Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Күгілдер салыстырмалы психологияның көптеген тәжірибелерінде, оның ішінде жануарлардың танымдық қабілеттерін зерттеуге арналған тәжірибелерде пайда болды, нәтижесінде күгілдердің интеллексі туралы мол мәлімет бар. Қолда бар деректер мысалы, мынаны көрсетеді:
Pigeons have featured in numerous experiments in comparative psychology, including experiments concerned with animal cognition, and as a result there is considerable knowledge of pigeon intelligence. Available data show, for example, that:
Күгілдер стимулдың әртүрлі өлшемдеріне бірден назар аудару қабілетіне ие, бірақ (адамдар және басқа жануарлар сияқты) бірнеше өлшемдегі орындалуы бір стимул өлшемінен нашар. Күгілдерге салыстырмалы түрде күрделі әрекеттер мен жауап тізбектерін үйретуге болады және олар әртүрлі ретте жауап беруді үйрене алады. Күгілдер бір қарапайым стимулдың алдында жауап беруге және басқа стимулдың алдында жауап беруден бас тартуға, немесе әртүрлі стимулдардың алдында әртүрлі жауаптар беруге оңай үйренеді. Күгілдер басқа жеке күгілдерді ажырата алады және басқа күгілдің мінез-құлқын, қандай жауап беру керектігін білу үшін меңзеу ретінде пайдалана алады. Күгілдер стимулдардың әртүрлі санаттарына дискриминациялық жауаптар беруге оңай үйренеді, олар кездейсоқ ережелермен (мысалы, жасыл үшбұрыштар) немесе адамдардың түсініктерімен (мысалы, адамдардың суреттері) анықталады. Күгілдер абстрактілі логикалық қатынастармен анықталған санаттармен нашар жұмыс істейді, мысалы, "симметриялық" немесе "бірдей", бірақ кейбір тәжірибешілер күгілдерді мұндай санаттарды ажыратуға сәтті үйретті. Күгілдерге жазық бейнелеуден үш өлшемді бейне құру үшін адамдардан көбірек ақпарат қажет сияқты. Күгілдер кластар кластарын қамтитын мәселелерді шешуде қиындықтарды сезінеді. Сондықтан олар айнымалылар арасындағы қатынасты оқшаулаумен, мысалдар жиынтығының бейнеленуіне қарағанда жақсы жұмыс істемейді. Күгілдер көптеген жеке суреттерді ұзақ уақыт бойы есте сақтай алады, мысалы, бірнеше жыл бойы жүздеген суреттерді. Бұлардың барлығы көптеген сүтқоректілер мен құстардың арасында кездесетін қабілеттер. Сонымен қатар, күгілдердің үйлеріне оралу жолдарын ұзақ қашықтықтан үйренуге ерекше, тіпті бірегей қабілеттері бар. Бұл үйге оралу мінез-құлқы жылдың белгілі уақытында белгілі бір бағыт бойынша көшіп-қону маршруттарын үйренетін құстардан өзгеше, ал үйге оралу икемдірек; алайда, ұқсас механизмдер болуы мүмкін. Күгілдер айна сынағы кезінде айнаға байланысты мінез-құлықтарды көрсетті.
Pigeons have the capacity to share attention between different dimensions of a stimulus, but (like humans and other animals) their performance with multiple dimensions is worse than with a single stimulus dimension. Pigeons can be taught relatively complex actions and response sequences, and can learn to make responses in different sequences. Pigeons readily learn to respond in the presence of one simple stimulus and withhold responding in the presence of a different stimulus, or to make different responses in the presence of different stimuli. Pigeons can discriminate between other individual pigeons, and can use the behaviour of another individual as a cue to tell them what response to make. Pigeons readily learn to make discriminative responses to different categories of stimuli, defined either by arbitrary rules (e. g. green triangles) or by human concepts (e. g. pictures of human beings). Pigeons do less well with categories defined by abstract logical relationships, e. g. "symmetrical" or "same", though some experimenters have successfully trained pigeons to discriminate such categories. Pigeons seem to require more information than humans for constructing a three dimensional image from a plane representation. Pigeons seem to have difficulty in dealing with problems involving classes of classes. Thus they do not do very well with the isolation of a relationship among variables, as against a representation of a set of exemplars. Pigeons can remember large numbers of individual images for a long time, e. g. hundreds of images for periods of several years. All these are capacities that are likely to be found in most mammal and bird species. In addition pigeons have unusual, perhaps unique, abilities to learn routes back to their home from long distances. This homing behaviour is different from that of birds that learn migration routes, which usually occurs over a fixed route at fixed times of the year, whereas homing is more flexible; however similar mechanisms may be involved. Pigeons showed mirror related behaviours during the mirror test.
Көгершіндердің ажырату қабілеті
1995 жылғы мақалада Ватанабе, Сакамото және Вакита көгершіндерді Пикассо мен Моне суреттерін ажыратуға үйретуге болатынын көрсеткен тәжірибе туралы баяндады. Құстар алдымен шектеулі суреттер жинағымен жаттықтырылды. Тәжірибе көрсеткендей, көгершін Пикассоның суреті көрсетілгенде, қайта-қайта шоқып тамақ ала алды; ал Моне суреті болса, шоқудың әсері болмады. Бір уақыттан соң көгершіндер Пикассоның суреттерін көрсеткен кезде ғана шоқыды. Содан кейін олар бұрын көрсетілмеген екі суретшінің суреттерін жалпылап, дұрыс ажырата алды, тіпті кубистік және импрессионистік суреттер арасында (кубизм мен импрессионизм – Пикассо мен Монеге жататын екі стильдік мектеп). Моне суреттерін кері бұрып көрсеткенде, көгершіндер дұрыс жіктемелей алмады. Кубистік туындыларды кері бұрып көрсету мұндай әсерді тигізбеді. 1995 жылы авторлар осы еңбегі үшін психология саласындағы Иг Нобель сыйлығын алды. Кейінгі мақаласында Ватанабе көгершіндер мен университет студенттері бірдей жаттығудан өткен жағдайда, Ван Гог пен Шагал суреттерін ажырату қабілеттерінің салыстырмалы екенін көрсетті. Алдыңғы тәжірибелерде көгершіндерді адамдардың суреттерін және оларға ұқсамайтын суреттерді ажыратуға үйретуге болатыны көрсетілген. Басқа тәжірибелерде адамдардың орнына ағаштар қолданылды, және тағы да көптеген мысалдар келтірілді. Мұндай жағдайлардың барлығында, сыныптар өте күрделі болғамен, қарапайым ажырату алгоритмі немесе ережесін анықтау мүмкін емес, адамдар үшін ажырату өте оңай болды. Сондықтан көгершіндер адамдар сияқты «тұжырымдамалар» немесе «санаттар» құра алады делінген, бірақ бұл түсіндірме даулы. Дегенмен, тәжірибелер маңызды болып қала береді және когнитивтік ғылымда жиі сілтеме жасалады. Левенсон және авторлар 2015 жылғы мақаласында, адамдармен көптеген визуалды жүйе қасиеттерін бөлісетін тас көгершін (Columba livia) медициналық суреттерді бағалау үшін перспективті бақылаушы ретінде қолданылуы мүмкін екенін көрсетті, бұл бұрын құжатталмаған қабілет. Құстар адам кеудесінің қатерсіз және қатерлі гистопатологиялық суреттерін ажырату қабілетіне ие болды және олар алдынан өтпеген суреттерге де білгендерін қолдана алды. Алайда, күрделірек тапсырмамен бетпе-бет келгенде, олар суреттерді жаттауға көшті, демек, жаңа мысалдарға жалпылауды азайтып көрсетті.
In an article from 1995, Watanabe, Sakamoto, and Wakita described an experiment which showed that pigeons can be trained to discriminate between paintings by Picasso and by Monet. The birds were first trained on a limited set of paintings. The experiment has shown that a pigeon was able to obtain food by repeated pecking when shown a painting from Picasso; when it was a Monet, pecking had no effect. After a while, the pigeons would only peck when shown Picasso paintings. They were then able to generalize and correctly discriminate between paintings of the two painters not previously shown, and even between cubist and impressionist paintings (cubism and impressionism being the two stylistic schools Picasso and Monet belong to). When the Monet paintings were shown upside down, the pigeons were not able to properly categorize anymore. Showing the cubist works upside down did not have such an effect. In 1995, the authors won the Ig Nobel Prize in psychology for this work. In a later paper, Watanabe showed that if pigeons and human college students undergo the same training, their performance in distinguishing between Van Gogh and Chagall paintings is comparable. Similar experiments had shown earlier that pigeons can be trained to distinguish between photos of human beings and those that do not. Other experiments replaced the humans with trees, and among many other examples. In all these cases, discrimination is quite easy for humans, even though the classes are so complex that no simple distinguishing algorithm or rule can be specified. It has therefore been argued that pigeons are able to form "concepts" or "categories" similar to humans, but that interpretation is controversial. Nevertheless, the experiments remain important and often cited examples in cognitive science. Levenson et al. demonstrated in a 2015 paper that rock dove pigeons (Columba livia), which share many visual system properties with humans, can serve as promising surrogate observers of medical images, a capability not previously documented. The birds were tested on their ability to distinguish benign from malignant human breast histopathology images and could even apply what they had learned to previously unseen images. However, when faced with a more challenging task, they reverted to image memorisation and thus showed little generalisation to novel examples.