Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жержаңғақты тамақ ретінде дайындау әдісі
Method of preparing fresh peanuts as a snack food
Кейбір жержаңғақ өсетін аймақтарда қайнатылған жержаңғақ танымал. Толық піскен жержаңғақтан сапалы қайнатылған жержаңғақ жасалмайды, керісінше, шикі немесе жасыл жержаңғақ қолданылады. Шикі дегеніміз – толық мөлшеріне жеткен, бірақ қуыруға немесе жержаңғақ майы жасауға қажеттідей толық кептірілмеген, жартылай пісіп жетілген жержаңғақ. Жасыл – жаңа жиналған, кептірілмеген, міндетті түрде тоңазытқышта сақталуы керек жержаңғақ. Тұзды суда қайнатқаннан кейін олар күшті тұзды дәмге ие болады, ұзақ пісіру кезінде жұмсақ болады және бұршақ немесе лобияға ұқсайды, себебі олар бұршақтар тұқымдасына жатады және тек тағамдық мағынада жаңғақ саналады. Қайнатуға ең дәмді жержаңғақ – Валенсия түрі. Бұл АҚШ-та кең таралған, Оңтүстіктегі бақшаларда және кішкентай участақтарда өсіріледі. Кейде жасыл Вирджиния түріндегі жержаңғақ та қолданылады.
Boiled peanuts are popular in some places where peanuts are common. Fully mature peanuts do not make good quality boiled peanuts; rather, raw or green ones are used. Raw denotes peanuts in a semi mature state, having achieved full size but not being fully dried, as would be needed for roasting or peanut butter use. Green denotes freshly harvested and undried peanuts that must be refrigerated. After boiling in salt water they take on a strong salty taste, becoming softer with prolonged cooking, and somewhat resembling a pea or bean, to which they are related because they are legumes and a nut only in the culinary sense. The most flavorful peanuts for boiling are the Valencia type. These are preferred in the United States, being grown in gardens and small patches throughout the South. Green Virginia type peanuts are also sometimes used.
Оңтүстік АҚШ
Пісірілген жержаңғақ Америка Құрама Штаттарының оңтүстігінде, Солтүстік Каролинадан бастап Флориданың орталық бөлігіне дейін, солтүстікке Огайоға және батысқа Миссисипиге дейін кеңінен таралған және саудада қолжетімді. Жержаңғақ қабығымен бірге сатылады және тек тұзбен немесе Old Bay, Zatarain's сияқты пикант дәмдеуіштер қосылып қайнатылады. Екіншісі көптеген рецепттерде "каджун пісірілген жержаңғақ" деп аталады.
Boiled peanuts are widely consumed and commercially available in an area of the Southern United States from North Carolina, south to central Florida, as far north as Ohio, and west to Mississippi. The peanuts are sold in the hull and boiled with only salt or with a piquant spice mixture such as Old Bay or Zatarain's. The latter are often called "Cajun boiled peanuts" in many recipes.
Тарих
Жержаңғақты қайнату – Оңтүстік Америкада кемінде 19 ғасырдан бері сақталған халықтық мәдени дәстүр. Бұл жерде жержаңғақ бастапқыда "губер бұршақтары" деп аталған. Қайнатылған жержаңғақты жеу әдеті, бамбара жержаңғағы дәстүрлі негізгі егін болып табылатын Батыс Африкадан келген құл болған африкалықтар тарапынан әкелінген болуы мүмкін. Қабығындағы шикі жержаңғақтар көп мөлшерде тұз салынған үлкен қазанға салынып қайнатылады. Бұл пеште немесе сыртта, пропан жағылғышында немесе от ошағында, көлеміне қарай жасалуы мүмкін. Аймаққа байланысты, кейбір аспазшылар тас тұзын, немесе кәдімгі ас тұзын, немесе екеуін де қолданады. Қайнату төрттен жеті сағатқа дейін немесе одан да көпке созылуы мүмкін, бұл мөлшеріне және жержаңғақтың жасына (жасыл жержаңғақ тез піседі және дәмдірек болады) байланысты. Көбінесе қайнату үшін бірнеше галлон су қолданылады. Дәм беру үшін қайнатылған шұжық, ащы соус, каджун дәмдеуіштері немесе сыра қосылуы мүмкін. Кептірілген піскен жержаңғақтарды суға бір түнге малып, ылғалдандыруға болады, содан кейін оларды әдеттегідей пісіруге болады. Нәтижесіндегі тағам – қабығындағы өте жұмсақ, әдетте тұзды жержаңғақ. Жұмсатылған жержаңғақты ашу оңай. Көбінесе кішкентай, піспеген жержаңғақтар ("поптар") қосылады; олардың қабығы одан да жұмсақ және оларды толығымен жеуге болады. Олар үлкендеріне қарағанда көбірек тұз сіңіреді. Кейбір тағамды жақсы көретіндер оларды аз уақыт пісіргенді ұнатады, сонда жержаңғақ тым жұмсақ болмайды. Қайнатылған жержаңғақ суық жерде сақталмаса, тез бүлініп немесе көбелектене бастайды. Қайнатылған жержаңғақты мұздатып, кейін микротолқынды пеште немесе қайнаған суға салып, маусымдық емес кезде жеуге болады. Дұрыс мұздатылғанда, дәмділігі бірнеше жылға дейін сақталады. Қайнатылған жержаңғақты консервілеуге болады және олар саудада да қолжетімді.
Boiling peanuts has been a folk cultural practice in the Southern United States, where they were originally called goober peas, since at least the 19th century. The practice of eating boiled peanuts was likely brought by enslaved black people from West Africa, where the related bambara groundnut is a traditional staple crop. Raw peanuts in the shell are put in a large pot of very heavily salted water and boiled. This can be done inside on a stove, or outside on a propane burner or fire pit for a larger volume. Depending on the locality, some cooks use rock salt or standard table salt, or both. The boil can go on from four to seven hours or more, depending on quantity and the age of the peanut (green peanuts cook faster and tend to be better tasting), and the boilings will most often be of several gallons of water. Flavorings such as ham hocks, hot sauce, Cajun seasonings or beer can be added to the boil. An alternative method for dried raw mature peanuts is to rehydrate them by soaking overnight in water, after which they can be cooked in the conventional manner. The resulting snack is a very soft peanut in the shell, invariably quite salty. The softened peanuts are easy to open. Often small, immature peanuts (called "pops") are included; these have even softer shells and can be eaten in their entirety. They tend to absorb more salt than the larger ones. Some aficionados of the dish prefer them cooked for a shorter period of time so that the nut is not as soft. Boiled peanuts can become slimy or moldy quite quickly without refrigeration. Boiled peanuts can be frozen, then later reheated in a microwave or boiling water for out of season consumption. Properly frozen, the flavor is well maintained for even several years. Boiled peanuts can also be canned and are available commercially.
Мәдени маңызы
2006 жылдың 1 мамырында губернатор Марк Санфорд H.4585 заңына қол қойып, қайнатылған жержаңғақты Оңтүстік Каролина штатының ресми дәмді тағамы деп жариялады.
On May 1, 2006, Governor Mark Sanford signed a bill, H.4585, making boiled peanuts the official snack food of South Carolina.
Африка
Гана мен Нигерияда қайнатылған жержаңғақ көше тағамы ретінде желінеді. Олар Оңтүстік Африканың Квазулу-Натал аймағында, әсіресе Дурбанда кең таралған. Тарихи тұрғыдан алғанда, бамбара жержаңғағы Африканың көп бөлігінде қайнатылған жержаңғақ сияқты пісіріліп желінетін. Тайваньда қайнатылған жержаңғаққа tǔdòu (土豆) деп атайды, бірақ бұл қабықсыз қайнатылған жержаңғақтарды, мысалы жержаңғақ сорпасындағы (tǔdòu tang 土豆湯) жержаңғақтарды да білдіреді. Тайваньда қайнатылған жержаңғақты көбінесе (тұрақты базарларда емес) көшпелі саудагерлер сататын немесе үйде воктарда қайнатып дайындаушы еді. Елде көшпелі саудагерлердің саны азайып бара жатқандықтан, қабығындағы қайнатылған жержаңғақ қазір сирек желінеді. Вьетнамда қайнатылған жержаңғақ елдің оңтүстік бөлігінде đậu phọng luộc, ал солтүстік бөлігінде lạc luộc деп аталады. Оларды көбінесе достар мен туыстардың бейресми жиындарында, мұз салынған сыра ішіп отырып жеуге жақсы көреді. Үндістанда, Индонезияда, Филиппинде және Таиландта қайнатылған жержаңғақ көше тағамы ретінде желінеді.
In Ghana and Nigeria, boiled peanuts are eaten as street food. They are also popular in the KwaZulu Natal region of South Africa, especially in Durban. Historically, the Bambara groundnut was eaten boiled much like a boiled peanut in much of Africa. Boiled peanuts in Taiwan are called tǔdòu (土豆), although this also refers to peanuts boiled without the hulls such as those in peanut soup (tǔdòu tang 土豆湯). Boiled peanuts were traditionally sold in Taiwan by itinerant hawkers (rather than in fixed markets) or prepared in homes by boiling the peanuts in woks. With itinerant hawkers increasingly rare in the country, boiled peanuts in the shell are now seldom consumed. In Vietnam, boiled peanuts are called đậu phọng luộc in the southern part of the country and lạc luộc in the northern part of Vietnam. They are often appreciated by eating them at informal gatherings of friends and family while drinking beer poured over ice. In India, Indonesia, the Philippines and Thailand, boiled peanuts are eaten as street food.
Орталық және Оңтүстік Америка
Түстік Америкада қайнатылған жержаңғақты ғасырлар бойы жеп келеді. Қайнатылған жержаңғақ жержаңғаққа аллергиясы бар адамдарды емдеудің мүмкін болатын жолы ретінде зерттелді, себебі қайнату аллергиялық реакцияларды тудыратын ақуыздарды бұзады. Бір зерттеуде төрт науқасқа белгілі бір уақыт аралығында қайнатылған жержаңғақтың мөлшері арттырылды. Кейбір науқастар, бірақ барлығы емес, шикі жержаңғақ жеуге мүмкіндік алды.
Boiled peanuts have been eaten for centuries in South America. Boiled peanuts have also been studied as a potential way to treat people with peanut allergies since boiling peanuts denatures proteins that trigger allergic reactions. In one study, boiled peanuts were given in increasing amounts to four patients over time. Some but not all patients were able to start eating raw peanuts.