Кіріспе

Визуалды сахнадан ақпаратты алу құралдары. Көрнекілік – визуалды сахнадан ақпаратты алу тәсілі. Шимон Ульман адамның визуалды танымын зерттеу барысында, адамның визуалды жүйесінің пішін қасиеттері мен кеңістіктік қатынастарды қабылдау міндеті екі кезеңге бөлінеді деп ұсынды: бастапқы "төменнен жоғары" сатысы, онда визуалды кірістен негізгі бейнелер жасалады, және кейінгі "жоғарыдан төмен" сатысы, онда жоғары деңгейдегі элементарлық құрылымдар, "көрнекілік әрекеттері" деп аталатындар, негізгі бейнелерден қажетті ақпаратты шығарады. Адамдарда, төменнен жоғары сатысында жасалған негізгі бейнелер ретинотоптық карталарға сәйкес келеді (қоршақта олардың 15-тен астамы бар), олар түс, жиектің бағыты, қозғалыс жылдамдығы және қозғалыс бағыты сияқты қасиеттер үшін қолданылады. Бұл негізгі бейнелер визуалды кіріс өрісінің барлық бөлігінде біркелкі орындалатын тұрақты операцияларға негізделген, және объектіге қатысты білімді, міндетке қатысты білімді немесе басқа жоғары деңгейдегі ақпаратты пайдаланбайды. Ульман ұсынған көрнекілік әрекеттері – бұл сахнаның құрылымын талдайтын және негізгі бейнелерден кеңістіктік ақпаратты шығаратын жоғары деңгейдегі элементарлық құрылымдар. Бұл көрнекілік әрекеттері қолданылып жатқан міндетке тән элементарлық визуалды операторлар тізбегінен тұрады. Көрнекілік әрекеттері негізгі бейнелердің тұрақты операцияларынан өзгеше, себебі олар визуалды өрістің барлық бөлігіне біркелкі қолданылмайды, олар тек әрекеттермен белгіленген объектілерге немесе аймақтарға қолданылады. Зерттеушілер сондай-ақ, нақты уақытты 2D бейне ойындарын ойнау үшін жасанды карта бейнелеулеріне көрнекілік әрекеттері тәсілін қолданды. Алайда, осы жағдайларда бейне ойын картасы тікелей ұсынылды, бұл нақты әлемдегі қабылдау міндеттерін, мысалы, объектіні тану және жабылуды толықтыру сияқты міндеттерді шешу қажеттілігін жеңілдетті.