Кіріспе
Жаңа Зеландия саясаткері (туған 1954)
Сэр Тревор Колин Маллард (туған 17 маусым 1954) – Жаңа Зеландияның саясаткері. Қазіргі уақытта 2023 жылдан бері Жаңа Зеландияның Ирландиядағы елшісі қызметін атқарады. 1984 жылдан 1990 жылға дейін және 1993 жылдан 2022 жылға дейін Парламент мүшесі болды. 2017 жылдан 2022 жылға дейін Жаңа Зеландияның Өкілдер палатасының спикері болып қызмет етті. Маллард Жаңа Зеландияның Бесінші Еңбек үкіметінде (1999–2008 жылдар) министр болды. Алты жыл бойы Білім министрі және Мемлекеттік қызметтер министрі болды, сондай-ақ Қоршаған орта министрі, Еңбек министрі, Телеарналар мен радио хабарларын тарату министрі, Мемлекеттік кәсіпорындар министрі, Спорт және демалыс министрі және Қаржы министрінің орынбасары лауазымдарын атқарды. Ол Гамильтон-Уэст, Пенкарроу және Хатт-Саут сайлау округтерін өкілдік етті және 2017 мен 2022 жылдар аралығында Парламенттің тізімдік мүшесі болды. Маллардтың 2017 және 2020 жылдары спикер болып сайлануы оның парламенттік мансабын аяқтады. Оның төрағалық лауазымына көтерілуі "аңшыдан сақшыға" теңеумен сипатталды. Маллард "шабуылшыл ит" және "саяси күрескер" ретінде танымал болды (ол бірде парламентте Ұлттық партиясының депутаты Тау Хенарды ұрып соққандығы үшін қоғамдық орында төбелес жасағаны үшін сотталды). Оның спикерлігі парламенттік мәдениетті өзгертуге, оның ішінде отбасылық ортаны жақсартуға және ер адам депутаттарының галстук тағу қажеттілігін жоюға үлес қосқаны үшін ерекше атап өтілді. Алайда, Маллардтың кейбір пікірлері мен әрекеттері, соның ішінде 2022 жылғы Веллингтондағы наразылықтарға қатысты сынға ұшырады. 2023 жылдың ақпан айында Маллард Жаңа Зеландияның Ирландиядағы елшісі лауазымын қабылдады.
Білім және оқытушылық мансап
Маллард Веллингтонда дүниеге келді және Онслоу колледжінде оқыды. 1974 жылы Веллингтондағы Виктория университетінен коммерция және басқару бакалавры дәрежесін алғаннан кейін, Веллингтон педагогикалық колледжінде мұғалімдікке дайындалды және 1976 жылы оқытушы дипломын алды. Одан кейін Веллингтон және Кинг-Кантриде бірнеше оқытушылық қызметтер атқарды. Оқыту барысында Маллард жалпы білім беретін мектеп мұғалімдерінің қауымдастығына (PPTA) қатысты, ол – еліміздің орта мектеп мұғалімдерінің ұлттық кәсіби одағы. Ол 1979 жылдан 1984 жылға дейін PPTA-ның Кинг-Кантри бөлімшесінің хатшысы болды. 1984 жылы Вайкато университетінен үздіксіз білім беру саласында диплом алды және біраз уақытқа парламент ғимаратына кіруіне тыйым салынды. Ол 1981 жылы Жаңа Зеландияға келген «Спрингбок» регби командасына қарсы наразылық акциясы кезінде Роторуадағы команданың қонақ үйі алдында тәртіпсіз мінез көрсеткені үшін тұтқындалды, бірақ сот оны кінәлі деп таба алмады. 1983 жылы ол жаңа Тонгариро сайлау округінен Лейбористік партиясынан кандидат болуға тырысты, бірақ Ноэль Скотттан жеңіліс тапты.
Төртінші лейбористік үкімет, 1984-1990
Ол 1984 жылғы сайлауға дейін бірнеше ішкі партиялық лауазымдарды атқарды, содан кейін Майк Миноугты жеңіп, Гамильтон Вест округінен парламент мүшесі болды. Парламенттегі алғашқы мерзімінде Лейбористік партия жаңа үкімет құрды, ал Маллард Әділет және заң реформасы комитеті мен Ережелерді қарау комитетінің мүшесі болды. Маллард 1987 жылғы сайлауда қайта сайланды және Лейбористік үкімет екінші мерзімге жеңіске жетті. 1987 жылдан 1990 жылға дейін ол кіші үкіметтік қамшы болып тағайындалды, кейін аға қамшы болды. Ол Вайнуиоматада Лейбористік партияның жаңа бөлімшесін құрып, партияға 70 жаңа мүше қабылдады. Соня Дэвис зейнетке шығуын жариялағаннан кейін, ол Лейбористік партияның кандидаттығына түсіп, Истборн политехникалық оқу орнының оқытушысы Трисия Томпсонды жеңіп шықты. Ол сол сайлауда жеңіске жетіп, парламентке қайта оралды. Сайлау округі 1996 жылы Хатт-Саут деп өзгертілді, ал Маллард 2017 жылға дейін орынды сақтап тұрды, содан кейін спикер болу мақсатымен тізімдік депутат болуды жөн көрді. 1990-шы жылдардағы оппозициялық парламент мүшесі ретінде Маллард Әділет және заң реформасы комитетіне қайта тағайындалды (1993–1994) және Үкіметтік басқару комитетіне тағайындалды (1993–1999). Ол кейіннен министрлік жауапкершілікке ие болатын спорт, мемлекеттік қызмет және білім беру салаларында өкілдік қызметін атқарды.
Бесінші лейбористік үкімет, 1999-2008
1999 жылы Лейбористік партия сайлауда жеңіске жеткенде, Маллард министрлер кабинетіне тағайындалды. Ол Білім министрі, Мемлекеттік қызмет министрі және Спорт және Саяхат министрі болды. Білім беру саласындағы қызметіне байланысты ол Білім беруді бағалау кеңсесіне жауапты министр де болды, ал спорт саласындағы қызметіне байланысты ол Америка кубогының министрі атанды (сол кезде Жаңа Зеландия Америка кубогын өткізіп тұрды). 2004 жылы Маллард сондай-ақ Ұлтаралық қатынастарды үйлестіруші министр және Энергетика министрі болды. 2006 жылдың қыркүйегінде Маллардтың Парламенттегі сөзі салдарынан Ұлттық партияның лидері Дон Браш отставкаға кетті, себебі Маллард Браштың заңсыз қарым-қатынаста болғаны туралы айыптау жасады. 2007 жылдың қазан айындағы министрлер кабинетінің қайта құрылуында ол Қоршаған ортаны қорғау министрі, Еңбек министрі, Байланыс министрі, Мемлекеттік кәсіпорындар министрі және Қаржы министрінің орынбасары болып тағайындалды. 2007 жылдың қазан айында Маллард Парламент ғимаратының сыртында болған төбелес кезінде Ұлттық партияның депутаты Тау Хенареге соққы берді. Бұл Хенаренің Маллардтың жаңа қарым-қатынасы туралы жасаған пікірлерінен туындаған болуы мүмкін деп болжанады. Маллард оқиғаға қатысқандығы үшін дереу өтініш айтты. Сондай-ақ ол жаңа қарым-қатынасқа түскен әйелдің бұрынғы әлем чемпионы, каноэмен жүзуші Бренда Лоусон екенін жария етті. Полиция тергеуді бастаудан бас тартты, бірақ Грэм МакКреди жеке шағымдану ісін қозғады. Маллард қоғамдық жерде төбелес жасағаны үшін кінәсін мойындап, "Құтқару армиясының" есірткі және алкогольге қарсы бағдарламасына 500 доллар төлеуге келісті. 2008 жылдың мамыр айында Жаңа Зеландияның Бас сайлау офицері Роберт Педен Маллардты сайлау округіндегі көлігіндегі жарнамалық табелькалардың даулы Сайлау қаржысы заңының талаптарын бұзғаны туралы ескертті және оған партия шенеуніктерінен рұқсат алу туралы ақпаратты қосу үшін табелькаларды жаңартуды бұйырды. Алайда, Бас сайлау офицері бұл мәселені Жаңа Зеландия полициясына жолдамады, себебі бұл мәселе маңызды емес деп есептелді.
Білім министрі
Маллардтың білім беру саласын басқаруы мұғалімдердің кәсіби одақтары, оның ішінде PPTA тарапынан қатты сынға түсті. Министрліктегі бірінші мерзімінде ол жалақы мәселесі бойынша ұзаққа созылған ереуіл кезінде мұғалімдер тарапынан күшті сындарға ұшырады. Екінші мерзімінде ол ел бойынша 90-ға жуық мектепті қамтыған мектептерді жабу бағдарламасы үшін сынға ілінді. Бағдарлама ата-аналар мен мұғалімдердің қатты қарсылығына тап болғаннан кейін тоқтатылды.
Спорт және демалыс министрі
2002 жылдың сәуірінде Маллард радио сұхбатында 2003 жылғы Регби әлем чемпионатының бірлесіп өткізу құқығын алып тастағаннан кейін Халықаралық регби федерациясының төрағасы Вернон Пью және Австралия регби басшысы Джон О'Нилл туралы "жағымсыз жерлерге" сыра бөтелкелерін салу туралы әжуалық әңгімелер айтты. Кейін ол регбиге деген ынтасын спорт министрінің міндеттерімен шатастырғанын айтып, өтініш білдірді.
Мемлекеттік меншіктегі кәсіпорындар министрі
2006 жылы Маллард үкіметтің елдің байлығын арттыру мақсатында мемлекеттік кәсіпорындарды (МК) жаңа бизнес салаларына кеңейтуге және қызметін әртараптандыруға бағытталған саясат енгізетінін хабарлады. 2007 жылы Маллард үкіметтің МК-ға әлеуметтік жауапкершілік мәселесінде қатаң талаптар қоюы мүмкін екенін мәлімдеді. Маллард әлеуметтік жауапкершіліктің МК-ның басты функцияларының бірі екенін, бірақ осы бағыттағы жұмыстар жеткіліксіз екенін түсіндірді. Бұл мәлімдеме МК-ның бірқатар оқиғаларынан кейін жасалды, оның ішінде Mercury Energy компаниясының электр қуатын тоқтатуы салдарынан оттегі аппаратына тәуелді болған Фолале Мулиаганың қаза болуы да бар еді.
Еңбек министрі
2008 жылы Маллард шағын кәсіпорындарға қауіп-қатерлерді басқаруға көмектесетін жаңа құралды іске қосты. Жобаның мақсаты жұмыс орнындағы денсаулық пен қауіпсіздікті жақсарту болды.
Радио және телерадио хабарларын тарату министрі
2008 жылдың шілдесінде Маллард спорт комментаторы Тони Вейч жасаған шабуыл туралы TVNZ хабарламасын сынады, хабарламада шабуыл болғаны сияқты маңызды бұлшықтардың жазылмағанын айтты.
Бесінші ұлттық үкімет, 2008-2017
2008 жылы Джон Кей басқарған Бесінші Ұлттық үкімет билікке келгеннен кейін оппозицияға оралған Маллард, жануарлардың әл-ауқаты (2014–2017), ішкі істер (2013–2015) және білім беру мен еңбек (2008–2011) салаларындағы бірқатар портфельдер бойынша Лейборист партиясының өкілі болды. Ол 2011 жылдан 2013 жылға дейін Палатаның көлеңкелі жетекшісі болды және 2014 жылы Палата Спикерінің көмекшісі болып сайланды. 2012 жылдың ақпан айында Маллард "Trade Me" сайтында "Homegrown" музыкалық фестивалінің төрт билетін 246 доллар пайдаға сатқаны үшін билет сатумен айналысқан деп айыпталды. 2006 жылы Экономикалық даму министрі ретінде Маллард ірі шараларды ұйымдастыру туралы 2007 жылғы заңға қол қойды, ол ірі шараларға билеттерді қайта сатуды тыйымдады (бірақ "Homegrown" ірі шара ретінде жіктелмегендіктен, ол заңға қатысты емес еді). Кейіннен ол билеттер үшін алған ақшасын қайтаруды ұсынды. 2012 жылдың мамыр айында Маллард пен оның әріптесі, Лейборист партиясының депутаты Эндрю Литтлді Ұлттық партиясының депутаты және Апаттан зардап шеккендерге өтемақы төлеу корпорациясының (ACC) министрі Джудит Коллинз жамандау туралы мәлімдеме жасағаны үшін сотқа берді. Коллинзтің заңгерлер тобынан бірнеше апта бойы жасырынып жүрген Маллард, сайлаушы болып танысқан әйелден Коллинзтің сот құжаттарын алды. 2012 жылдың қараша айында Жоғарғы сотта өткен отырыстан кейін тараптар дауды реттеді. 2019 жылдың желтоқсанында бұрынғы Бас аудитор Мартин Мэтьюс Маллард пен Парламенттік комитеттің басқа мүшелері, соның ішінде сол кездегі Спикер Дэвид Картер, оны сэр Мартин Уэверстің Көлік министрлігінің қызметкері Джоанн Харрисон жасаған 725 000 долларлық алаяты туралы сынды баяндамасын жариялауға дейін отставкаға кетуге қысым жасады деп мәлімдеді. Ол кезде Мэтьюс Көлік министрлігінің басшысы болып қызмет еткен. Уэверстің баяндамасында Мэтьюс Бас аудитор лауазымына лайық емес деп танылды, өйткені ол Харрисонның алаятын ертерек анықтамаған. Мэтьюс баяндамада көптеген қателер бар екенін және Парламенттік қызметкерлерді қызметтен босату үшін қажетті талаптарға сай келмейтінін мәлімдеді. Мэтьюс Маллард пен оның әріптестері Уэверстің баяндамасындағы нақты емес мәлімдемелерге жауап беруге мүмкіндік бермегендіктен, оның табиғи әділдік құқығын бұзды деп мәлімдеді.
Алтыншы лейбористік үкімет, 2017-2022
2017 жылдың қазан айында Жаңа Зеландия бірінші және Жасыл партиялармен лейбористер бастаған коалициялық үкімет құрылғаннан кейін, Маллард 7 қарашада бірнеше жаңа депутаттың ант бергеніне байланысты оппозициялық Ұлттық партияның наразылығынан кейін Палата спикері болып сайланды. Ол сондай-ақ, Парламенттің іскерлік және лауазымды тұлғалары, Парламенттік қызметтер комиссиясы сияқты бірнеше комитет төрағасы қызметін атқарды. Осы саясаттарға парламент палатасының жанында парламент мүшелерінің балаларына қолжетімді атриум ашу, күтушілер мен жұбайларға депутаттармен бірдей қауіпсіздік рұқсатын беру, Парламент бассейнін депутаттар мен қызметкерлердің отбасыларына ашу, отбасы бөлмесін нәрестелерді тамақтандыру және киім ауыстыру мүмкіндігімен жаңарту, сондай-ақ Парламент газонында ойын алаңын құру ұсынылған. 2019 жылдың 22 тамызында Маллард Жаңа Зеландияда және шетелде БАҚ назарын өзіне аударды, парламенттік отырыс кезінде лейборист депутаты Тамати Коффидің кішкентай ұлы Тутанкеи Смит Коффиді тамақтандырды. 2020 жылғы Жаңа Зеландиядағы жалпы сайлауда Маллард Еңбек партиясының тізімі бойынша Парламентке қайта сайланды. 25 қарашада жаңа Парламент жиналған кезде ол оппозициясыз спикер болып қайта сайланды. 2020 жылдың соңында Парламент мүшелерінің пікірін білгеннен кейін, спикер Маллард Парламенттің жұмыс киімін қайта қарауды жөн көрмеді, себебі ер адамдардың жакет және галстук киюін талап ететін ережеге "өзгеріске өте аз қолдау болды", дегенмен ол "жеке өзі галстуктерді ұнатпайтын" еді. 2021 жылдың 9 ақпанында Маллард Маори партиясының тең төрағасы Равири Уайтитіні парламенттік отырыстан шығарды, өйткені ол ресми галстук орнына маоридің hei tiki әшекейлі галстугін кию арқылы Парламенттің жұмыс киім ережесін бұзды. 10 ақпанда Маллард Парламенттегі тұрақты тәртіп комитетінің отырысынан кейін галстук кию міндетті емес екенін мәлімдеді, онда көпшілік Маори партиясының Парламенттің жұмыс киімінің бір бөлігі ретінде галстукті жою туралы ұсынысын қолдады.
Зорлау туралы мәлімдемелер, 20192020
2020 жылдың қаңтар айының соңында Маллардты парламенттік қызметкері сотқа берді, ол 2019 жылдың мамырында спикердің оны парламентте зорлаушы жұмыс істейді деп жамандағанын айтты. Бұл мәлімдемелерді жамандаушы және жалған деп сипаттаған қызметкер Мэтью МакКлелланд QC-ны жалдап, 400 000 NZ$ жалпы залап ақысын, 50 000 NZ$ жазалау залап ақысын және сот шығындарын талап етті. Жауап ретінде Маллард Кенсингтон Суаннан Корольдің кеңесшісінің қызметін алды. 2020 жылдың 8 желтоқсанында Маллард қызметкерден кешірім сұрады және тараптар мәселені жабық деп санайтыны туралы хабарланды. 11 желтоқсанда The New Zealand Herald және Stuff газеттері бұл мәселе мемлекеттік қаражатқа 333 000 NZ$ (бұрынғы қызметкерге 185 000 NZ$ тегін төлем және заңгерлерге жұмсалған 175 000 NZ$ астам ақша) тұрғанын жариялады. Оған жауап ретінде Ұлттық партияның лидері Джудит Коллинз олардың партиясы Маллардқа Палата спикері ретінде сенімсіздік білдіргенін, ал Жаңа Зеландия салық төлеушілерінің одағы Маллардты салық төлеушілерге өтемақы төлеуге шақырды. 2020 жылдың 16 желтоқсанында Маллард Басқару және әкімшілік комитетінің алдында болды, онда ол бұрынғы қызметкерді зорлаушы деп атағаны үшін кешірім сұрады. Сонымен қатар, қызметкер Парламенттік қызметке қарсы еңбек дауы туралы сот процесін бастағаны және оған дейін заңгерлік қызметтерге 37 500 NZ$ жұмсалғаны хабарланды. Салық төлеушілер одағының мүшесі шошқаның маскасын киіп, сот отырысы кезінде фальши шот-фактураны көрсетті, бірақ Еңбек партиясының депутаты Дункан Уэббтің наразылығынан кейін кетіп қалуы сұралды. 2021 жылдың 9 ақпанында Ұлттық партия оқиғаға байланысты спикер Маллардқа сенімсіздік білдіру туралы ұсыныс енгізуге тырысты, бірақ ол сәтсіз аяқталды. 2021 жылдың мамыр айының басында Маллард парламенттік иммунитетті пайдаланып, Ұлттық партия депутаттары Крис Бишоп пен Майкл Вудхауспен болған пікір алмасу кезінде зорлауға жалған айыптаған парламенттік қызметкердің жыныстық шабуыл жасағанын мәлімдеді, бұл оқиға дау тудырып, БАҚ назарына ілікті. Премьер-министр Ардерн Маллардтың әрекеттерін "толыққанды орынсыз" деп сынады, бірақ Ұлттық және ACT партияларының оны спикер лауазымынан босату туралы талаптарын қабыламады.
2022 жылы Веллингтон наразылықтары
2022 жылдың ақпан айының ортасында, көбінесе талаптарға қарсы наразылық білдірген үлкен топ Жаңа Зеландия Парламентінің алдында үкіметтің COVID-19 тарату және вакцинация саясатына наразылық ретінде уақытша лагерь құрды. Палата спикері ретінде Маллард наразылық білдірушілерді күшпен таратуға бұйрық бере алмады, сондықтан олардың Парламент аумағын тастаудан бас тартуына жауап ретінде су шашырату жүйесін толық қуатпен іске қосып, авторлық құқықпен қорғалған музыка мен вакцинацияны қолдайтын хабарламалар ойнататын дыбыс күшейткіштер орнатты. Ол бұған дейін жергілікті тұрғындармен кеңесіп, олардың келісімін алғанмен, оппозициялық Ұлттық және ACT партиялары Маллардтың бұл әрекетін сынады. Ұлттық партиясының COVID-19 жөніндегі өкілі Крис Бишоп Маллардты наразылық білдірушілерді одан әрі ашуландырғаны үшін сынады, ал ACT партиясының басшысы Дэвид Сеймур Маллардтың "өте ересек жағдайда балашалық қимылдар жасап жатқандай көрінеді" деді. Бұрынғы депутаттарға қатысты бұзылыс хабарламаларына жауап ретінде Ұлттық және ACT партиялары Маллардты Палата спикері лауазымынан алу туралы талаптарын қайта қойды.
Отставка
2022 жылдың 13 маусымында Ардерн Маллардтың 2022 жылдың тамыз айының ортасында Еуропадағы дипломатиялық қызметке тағайындалуына байланысты Палата спикері лауазымынан кететінін растады. Премьер-министр сондай-ақ әріптесі, Лейборист партиясынан депутат және вице-спикер Адриан Рураухеді оның ізбасары етіп тағайындады. Оның отставкасы, сондай-ақ Иммиграция және телерадио хабарларын тарату министрі Крис Фаафоидің отставкасы Лейборист үкіметінде кабинеттік қайта құруға алып келді. Маллардтың отставкаға кетуіне дейін оппозициялық Ұлттық, Маори және АКТ партиялары оның бес бұрынғы депутатқа қатысты тыйым салу туралы шешіміне қатысты сын-ескертпелер тағы да жаңарды. 2022 жылдың 24 тамызында Маллардтың Палата спикері лауазымынан кетуі күшіне енді. Күн бұрын Сыртқы істер министрі Наная Махута оның Ирландиядағы Жаңа Зеландияның екінші резиденциялық елшісі болып тағайындалғанын ресми түрде жариялады, ол 2023 жылдың қаңтарында қызметке кірісті. Лейборист партиясынан депутат және вице-спикер Адриан Рураухе Парламент Мәжілісінің жаңа спикері болып сайланды. Рураухе сайланғаннан кейін сөз сөйлеген бұрынғы Лейборист партиясынан депутат Гаурав Шарма парламенттік иммунитетті пайдаланып, Маллардты Парламенттегі қанаушылық туралы оның алаңдаушылығын елемегендігі және оның ісіне заңдық көмек көрсетуден бас тартқандығы үшін айыптады. Шарма сондай-ақ Маллардтың Лейборист партиясының басшылығына Шарманың партияға және басшыларға қатысты шағымын хабарлағанын мәлімдеді. Маллард Шарманың айыптауларын жоққа шығарды. Маллард 2022 жылдың 20 қазанында Парламентке қоштасу сөзін айтты, ал оның тізімдік депутаттық өкілеттігі сол күні аяқталды.
Дипломатиялық мансап
2022 жылдың қазан айының ортасында Newshub Малардтың Ирландиядағы Жаңа Зеландия елшісі лауазымының жалақысы 180 000 және 250 000 жаңазеландиялық доллар аралығында екенін хабарлады. Бұған қоса, Малард үш жылдық қызмет мерзімі ішінде тұруға жайғасым мен екі рет үйіне қайтуға құқылы болды. ACT партиясының жетекшісі Дэвид Сеймур Малардтың дипломатиялық тағайындалуын "нашар мінез-құлық" үшін марапаттаудың мысалы ретінде сынға алды. 2024 жылғы Жаңа жылдық құрмет көрсетулерде Малард Парламент мүшесі және Өкілдер палатасының спикері қызметтері үшін Жаңа Зеландияның Еңбегі үшін орденінің серігі атағымен марапатталды.
Жеке өмір
Малард 2007 жылғы маусым айында 33 жылдық некеден кейін әйелі Стефаниден ажырасқанын хабарлады. Оның үш баласы бар, соның бірі – Бет Маллард, ол «Black Ferns» құрамасының ойыншысы. 2014 жылдың 29 желтоқсанында Малард журналист Джейн Клифтонға үйленді. Ол регби және тау велосипедімен қатар, ашық ауада активті демалысқа бейім.