Ресей Республикасының қысқа ғұмыры (1917-1918)

Кіріспе

Ресей Республикасы, 1918 жылғы Конституцияда Ресей Демократиялық Федеративтік Республикасы деп аталатын, 1917 жылдың 1 қыркүйегінде Ресей Уақытша үкіметі Александр Керенскийтің министр-төрағасы және Александр Зарудныйдың әділет министрі ретінде қол қойған жарлықпен жариялағаннан кейін бұрынғы Ресей империясының аумағын де-юре бақылаған, қысқа ғұмырлы мемлекет болды. Ресей Республикасының үкіметі 1917 жылдың 7 қарашасында большевиктер билікті күшпен басып алғаннан кейін таратылды. Бірақ, қараша айының соңында Конституциялық жиналыстың ішінара демократиялық сайлауы өтті. 1918 жылдың 18 қаңтарында бұл жиналыс Ресейді демократиялық федеративтік республика деп жариялаған жарлық шығарды, алайда, оны ертеңі күні большевиктер таратып жіберді. Большевиктер "Ресей Республикасы" деген атауды 1918 жылдың шілдесінде Конституцияда "Ресей Социалистік Федеративтік Кеңес Республикасы" деген ресми атау қабылданғанға дейін пайдаланды. Бұл термин кейде император Николай II-нің 1917 жылдың 3 наурызындағы (жаңа стиль бойынша 16 наурыз) және қыркүйекте Республика жарияланған аралық кезеңді дұрыс емес сипаттау үшін қолданылады. Алайда, сол кезде Ресейдің саяси жүйесінің мәртебесі белгісіз қалды, болашақта сайланатын Конституциялық жиналыстың шешіміне қалдырылды.

Тарих

Ақпан революциясынан кейін император Николай II тақтан бас тарды және ханзада Георгий Львов басшылығымен Уақытша үкімет құрылды. Монархияның мәртебесі белгісіз қалды. Ресми түрде Республиканың үкіметі Уақытша үкімет болды, бірақ елдің де-факто бақылауы олардың, кеңестердің (әсіресе Петроград Кеңесі) және түрлі этникалық негіздегі сепаратистердің (мысалы, Украинаның Орталық Радасы) арасында күрестің нысаны болды. Кеңестер – пролетариаттың саяси ұйымдары, ең күштілері индустриалды аймақтарда орналасқан және солшыл партиялардың ықпалында болды. Жарымәскери күштермен күшейтілген кеңестер, тиімсіз мемлекеттік аппаратқа ие Уақытша үкіметпен кейде бәсекелесе алды. Премьер-министр болып тағайындалған алғашқы апталарында Львов Ресейді радикалды түрде либерализациялауға бағытталған бірқатар уақытша реформалар жасады. Ұлтының ересек әрбір азаматына сайлау құқығы берілді, баспасөз және сөз бостандығы қамтамасыз етілді, өлім жазасы жойылды, дін, әлеуметтік тектілік және нәсілге қатысты барлық заңдық шектеулер алынып тасталды. Жеткілікті қолдау таба алмағандықтан, 1917 жылдың шілдесінде ол өзінің әскери министрі Александр Керенскийге қызметін табыстады. Үкіметтің әскерилерге бақылауы шайқап тұрды. Мысалы, Балтық флотының теңізшілерінің көзқарастары солшыл болды және олар астанада ашық түрде саяси қызметпен айналысты. Армия офицерлері арасында оңшыл көзқарастар да мәселе тудырды – Керенскийдің генерал Лавр Корниловты қызметтен босату әрекеті сәтсіз төңкеріске әкелді. Корниловтың төңкерісі сәтсіз аяқталғаннан кейін Керенский 1 қыркүйекте Ресейді Республика деп жариялады және Конституциялық жиналыс сайлауына дайындық ретінде Уақытша Кеңес құрды. Бірақ 1917 жылдың 7 қарашасында большевиктер билікті басып алып, Уақытша үкіметті де, Уақытша Кеңесті де таратып жіберді. Дегенмен, қараша айының соңында Конституциялық жиналыстың ішінара демократиялық сайлауы өтті. 1918 жылдың 18 қаңтарында жиналыс Ресейді «Ресей демократиялық федеративтік республикасы» деп аталатын демократиялық федеративтік республика деп жариялаған жарлық қабылдады. Бірақ келесі күні большевиктер жиналысты таратып жіберді. Оған жауап ретінде 1918 жылдың қыркүйегінде большевиктерге қарсы күштер Уақытша Бүкілресейлік үкімет басшылығымен Ресей мемлекетін жариялады.

Following the February Revolution, Emperor Nicholas II abdicated his throne and a Provisional Government was formed, under the leadership of Prince Georgy Lvov. The status of the monarchy was left unresolved. Officially, the Republic's government was the Provisional Government, although de facto control of the country was contested between it, the soviets (chiefly the Petrograd Soviet), and various ethnic based separatists (such as the Central Council of Ukraine). Soviets were political organizations of the proletariat, strongest in industrial regions, and were dominated by left wing parties. Soviets, whose influence was supplemented with paramilitary forces, were occasionally able to rival the Provisional Government which had an ineffective state apparatus. During his first weeks as prime minister, Lvov presided over a series of fleeting reforms which sought to radically liberalize Russia. Universal adult suffrage was introduced, freedoms of press and speech were granted, capital punishment abolished, and all legal restrictions of religion, class and race were removed. Unable to rally sufficient support, he resigned in July 1917 in favor of his Minister of War, Alexander Kerensky. The Government's control of the military was tenuous. Seamen of the Baltic Fleet, for example, had far left views and openly engaged in political activism in the capital. Right wing proclivities among the army officers were also a problem – Kerensky's attempt to dismiss Gen. Lavr Kornilov led to a failed coup. Following the failure of Kornilov's coup, Kerensky proclaimed Russia to be a Republic on 1 September, establishing a Provisional Council as temporary parliament, in preparation to the elections of a Constituent Assembly. However, on 7 November 1917, the Bolsheviks seized power and dissolved both the Provisional Government and the Provisional Council. Nonetheless, a partially democratic election of the Constituent Assembly still took place later in November. On 18 January 1918, this assembly issued a decree, proclaiming Russia a democratic federal republic under the name "Russian Democratic Federative Republic", However, the next day the Assembly was dissolved by the Bolsheviks. In response, anti Bolshevik forces proclaimed the Russian State in September 1918, under the leadership of the Provisional All Russian Government.