Кіріспе

Жалпы бұршақ (Phaseolus vulgaris) түрі

Бүйрек бұршағы – адам бүйрегіне ұқсас болғандықтан осылай аталған жалпы бұршақтың (Phaseolus vulgaris) бір түрі.

Тамақ

Қайнатып пісірілген қызыл бұршақ 67% су, 23% көмірсулар, 9% ақуыз және өте аз майдан тұрады. 100 граммдық порцияда пісірілген қызыл бұршақ тағамдық энергияның көзі болып табылады және ақуыз, фолий қышқылы (33% DV), темір (22% DV) және фосфор (20% DV) витаминдеріне қаныққан. Сонымен қатар, тиамин, мыс, магний және мырыш (11-14% DV) орташа мөлшерде (10-19% DV) кездеседі.

Тағамдар

Қызыл бұршақ көбінесе chili con carne-де қолданылады және Үндістан асүйінде, онда бұршақ rajma деп, ал Пәкістанда surkh lobia деп аталады. Қызыл бұршақ Луизиананың оңтүстігінде дәстүрлі дүйсенбілік креолдық тағамы – қызыл бұршақ пен күріш дайындау үшін қолданылады. Шағын, қою қызыл бұршақ та қолданылады, әсіресе Кариб теңізінен келген туысқандары бар Луизиана отбасыларында. Ямайкада оларды қызыл бұршақ деп атайды. Испанияның Ла-Риожа аймағында қолданылатын кішкентай бұршақтар капарондар деп аталады. Нидерланды мен Индонезияда бұршақ көбінесе бренбон деп аталатын сорпа түрінде беріледі. Левант аймағында күрішпен бірге берілетін, бұршақтан жасалған тұтқыр тағам фасулия деп белгілі. Бұршақ пастасын жасау үшін, бұршақты құрғақ күйінде дайындап, жұмсақ болғанша қайнатады, содан кейін қою қызыл бұршақтарды құрғақ пастаға дейін ұнтақтайды.

Уыттылық

Қызыл бұршақ құрамында фитогемаглютининнің салыстырмалы түрде жоғары мөлшері бар, сондықтан оны алдын ала жібітіп, содан кейін кемінде 10 минут қайнау температурасына дейін қыздырмаса, көптеген басқа бұршақ түрлеріне қарағанда одан да зиянды. АҚШ-тың Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасы токсинді толық жою үшін жеткілікті температураға ұзақ уақыт жететініне көз жеткізу үшін 30 минут қайнатуды ұсынады. Төмен температурада, мысалы, баяу пісіру арқылы пісіру токсинді бұзу үшін жеткіліксіз және тамақ улануына себеп болуы мүмкін.