оның белгілі бір тайпамен бақытсыз байланысы бар, бұл адамдарды оның индейлерге деген сүйіспеншілігі бар деп ойлауға итермелейді".

Пенсильваниядағы өмір

Соғыстан кейін Гибсон тағы да саудагерлікпен айналысты, бірақ Джордж Роджерс Кларктің жорығын қолдау үшін алған қарыздарының салдарынан банкротқа ұшырады. Гибсон 1791 жылдан 1800 жылға дейін Аллегей округінің судьясы қызметін атқарды. Ол сонымен қатар Аллегей округы милициясының генерал-майоры және қолбасшысы болды, сондай-ақ 1790 жылы Пенсильвания штатының конституциялық конвенциясына қатысты. Гибсон Пенсильвания штаты үшін Ирокездерден Эри үшбұрышы аумағын сатып алу ісіне де қатысты.

Индиана аумағы

АҚШ президенті Джон Адамс 1800 жылы алпыс жасқа толған Гибсонды Индиана территориясының хатшысы етіп тағайындады. Гибсон сол жылдың шілде айында территорияға келді және қызметін бастады. Шамамен бір жыл бойы ол территориядағы жалғыз үкіметтік лауазымдағы адам болды және аумақтық милиция офицерлерін тағайындау арқылы үкіметті ұйымдастыруға кірісті. Губернатор Уильям Генри Харрисон 1801 жылдың қаңтарына дейін территорияға келмеді, сол кезде Гибсон губернатор міндетін атқарушы болды. Хатшы ретіндегі алғашқы қадамдарының бірі – территорияны халық санауына өткізу болды. Бір жылдық зерттеулерден кейін ол халық саны бес мыңнан сәл кем екенін анықтады. Харрисон территорияға келгеннен кейін, Гибсон бейбіт судья, Нокс округінің тіркеушісі және ұсақ қылмыстар мен құқық бұзушылықтарды қарастыратын төменгі соттың судьясы болып тағайындалды, осыдан кейін бірнеше лауазымды иеленді. Гибсонның жергілікті тайпалармен болған қарым-қатынасы Харрисонның өкілеттігінің басындағы көптеген келісімдер келіссөздерінде өте құнды болып табылды. Бірнеше абориген тілінде сөйлей білетін Гибсон 1810 жылы Винсенн тұрғындарын қырғынға салуға тырысқан Текумсе туралы бірінші болып хабарлады және жағдайдың ушығуына жол бермеу үшін жылдам және құпия түрде әскерлерді жинады. Өкілетті мерзімін аяқтағаннан кейін, жетпіс алты жасында Гибсон әйелі Эннмен бірге жеке өмірге қайтып келді, бірақ қысқа мерзімге Винсенн қаласында қалды. Ол Питтсбург маңындағы Брэддокс-филдке қызы мен күйеуі Джордж Уоллеске қайтып келді, онда 1822 жылдың 10 сәуірінде сексен екі жасында "сауығуы мүмкін емес катарактадан" екі жылдан кейін қайтыс болды. Индиана штатындағы Гибсон округі оның құрметіне аталған.