Кіріспе

Рет теориясының математикалық саласында, жоғарғы және төменгі шектерді құруға қолданылатын таралушылықтың әртүрлі ұғымдары бар. Бұл ұғымдардың көпшілігі кем дегенде торлар болатын ішінара реттелген жиындықтарға қатысты, бірақ осы ұғымды жартылай торларға да қолдануға болады.

Тарату торлары

Бәлкім, таралудың ең көп кездесетін түрі – торлар үшін анықталған таралу, онда бинарлық жоғарғы және төменгі шектердің құрылуы қосылу және кездесу операцияларын қамтамасыз етеді. Осы екі операцияның таралушылығы барлық x, y және z элементтері үшін келесі теңдік орындалуымен көрініс береді.

Бұл таралу заңы таралушы торлар класын анықтайды. Бұл талапты екілік кездесулер екілік қосылыстарды сақтайды деп қайта формулиреуге болады. Аталған мәлімдеме оның реттік дуалымен эквивалентті екені белгілі, сондықтан осы қасиеттердің бірі ғана торлар үшін таралушылықты анықтауға жеткілікті. Таралушы торлардың классикалық мысалдары – толығымен реттелген жиынтықтар, Буль алгебралары және Хейтинг алгебралары. Кез келген шекті таралушы тор жиынтықтар торына изоморфты, олар кіріктірілу бойынша реттелген (Биркгоффтың өкілдік теоремасы).

Толық торлар үшін үлестірілу заңдылықтары

Толық тор үшін кез келген кіші жиынтықтың инфимумы және супремумы болады, сондықтан шексіз кездесу және қосылу операциялары қолжетімді. Осылайша, дистрибутивтіліктің бірнеше кеңейтілген түсініктерін сипаттауға болады. Мысалы, шексіз дистрибутивтік заң үшін, шекті кездесулер кез келген қосылыстарға таралуы мүмкін, яғни, тордың барлық x элементтері және барлық S кіші жиындары үшін келесі теңдік орындалуы мүмкін:

Бұл қасиетке ие толық торлар фреймдер, локальдер немесе толық Хейтинг алгебралары деп аталады. Олар мағынасыз топология және Стоунның дуалдылығымен байланысты туындайды. Бұл дистрибутивтік заң оның қос нұсқасына тең емес, ол қос фреймдер класын немесе толық ко-Хейтинг алгебраларын анықтайды. Енді одан әрі барып, кез келген қосылыстар кез келген кездесулерге таралатын реттерді анықтауға болады. Мұндай құрылымдар толық дистрибутивтік торлар деп аталады. Алайда, мұны айту үшін, сәл көбірек техникалық терминология қолдану қажет. Толық тордың элементтерінен {xj,k | j ∈ J, k ∈ K(j)} екі рет индекстелген отбасын қарастырайық, ал F – әрбір J индексі үшін K(j) ішіндегі f(j) индексін таңдайтын таңдау функцияларының f жиынтығы болсын. Толық тор толық дистрибутивтік болады, егер барлық осындай деректер үшін келесі тұжырым орындалса:

Толық дистрибутивтік тағы да өзіне дуалды қасиет, яғни, жоғарыдағы тұжырымды дуализациялау толық торлардың сол класын береді. Толық дистрибутивтік толық торлар (немесе қысқаша толық дистрибутивтік торлар) шынымен арнайы құрылымдар болып табылады. Толық дистрибутивтік торлар туралы мақаланы қараңыз.