Кіріспе

Неміс математигі Людвиг Георг Элиас Мозес Бибербах (; 4 желтоқсан 1886 – 1 қыркүйек 1982) – неміс математигі және наци.

Өмірбаян

Дармштадт маңындағы Годлауда туған ол Гейдельбергте және Геттингенде Феликс Клейннің басшылығымен оқыды, 1910 жылы докторлық диссертациясын қорғады. Оның диссертациясы "Автоморфтық функциялар теориясы" (Theorie der automorphen Funktionen) деп аталды. 1910 жылы Кенигсбергте приват-доцент, ал 1913 жылы Базель университетінде профессор болып жұмыс істеді. 1915 жылы Франкфурт университетінде, 1921–1945 жылдары Берлин университетінде сабақ берді. Бибербах 1911 жылы Эвклидтік қозғалыстар тобы туралы хабилитациялық диссертация жазды – топтың векторлары Эвклидтік кеңістікті қамтитын трансляциялық ішкі топқа ие болуы қажетті жағдайларды анықтады, бұл Хилберттің 18-ші мәселесін шешуге көмектесті. Ол комплекс анализ және оның математиканың басқа салаларына қолданылуы бойынша жұмыс істеді. Ол бірнеше комплекс айнымалылар динамикасы саласындағы жұмыстарымен танымал, онда ол Фатуға ұқсас нәтижелерге қол жеткізді. 1916 жылы ол Бибербах болжамын айтты, ол холморфтық функцияның ашық бірлік дискісін комплекс жазықтыққа инъективті түрде бейнелеуі үшін функцияның Тейлор қатарының шарттарын анықтады. 1984 жылы Луи де Брангес бұл болжамды дәлелдеді (осы себепті Бибербах болжамы кейде де Брангестің теоремасы деп аталады). Сондай-ақ, кеңістіктік топтар туралы Бибербах теоремасы бар. 1928 жылы Бибербах Иссай Шурмен бірлесіп "Оң квадраттық формалардың Минковски азайту теориясы" атты кітап жазды. Бибербах 1932 жылы Цюрихте өткен Халықаралық математиктер конгресінде баяндама жасады.

Саясат

Бибербах 1933 жылы Штурмбайтюлинге, 1937 жылы НСДАП-қа қосылды. Ол еврей әріптестерін, соның ішінде Эдмунд Ландау мен оның бұрынғы әріптесі Исай Шурды лауазымдарынан босатуға белсенді түрде қатысты. Сондай-ақ, ол Гестапоның кейбір жақын әріптестерін, мысалы, Джулиуш Шоудерді қамаулауына көмектесті. Бибербахқа тағы бір неміс математигі және антисемит Теодор Вахлен зор әсер етті, ол Бибербахпен бірге "Deutsche Mathematik" ("Неміс математикасы") қозғалысын және сол аттас журналды құрды. Қозғалыстың мақсаты математикадағы "неміс" (бұл жағдайда интуиционистік) стильді қолдау және насихаттау болды. Мысалы, Бибербах "Коши-Гурсат теоремасы немістерде шыдамсыздық тудырады" деп мәлімдеді және бұл абстрактілі ойлау стилінің және "еврей математикасына" тән "шешімділікке" ие болудың көрінісі болды. Бибербах пен Вахленнің неміс математикасы туралы идеясы нацистік Германиядағы ғылыми қауымдастықтағы ғылымға нәсілдік сипат беруге бағытталған кең таралған үрдістің бір бөлігі болды; сондай-ақ "Deutsche Physik", "Неміс химиясы" және "Неміс биологиясы" үшін жалған ғылыми қозғалыстар да болды. 1945 жылы Бибербах нацизмді қолдағандығы үшін барлық академиялық лауазымынан шеттетілді, бірақ 1949 жылы Островский, Бибербахтың саяси көзқарастары математика саласына оның қосқан үлесіне қатысы жоқ деп есептегендіктен, оны Базель университетінде лекция оқуға шақырды.