Немец тіліндегі жер-атауларының шығу тегі мен мағынасы

Кіріспе

Неміс тіліндегі аймақтардағы жер аттары олардың қандай тілден шыққандығына және қай дәуірге жататындығына қарай жіктелуі мүмкін.

Префикстер

Алдын ала белгілер жақын орналасқан, әйтпесе бірдей аталатын елді мекендерді ажырату үшін қолданылуы мүмкін. Олар тіркесуі немесе жеке тұруы мүмкін. Ажыратылатын екі елді мекеннің де қарама-қарсы алдынан қосылатын сөздері болуы мүмкін (мысалы, Нидершенхаузен және Хоэншенхаузен), бірақ кейде алдынан қосылатын сөзді тек біреуіне қосу да жиі кездеседі (мысалы, Штеттин және Нейштетин). Alt, Alten немесе Төменгі неміс тіліндегі Olden ("ескі"). Мысалдар: Альт Эберштейн, Альтенберг, Ольденбург. Groß немесе Großen ("ірі"). Мысалдар: Groß Kiesow, Großenhain. Hoh, Hohen, Höch немесе Hoch ("жоғары", "үстіңгі"). Мысалдар: Хоэншенхаузен, Хохкёнигсбург, Höхштадт. Klein немесе Төменгі неміс тіліндегі Lütten ("кішкентай"). Мысалдар: Клейн Киесов. Neu, Neuen немесе Төменгі неміс тіліндегі Nien ("жаңа"). Мысалдар: Нейбург ам Инн, Нейенкирхен, Ниенбург. Nieder ("төмен"; қараңыз, ағылшын тіліндегі nether). Мысалдар: Нидершенхаузен. Ober ("жоғары", "үстіңгі") немесе Oberst ("ең жоғары"). Мысалдар: Оберхаузен, Обервезель, Оберстдорф. Wendisch, Windisch (словен) ("Венд"). Мысалдар: Вендиш Баггендорф, Виндишгарстен. Бұл кейде (әсіресе қазіргі және бұрынғы Австрия аумақтарында) тұрғындардың бастапқы тіліне сілтеме жасайды. Басқа мысалдар: Бёмиш Круммау (Ческий Крумлов), Унтер-Дойчхау (Немецкая Лока). Unter ("төмен"; сөзбе-сөз "астында"). Мысалдар: Унтерлидербах. Алдынан қосылатын сөздер сипаттамалық мәніне де ие болуы мүмкін. Мысалдар: Lichten немесе Lichter ("ашық кеңістік", мысалы, Лихтенхаген), Schön немесе Schöne ("әдемі", мысалы, Шёнвальде), Grün немесе Grüne ("жасыл", мысалы, Грунвальд). Алдынан қосылатын сөздер орынның (бұрынғы) иелігін көрсету үшін де қолданылуы мүмкін. Мысалдар: Kirch ("шіркеу иелігі", мысалы, Кирх Есар), Bischofs ("епископ иелігі", мысалы, Бишофсверда), Grafen ("граф иелігі", мысалы, Графенвёэр), Königs ("патшаның", мысалы, Кёнигс Вюстерхаузен, Кёнигсберг), Kron (таждың иелігі, мысалы, Кронштадт, Рюгенвальде (бір кезде Рюген князьдеріне тиесілі)). Bad ("шипажай") алдынан қосылатын сөзі осы орынды ресми түрде танылған шипажай екенін көрсетеді. Мысалы, Бад Киссинген, Бад Пирмонт және т.б. Кейбір жерлер, мысалы, Ахен, оны қолданбайды, бірақ олар оны қолдана алады. Көбінесе ауылдың негізін қалаушының немесе алғашқы қоныс аударушының аты жер атауының бірінші бөлігін құрайды (мысалы, Оттинген, негізін қалаушы Отто; Герольфинген, негізін қалаушы Герольф, Раппольтсвейлер, негізін қалаушы Ратбальд немесе Ратберт). Көбінесе бұрынғы Остзидлунг аймағында, кейде локатордың аты атаудың бірінші бөлігі ретінде енгізілген (мысалы, Хансхаген, локатор Ханс болған).

Prefixes can be used to distinguish nearby settlements with an otherwise same name. They can be attached or stand alone. Both settlements that are to be distinguished can have opposing prefixes (e. g. Niederschönhausen and Hohenschönhausen), but it is also common to attach the prefix only to one of them (e. g. Stettin and Neustettin). Alt , Alten or Low German Olden ("old"). Examples: Alt Eberstein, Altenberg, Oldenburg. Groß or Großen ("greater"). Examples: Groß Kiesow, Großenhain. Hoh , Hohen , Höch or Hoch ("high(er)", "upper"). Examples: Hohenschönhausen, Hohkönigsburg, Höchstadt. Klein or Low German Lütten ("little"). Examples: Klein Kiesow. Neu , Neuen or Low German Nien ("new"). Examples: Neuburg am Inn, Neuenkirchen, Nienburg. Nieder ("lower"; cf. English nether). Examples: Niederschönhausen. Ober ("upper", "higher"), or Oberst ("uppermost", "highest"). Examples: Oberhausen, Oberwesel, Oberstdorf. Wendisch , Windisch (Slovene) ("Wendish") Examples: Wendisch Baggendorf, Windischgarsten. This sometimes refers (particularly in present and former Austrian territories) to the original language of the inhabitants. Other examples: Böhmisch Krummau (Česky Krumlov), Unter Deutschau (Nemška Loka). Unter ("lower"; literally "under"). Examples: Unterliederbach. Prefixes can also have a descriptive character. Examples are Lichten or Lichter ("open range", e. g. Lichtenhagen), Schön or Schöne ("nice", e. g. Schönwalde), Grün or Grüne ("green", e. g. Grunwald). Prefixes can also be used to indicate an (earlier) possession of the site. Examples are Kirch ("ecclesial possession", e. g. Kirch Jesar), Bischofs ("a bishop's possession", e. g. Bischofswerda), Grafen ("a count's possession", e. g. Grafenwöhr), Königs ("the king's", e. g. Königs Wusterhausen, Königsberg), Kron (possession of the crown, e. g. Kronstadt, Rügenwalde (once belonging to the princes of Rügen). The prefix Bad ("bath") indicates the place is an officially acknowledged spa. See Bad Kissingen, Bad Pyrmont, etc. Some places, like Aachen, do not use it although they could. Often the name of the village founder or of the first settler constitute the first part of the place name (e. g. Oettingen, the founder was Otto; Gerolfingen, the founder was Gerolf, Rappoltsweiler, the founder was Ratbald or Ratbert). Mostly in the former Ostsiedlung area, the locator's name was sometimes included as the first part of the name (e. g. Hanshagen, the locator was Hans).

Басқалар

Ежелгі германдық Гау аудандары Шарль Великиймен құрылған; одан бұрынғы аталымдары "Гоуэ" және "Гоувэ" болған. Ескі Гоувэ (Гау) мысалы, Хаспенгув (Гесбаяның голланд тіліндегі атауы) немесе Гейу (Аллгау) сияқты жерлерде әлі де кездеседі.

Қазіргі заманғы неміс есімдері

Олар әдетте қалыптасқан үлгілерді сақтайды. Вупперталь ("Вуппер аңғары"), Карл Маркс Штудт ("Карл Маркс қаласы", ГДР кезеңінде Кемництің атауы), Вильгельмсхафен ("Вильгельмнің порты/жағалауы", Пруссия королі I Вильгельмге сілтеме).