Когнитивтік сезім
-
Мидың параллель өңдеу қабілеті
Ми параллельді өңдеу арқылы түрлі ақпаратты бірдей қабылдаймыз. Көзбен көруде түс, қозғалыс, пішін, тереңдік бөлек талданып, есте сақталады.🧠👁️🗨️
-
Визуальды ойлау және оқу стилдері
Визуалдық ойлау – бұл суреттер арқылы ойлау қабілеті. Халықтың 60-65% визуальды түрде ойлайды. Психологтар зерттеуі бойынша, бұл дамытуға көмектеседі.
-
Жаңа туған балалардың физикалық құбылыстарды түсіну қабілеті
Наївті физика – адамның физикалық құбылыстарды түсінуі. AI-да бұл білімді формалдауға көмектеседі. Қате түсініктер, шамамен болжамдар, бірақ интуитивті.
-
Көпіржолалардың интеллектісі және оқу қабілеттері
Көпіржолалардың интеллектісі: зейін, жаттығуларға үйрену, күрделі тапсырмалар орындау, басқа құстарды тану қабілеттері – психологиялық зерттеулерде.
-
Визуальды қабылдауды ұйымдастырудың құрылымдық ақпараттық теориясы
Структуралық ақпарат теориясы (САТ) – көру қабілетін, ерекше визуалды ұйымдастыруды зерттейді. Гештальт идеяларын дамытады, түрлі салаларда қолданылады.
-
Психофизика: Стимул мен қабылдаудың ғылымы
Психофизика: қабылдау мен физикалық күйкілердің арақатынасын зерттейтін ғылым. Сезімдерді, қабылдауды, шекті мәндерді анықтау әдістерін қарастырады.
-
Көрнекі ақпаратты тану жолдары
Визуалдық қабылдау: көру қабілетінің негізгі кезеңдері – бастапқы өңдеу және визуалдық әдістер арқылы ақпаратты алу. Көзбен көру, ми қабылдауы, визуалдық жүйе.
-
Визуалды-қысқа мерзімді жад: зерттеулер мен теориялар
Визуалды-қарқынды жад (VSTM) – көру қабілетінің маңызды бөлігі. Ақпаратты уақытша сақтау, ойлау және жоспарлауға көмектеседі. Жады түрлері, қасиеттері туралы біліңіз.
-
Визуалды жад жүйесінің құрауышы: Икондық жад
Визуалды жад жүйесінің құрамы: иконикалық жад – бұл көру ақпаратының жылдам жоғалатын қоймасы. Қысқа мерзімді және ұзақ мерзімді жадпен байланысты. Зерттеу тарихы да бар.
-
Ұғымдардың ұқсастығы: психологиялық көзқарастар мен тәсілдер
Ұқсастық – адам ақылының негізгі ұғымы, заттарды жіктеуге және жаңа нәрселерді тануға көмектеседі. Психологиялық аспектілер мен зерттеулер туралы мақала.
-
Жаңа ақпаратты қабылдау және есте сақтау схемалары
Жаңа ақпаратты қабылдау және есте сақтау үшін схемалардың психологиялық теориясы. Схемалар – бұл ойлау үлгілері, білімді ұйымдастыру құралдары. 🧠📚
-
Екі кодтау теориясы
Екі кодтау теориясы: ақыл-ес қалай жұмыс істейді? Сөздік және бейнелік ақпаратты қабылдау, есте сақтау және үйрену процестерін түсіндіреді. Пайвио теориясы.
-
Сигналды анықтау теориясы: Қабылдау қабілетін өлшеу жолдары
Сигналды анықтау теориясы: сигналды шудан ажырату қабілетін, сезімталдық пен шешім қабылдауды өлшеу. Электроника, нейробиологияда маңызды.
-
Көру қабілеті және кеңістіктік ақпаратты өңдеу
Визуалды жад – бұл көру арқылы ақпаратты есте сақтау қабілеті. Объектілер, орындар, жануарлар мен адамдарды есте ұстауға көмектеседі.🧠✨
-
Көру қабілетіндегі фигура-фонды бөліп қарау
Визуалды қабылдаудағы фигура-фонды бөліп қарау – заттарды тану үшін маңызды. Гештальт психологиясы, негізгі қағидалары, тарихы туралы біліңіз.
-
Картадағы фигура-фон қатынасының ерекшеліктері
Карта дизайнындағы фигура-фон қарама-қайшылығы назарды географиялық объектілерге (көшелер, саябақтар) шоғырландырады, түсініктілік пен визуальдық иерархияны арттырады.
-
Жүйке жүйесін модельдеу: Структуралық дифференциал
Жүйке жүйесін түсіндіретін құрал: Альфред Корзибски жасаған, білімнің толық еместігін көрсететін «құрылымдық айырмашылық» моделі. General Semantics-те қолданылады.
-
Көрнеулік оқу және балалардың көру қабілетінің дамуы
Визуалды оқу стилі: VARK моделі, кескіндемелер арқылы білім алу. Оқу тиімділігін арттыру үшін график, карта, схема қолдану. Сәбилердегі ми дамуы.
-
Торлық қабылдағыштарының нейрондарға бейнелеуі
Торлық қабылдауды нейрондарға бейнелеу (ретинотопия) – көру жолындағы нейрондардың көздің торына қалай жауап беретінін зерттейді. Ми қабылдауларын түсінуге көмектеседі.
-
Визуальдық тілдер және компьютерлік бағдарламалау
Визуальды тіл – бейне элементтер арқылы хабарласу жүйесі. Программалауда қолданылады, идеяны түсіндіруге көмектеседі. Суреттер, схемалар, карталар – мысалдар.
-
Миялы жасушалардың ақпаратты ұсыну қабілеті
Жұйке жасушаларының ақпаратты қалай өңдейтінін зерттеу. Нейрондық реттеу, сезімдік, когнитивтік ақпаратты ұсыну қабілеті, мультимодальды интеграция талқыланады.
-
Көру және есту жүйкелік процестерінің екі арналы моделі
Көру және есту жүйке процестері: екі ағын гипотезасы – бұл көру мен естудегі екі түрлі жүйе. Объектілерді тану, визуалды ақпарат өңдеу туралы біліңіз.
-
Психологияда назар шоғырландыру және балалардың ой-дамуы
Психологияда центровка – бір жағдайдың маңызды аспектісіне назар аударып, басқаларын елемеу. Піаже теориясы бойынша, балалардың ой-өрісі дамуында кездеседі.
-
Объектілерді танудағы геометрлік пішіндер (Geometrlik пішіндер объектілерді тануда)
Геондар – бұл цилиндр, кірпіш сияқты қарапайым 2D/3D нысандар. Бiederman теориясы бойынша, көру ақпараты мидағы құрылымдық өрнектермен салыстырылады.
-
Сандардың кеңістіктік бейнесі
Сан түрлері – сандарды автоматты түрде кеңістікте бейнелеу құбылысы. Бұл синестезия түрі, мидың сандық және кеңістіктік аймақтарының өзара әрекеттесуінен туындайды.
-
Ақылдағы бұрылу: Объектілерді ойша айналдыру қабілеті
Айналымды ойлау қабілеті – бұл 2D және 3D нысандарды мида айналдыру. Зейін, кеңістіктік ойлау, интеллектпен байланысты. Объектілерді тануға көмектеседі.
-
Сөздерде әріптерді танудың артықшылығы: Когнитивтік психологиядағы зерттеулер
Сөздік артықшылық эффектісі: әріптерді сөздерде жеке әріптерге қарағанда жақсырақ тану. Психологиялық зерттеулер, тарихы, себептері туралы біліңіз.
-
Ерекше көзге түсу қасиеті
Назар аудару қабілеті – айналасынан ерекшеленетін нәрсенің қасиеті. Көру, есту сияқты сезімдерде маңызды, назар аудару механизмі ретінде көрінеді.
-
Мидың төменгі уақытша жиырылысы
Миқынды жоғары деңгейдегі көру қабылдауын қамтамасыз ететін мидың уақытша бөлігі – төменгі уақытша гирусы. Объектілерді, жүздерді тануға көмектеседі.
-
Қозған нейронның көршілерінің белсенділігін төмендету қабілеті
Жұлындық тежелу: нейрондардың белсенділігін төмендету, сезімді күшейту. Көру, есту, сезу қабілеттеріне әсер етеді. Ми қыртысы мен таламиста кездеседі.
-
Визуалдық ойлау: Технология мен ғылымдағы бейнелі шешімдер
Визуальды ойлау – технологиялық объектілерді жасаудағы маңызды құрал. Е.Фергусон зерттеуі, сурет салу және эксперименттік ғылымдағы ойлау процестері талданды.
-
Representational systems (NLP)