Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1947 жылы Генри Хатауэйдің түсірген фильмі
1947 film by Henry Hathaway
"Өлім сүйесі" – Генри Хатауэйдің режиссерлік жұмысы, Бен Хехт пен Чарльз Ледерердің сценарийі, ал сюжеті Элеазар Липскидің әңгімесіне негізделген 1947 жылғы американдық нуар фильмі. Фильм экс-кон Виктор Матурь және оның бұрынғы әріптесі Томми Удо (Ричард Видмарк, оның дебюттік рөлі) тағдырына арналған. Брайан Донлеви де түсірілген, ал Колин Грей алғаш рет экранда пайда болды. Фильм шыққаннан бері сыншылар тарапынан жоғары бағаланып, екі рет «Оскар» сыйлығына ие болды.
Kiss of Death is a 1947 American film noir directed by Henry Hathaway and written by Ben Hecht and Charles Lederer from a story by Eleazar Lipsky. The story revolves around an ex con played by Victor Mature and his former partner in crime, Tommy Udo (Richard Widmark in his first film). The movie also starred Brian Donlevy and introduced Coleen Gray in her first billed role. The film has received critical praise since its release, with two Academy Award nominations.
Сюжет
Рождество қарсаңында бұрынғы сотталған Ник Бьянко мен оның үш серігі зергерлік дүкенді тонап алады. Алайда олар ғимараттан шыға алмай жатып, зардап шеккен үй иесі дабыл қағып, сақтандырады. Қашып құтылуға тырысқанда, Ник полиция қызметкеріне шабуыл жасайды, бірақ жараланып, тұтқындалады. Аудандық прокурордың көмекшісі Луис Д'Анжело Никке жеңілдетілген жаза үшін оның серіктестерінің аттарын беруге көндіруге тырысады. Қылмыстағы серіктестері мен адвокаты, Эрл Хаузер, ол қамауда болған кезде әйелі мен екі кішкентай қызына қамқорлық жасайтынына сенімді, Ник бас тартады және 20 жылға сотталады. Үш жылдан кейін, Синг-Синг түрмесінде, әйелі 3 ай бойы хат жазбағаннан кейін, Ник оның өзін-өзі өлтіргенін біледі. Никке түрмеде оның қыздарына күтім жасайтын жас әйел Нети Кавалло келеді. Әйел оның қыздары жетімдер үйіне жіберілгенін айтады. Ник Д'Анжелоға бәрін айтуды шешеді, бірақ уақыт өте келе, Д'Анжело Никтің зергерлік дүкенді тонау туралы ақпаратты жазасын азайту үшін пайдалана алмайды. Балаларын көру үшін ол жұмысынан хабар береді. Д'Анжело Никті қалалық түрмеде ұстап, оны хабаршы ретінде пайдалануды шешеді. Ол Никті басқа көлеңкелі кейіпкерлердің және Хаузердің (өзінің қылмыстық клиенттері үшін қоршау үшін аралас ретінде әрекет етеді) алдында таза ұстайды. Бұл Никке оның серіктесі Пит Риццомен бірге жасаған бұрынғы шешілмеген тонау туралы айып тағылған сияқты. Д'Анжело Никке Риццоның бұл жұмысты жария еткенін айтып, адвокатқа жария етуді тапсырады. Хаузер Томи Удоға, Бианкомен бірге отырған психопат кісі өлтірушіге, Риццоға қамқорлық жасауды тапсырады. Удо Риццоның пәтерінде пайда болған кезде, тек қылмыскердің мүгедектер арбасында отырған анасы ғана бар; ол Удоға ұлының сыртта екенін, бірақ сол күні кешке қайтып келетінін айтады. Удо пәтерді қарап шығып, Ризо қаладан кеткен болуы мүмкін деп анықтайды. Удо Риццо ханымды электрлі арқанмен мүгедектер арбасына байлап, оны баспалдақтан төмен қарай итеріп, өлтіреді. Көп ұзамай Ник Д'Анжелоның өсиеті бойынша шартты түрде босатылады және Нетиге барып, оған деген сүйіспеншілігін білдіреді. Бірақ сыртта қалу үшін Ник Д'Анжеломен жұмысын жалғастыруы керек. Ол Удомен "жақсылап" кездесуді ұйымдастырады және Синг-Сингтегі ескі түрме досы ретінде достық болып көрінеді. Удо Никті бірнеше клубқа алып барады, соның ішінде есірткі шегетін клуб та бар. Ник Д'Анжелоға есеп береді, ол Удоны айыптау және айыптау үшін жеткілікті екеніне қанағаттандырады. Содан кейін Д'Анжело Никті одан әрі жұмыс істемеуге босатады. Ник Квинстегі Асторияда әйелі Нетимен және балаларымен бірге жаңа өмір бастайды. Удоның соты басталғанда, Д'Анжело Никті оның куәлігі қажет екенін айту үшін шақырады. Алайда ол куәлік бергенімен, Удо ақталды. Удоның кек алуды қалайтынына сенімді болған Ник Нети мен қыздарды елге жібереді. Содан кейін ол Удомен күресуге барады және оны Шығыс Гарлемдегі Луиджидің мейрамханасынан табады. Удо Нети мен қыздарға қастандық жасайды, содан кейін Ник оны еске салады. Удо сыртта седанында күтуге кетеді, оны Ник байқап қалады. Ол Д'Анжелоға телефон соғып, екі минуттан кейін полициямен бірге мейрамханаға келуін айтады, содан кейін сыртқа шығады. Удо Никке оқ атып, оны полиция қоршап алады, атып өлтіреді және тұтқындалады. Жарақат алған Ник те аман қалды.
On Christmas Eve, down on his luck ex convict Nick Bianco and his three cohorts rob a jewelry store. Before they can exit the building, however, the injured proprietor sets off his alarm. While attempting to escape, Nick assaults a police officer but is wounded and arrested. The Assistant District Attorney Louis D'Angelo tries to persuade Nick to name his accomplices in exchange for a light sentence. Confident that his partners in crime and his lawyer, Earl Howser, will look after his wife and two young daughters while he is incarcerated, Nick refuses and is given a 20 year sentence. Three years later, at Sing Sing Prison, after his wife does not write for 3 months, Nick discovers that she has committed suicide. Nick is visited in prison by Nettie Cavallo, a young woman who used to babysit his girls. She tells him that his daughters have been sent to an orphanage. Nick decides to tell all to D'Angelo but, because so much time has elapsed, D'Angelo cannot use Nick's information about the jewelry store robbery to reduce his sentence. In exchange for being able to see his children, he spills about the job. D'Angelo then decides to keep Nick in the city jail and use him as an informant. He keeps Nick clean in the eyes of other shady characters and Howser (who acts on behalf of his criminal clients as a go between for a fence) by making it seem Nick is being charged with a previous, unsolved robbery he pulled off with his accomplice Pete Rizzo. D'Angelo then instructs Nick to imply to the lawyer that Rizzo squealed about this job. Howser arranges for Tommy Udo, a psychopathic killer who did time with Bianco, to take care of Rizzo. When Udo shows up at Rizzo's tenement, only the criminal's wheelchair using mother is present; she tells Udo that her son is out but will return that evening. Udo examines the apartment and determines that Rizzo has probably left town. Udo binds Mrs. Rizzo to her wheelchair with an electrical cord and pushes her down a flight of stairs, killing her. Soon after, Nick is freed on parole at D'Angelo's behest, and visits Nettie, pledging his love to her. But in order to remain out, Nick must continue his work with D'Angelo. He arranges a "chance" meeting with Udo and pretends to be friendly as an old prison pal from Sing Sing. Udo takes Nick to a couple of clubs, including one at which narcotics are being smoked. Nick reports back to D'Angelo, who is satisfied that he has enough to indict Udo and get a conviction. D'Angelo then releases Nick from further work. Nick starts a new life in Astoria, Queens, with his wife, Nettie, and the children. When Udo's trial begins, D'Angelo summons Nick to let him know that his testimony is required. Despite him taking the stand, though, Udo is acquitted. Certain that Udo will seek revenge, Nick sends Nettie and the girls to the country. He then goes to deal with Udo and finds him at Luigi's restaurant in East Harlem. Inside, Udo threatens Nettie and the girls, whereupon Nick reminds him that during their night out, Udo gave Nick incriminating information about himself. Udo leaves to wait in his sedan out front, which Nick notices. He telephones and summons D'Angelo to come with police to the restaurant in exactly two minutes, then goes outside. Udo shoots Nick and is quickly surrounded by police, shot, and arrested. Though badly wounded, Nick also survives; he and Nettie look forward to a happy, peaceful life together.
Даму
"Өлімнің сүйегі" бұрынғы округтік прокурор Лоренс Блейннің әңгімесіне негізделген. Оны 20th Century Fox компаниясы 1946 жылғы қарашада Виктор Мэтью үшін арнайы түсірілімге алу мақсатымен сатып алды. Хатауэйдің айтуынша, мүгедек әйелді баспалдақтан итеріп түсіру идеясы Бен Хехттен туындаған. Ол Томми Удоның "есірткіге тәуелді" болуын қалаған, оларды ерекшелендіру үшін және "олардың мінез-құлқы болжамсыз. Олар сені атып өлтіруі мүмкін, пышақтауы мүмкін, не істесе де істейді".
Kiss of Death is based on a story by former district attorney Lawrence Blaine. It was purchased by 20th Century Fox in November 1946 specifically as a vehicle for Victor Mature. Hathaway said the idea to push the lady in the wheelchair down the stairs came from Ben Hecht. He wanted the villain Tommy Udo to be a "hophead" as a point of difference and because "they're so unpredictable. They'll shoot you or stab you, they'll do anything."
Кастинг
Виктор Матур фильмде Ник Бьянконың басты рөлін ойнайды. Колин Грей оның екінші әйелі Нетидің рөлін сомдайды, ол фильмнің басы мен соңында оқиғаны баяндайды. Брайан Донлеви округтік прокурордың көмекшісі Луи Д’Анжело рөлінде ойнайды. «Kiss of Death» фильмі Ричард Видмарктің «Томми Удо» (бастапқыда Ричард Контеге ұсынылған рөл) рөліндегі дебютімен ерекшеленеді. Видмарктің сөзінше, Хатауэй оның шашының жоғары орналасқан сызығын ұнатусыздықпен қараған, себебі ол оны тым зиялы көрінеді деп ойлаған, сондықтан Видмаркке жасанды шаш тағуды бұйырған. Хатауэй бұл сынақ нәтижесін студия басшысы Даррил Ф. Занукқа жібермеген, өйткені ол «Гарри хипстер» деген атпен танымал түнгі клубтың пианиношысын Удо рөлінде көруді қалаған. Бірақ «Fox» компаниясының өндіріс жетекшісі Чарли Хилл бұл сынақтан ләззат алып, оны Занукқа жіберген, ол дереу Видмарктің кандидатурасын мақұлдаған. Фильм барысында Удо Бензедрин ингаляторын қолданады, бұл идеяның авторы Занук болған. Хатауэй актер журналист рөліне оқуға келгенде, оның талантына қатты әсер қалған, сынақтан өткізіп, нәтижесін Занукқа жіберген. Адвокат Эрл Хаузер рөлін Тейлор Холмс ойнаса, Говард Смит түрме бастығы рөлінде көрінеді. Кейіпкерлік актер Карл Малден Артур Миллердің «Барлық ұлымдарым» пьесасының Бродвей қойылымында сержант Уильям Каллен рөлін алған. Бұл фильмнен кейін Малден үш жылға кинодан үзіліс жасады, осы уақытта ол Теннесси Уильямстың «Жұмсалған трамвай» пьесасында Марлон Брандо, Джессика Танди және Ким Хантермен бірге Митч рөлін сомдады. 1950 жылы Грегори Пектің басты рөлде ойнаған «Пистолетші» фильмінде ол бармен рөлінде шағын эпизодқа түсті. Сюзан Кэбот пен Джесси Уайт осы фильмде кинодағы дебюттерін жасады, бірақ олардың есімдері титрлерде көрсетілмеген. Кэбот мейрамхана келушісінің рөлін, ал Уайт такси жүргізушісінің рөлін ойнайды. Кейіпкерлік актер Миллард Митчелл де детектив Шелби рөлінде көрсетілмеген. Милдред Даннок Миссис Риццо рөлін ойнайды, ол психопатиялық Удоның қолынан баспалдақтан төмен итеріліп, қаза табатын мүгедек әйел.
Victor Mature plays Nick Bianco, the lead role in the film. Coleen Gray plays Nettie, his second wife, who also narrates the beginning and ending of the film. Brian Donlevy plays Louis D'Angelo, the assistant district attorney. Kiss of Death is notable for being Richard Widmark's film debut as Tommy Udo (a role originally announced for Richard Conte). According to Widmark, Hathaway disliked his high hairline because he thought it made him look too intellectual, so he ordered Widmark fitted for a hairpiece. Hathaway didn't send the test ahead to studio head Darryl F. Zanuck because he wanted a nightclub piano player called "Harry the Hipster" to play Udo. A Fox production manager named Charlie Hill liked the test and sent it to Zanuck, who immediately signed Widmark. During the film, Udo uses a Benzedrine inhaler, which was suggested by Zanuck himself. Hathaway says he was impressed by Widmark when the actor came in to read for the role of the reporter, made a test and sent it to Zanuck. Attorney Earl Howser was played by Taylor Holmes, while Howard Smith was cast as a prison warden. Character actor Karl Malden got the part of Sergeant William Cullen while in the Broadway run of Arthur Miller's breakthrough play All My Sons. After doing this film, Malden took a three year break from film acting, during which he created the role of Mitch in Tennessee Williams's A Streetcar Named Desire on Broadway opposite Marlon Brando, Jessica Tandy, and Kim Hunter. He returned to films in 1950 in a small part as a bartender in The Gunfighter, starring Gregory Peck in the leading role. Susan Cabot and Jesse White made their screen debuts in this film; they were both uncredited. Cabot plays a restaurant patron and White plays a taxi driver. Character actor Millard Mitchell also is uncredited as Detective Shelby. Mildred Dunnock played Mrs. Rizzo, a woman in a wheelchair pushed down a flight of stairs to her death by psychotic Udo.
Қорытындысы
Бастапқыда Ник Томи Удоға қайталап оқ атуға рұқсат бергеннен кейін өлуі керек еді, соның арқасында Удо оны өлтіргені үшін сотталуға мүмкіндік туатын еді. Бірақ Ник өлсе, тым қайғылы болады деп шешті, сондықтан Никтің әйелі Нетидің айтуынша, Ник аман қалды.
Originally, Nick was supposed to die after he allowed Tommy Udo to shoot him repeatedly, so Udo could be prosecuted for his murder. However, it was decided that it was too depressing to have Nick die, so in the narration by Nick's wife, Nettie, she says that Nick survives.
Кассалық жинақ
Фильм үлкен жетістікке жете алмады, бірақ дүниежүзілік нарықта шығындарын өтеді.
The film was not a major success but managed to break even on the world market.
Сыни қабылдау
Жазушылар Реймонд Борд пен Этьен Шометон былай деп жазды: "Генри Хатауэйдің "Өлімнің сүйегі" (1947) фильмінен Ричард Видмарк осы фильмдегі қатыгез, жыртқыш көздері мен жоғары дауыстағы күлкісі, тамырына дейін неврозға толы, жағымсыз кішкентай адамды өзінің ең керемет рөлдерінің біріне айналдырды". Сыншы Ник Шагер былай деп жазды: "Ричард Видмарк үлкен "Бэтмен" жанкүйері болғанға сенуге болады, өйткені оның "Өлімнің сүйегі" фильміндегі күлімдеп, қаққырап тұрған психопат Томми Удо (осы рөлі үшін ол «Оскар»ға ұсынылған) Бейшараның басты жауы Жокерге үлкен қарыз болған сияқты. Әрине, осы жанды актердің аморальды, ақылдан асып кеткен кейіпкері, мүгедектердің коляскасындағы әйелдерді баспалдақтан итеруден ләззат алатын жынды, Генри Хатауэйдің 1947 жылғы аса мақталып кеткен нуар фильмін көрудің басты (және мүмкін жалғыз) себебі болып табылады. Бұл фильм Манхэттеннің көшелерінде неореалистік стильде түсірілгенімен, визуалды тұрғыдан әдемі болса да, өзінің мақсаты туралы жиі шатастырады". Автор және киносыншы Леонард Мальтин фильмге төрт жұлдыздың үшеуін берді, фильмнің "жасы ұлғаюда, полицейлер мен қарақшылар тым әдепті" екенін айтты, сонымен қатар Видмарк пен Матурдың актерлік шеберлігін жоғары бағалады. Видмарктің Томми Удо рөліндегі өнері көптеген ерекше жағдайларда көрініс тапты. Колледж студенттері "әйелдерді өз орнына қою мақсатымен" Томми Удо клубтарын құрды. Көп жылдар бойы адамдар актерге бос грампластинкаларды сыйлап, оның фильмдегі маниялық күлкісін жазып беруін өтінді.
Writers Raymond Borde and Etienne Chaumeton wrote: "From Henry Hathaway's Kiss of Death (1947), one will remember that nasty little creep with the wild eyes and high pitched laugh, neurotic to the core, which Richard Widmark has turned into one of his finest roles." Critic Nick Schager wrote: "It would be no surprise to learn that Richard Widmark was a big 'Batman' fan, as his star making screen debut in Kiss of Death as grinning, cackling psychopath Tommy Udo (for which he received an Academy Award nomination) seems heavily indebted to the Caped Crusader's arch nemesis The Joker. Certainly, the live wire actor's amoral lunatic, a fiend who delights in pushing crippled wheelchair using women down stairs, is the primary (and perhaps only) reason to sit through Henry Hathaway's over praised 1947 noir, a jumbled piece of cinematic crime fiction that's visually elegant (having been neorealistically shot on location throughout Manhattan) but regularly confused about its own point of view." Author and film critic Leonard Maltin awarded the film three out of a possible four stars, stating that the film was starting to "show its age, with cops and robbers a bit too polite", while also praising Widmark and Mature's performances. The impact of Widmark's performance as Tommy Udo found expression in a number of unusual ways. College fraternities formed Tommy Udo clubs "with the intent of putting women in their place." For years, people handed the actor blank phonograph disks on which they wanted him to record the maniacal laugh he used in the film.
Танымал мәдениетте
Видмарктің "Өлімнің сүйегі" фильміндегі ойыны, құпия және қылмыс жанрында жазатын Дональд Э. Уэстлейктің ең танымал псевдонимі – Ричард Старк есімін қалыптастырды. Ол осы атпен ең қараңғы, зорлық-зомбылыққа толы кітаптарын жазды. Уэстлейктің сөзінше, "(Видмарктің) тартымдылығы мен қауіптілігінің бір бөлігі – оның болжаусыздығында. Ол жылдам әрі қатал, мен де жазуымды осы сипаттағы болсын дедім: айқын, жұқа, артық майдан құтылған, кескілеулі".
Widmark's performance in Kiss of Death inspired the name of mystery and crime writer Donald E. Westlake's best known continuing pseudonym, Richard Stark, under which he wrote some of his darkest, most violent books. According to Westlake, "part of (Widmark's) fascination and danger is his unpredictability. He's fast and mean, and that's what I wanted the writing to be: crisp and lean, no fat, trimmed down stark."
Бейімделулер
1948 жылдың 12 қаңтарында Видмарк, Виктор Матур және Колин Грей «Lux Radio Theatre» радиохабарламасы үшін экрандағы рөлдерін қайта ойнады. Матур мен Видмарк «The Screen Guild Theater» радиохабарламасында да үш рет экрандағы рөлдерін қайта ойнады, алғашқысы 1948 жылдың 28 қазанында эфирге шықты. «О. Генридің толық үйі» антологиялық фильмінде Генри Хатауэй «Кларион шақыруы» деп аталатын бөлімді түсірді, онда Ричард Видмарк қорқынышты психопат Джонни Кернан рөлін ойнады, бұл оның Томми Удо кейіпкерінің керемет таныс қайталануы болды. 1958 жылы фильмнің батыстық нұсқасы түсірілді, ол «Батысқа қадам басқан шайтан» деп аталды, Гордон Дуглас режиссерлік етті және Хью О'Брайан мен Роберт Эванс басты рөлдерде ойнады. 1995 жылы Барбет Шрёдер режиссерлік еткен және Дэвид Карузо, Николас Кейдж, Сэмюэл Л. Джексон және Хелен Хант қатысқан «Өлім сүйісі» атты тағы бір қайта түсірілім жасалды. Қайта түсірілімде қылмыстық сюжет сақталды, бірақ Томми Удо кейіпкері алынып тасталды.
On January 12, 1948, Widmark, Victor Mature and Coleen Gray reprised their screen roles for a Lux Radio Theatre broadcast. Mature and Widmark also reprised their screen roles for three broadcasts on The Screen Guild Theater, the first of which aired on October 28, 1948. In the anthology film O. Henry's Full House, Henry Hathaway directed the segment entitled "The Clarion Call" with Richard Widmark playing creepy psychopath Johnny Kernan, an eerily familiar reprise of his Tommy Udo character. A 1958 Western version of the film was made, this time entitled, The Fiend Who Walked the West, directed by Gordon Douglas and starring Hugh O'Brian and Robert Evans. Another remake, also named Kiss of Death, was made in 1995, directed by Barbet Schroeder and starring David Caruso, Nicolas Cage, Samuel L. Jackson and Helen Hunt. The remake kept the crime plot in place, but omitted Tommy Udo.