Кіріспе

Британдық әскер тасымалдаушы және жүк тасымалдаушы ұшақ

Handley Page HP.67 Hastings – британдық авиациялық компания Handley Page-дің Корольдік әуе күштері (RAF) үшін жобалаған және өндірген, қызметтен шығарылған британдық әскер тасымалдаушы және жүк тасымалдаушы ұшақ. 1948 жылдың қыркүйегінде пайдалануға берілген кезде Hastings сол кездегі қызмет үшін ең ірі көлік ұшағы болды. Hastings ұшағының әзірленуі Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде RAF үшін жаңа, төрт қозғалтқышты, ірі көлік ұшағын іздеген C.3/44 әуе штабының талабына жауап ретінде басталды. Бастапқыда компания азаматтық мақсаттағы ұшақ нұсқасын дамытуға басымдық бергенімен, апаттан кейін бұл бағыт өзгерді. 1946 жылдың 7 мамырында алғашқы прототиптің тұңғыш ұшуы өтті; сынақтар ұшудың кейбір қолайсыз ерекшеліктерін көрсетті, олар құйрық бөлігін өзгерту арқылы табысты шешілді. Берлинге гуманитарлық көмек көрсетуге қатысу үшін ұшақ жеделдетіп пайдалануға берілді. RAF операциясы кезінде қалаға 32 Hastings ұшағының флоты барлығы 55 000 тонна (49 900 тонна) көлемінде жүк жеткізді. 1940 жылдардың соңы мен 1950 жылдардың басында RAF-тің Hastings флоты кеңейген сайын, ол соғыс кезіндегі Avro York ұшағын толықтырып, ақырында оны алмастырды. Avro York – әйгілі Avro Lancaster бомбалаушысының көлік нұсқасы болатын. RAF Transport Command Hastings ұшағын RAF-тің стандартты, ұзақ қашықтыққа арналған көлігі ретінде пайдаланды; логистикалық платформа ретінде ол Суэц дағдарысы және Индонезиядағы қақтығыстар сияқты келеңсіз жағдайларда үлкен үлес қосты. Жаңа Зеландия Корольдік әуе күштері (RNZAF) де өздерінің тасымалдау қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін бірнеше ұшақ сатып алды. Көлік ретінде пайдаланылудан басқа, бірнеше Hastings ұшақтары ауа райын болжау, оқу және VIP қызметтерін атқару үшін қайта жабдықталды. Hastings ұшағының азаматтық нұсқасы – Handley Page Hermes, өндірілді, бірақ оның сатылымы шектеулі болды. Hastings 1960 жылдардың аяғына дейін RAF-та кеңінен қолданылды, ал 1977 жылы флоттың барлығы қызметтен алынды. Бұл типті Bristol Britannia және американдық Lockheed Hercules сияқты түрлі турбовинтті ұшақтар алмастырды.

Даму

Екінші дүниежүзілік соғыстың соңғы жылдары Әуе министрлігі Air Staff Specification C.3/44 ережесін жасап, жариялады. Бұл ереже Avro Lancaster бомбалаушысының негізінде жасалған Avro York көлігінің орнын басатын, ұзақ қашықтыққа арналған көп мақсатты көліктің сипаттамаларын анықтады. Британдық авиациялық компания Handley Page C.3/44 ережесіне сәйкес H. P.67 жобасын ұсынды. Aviation periodical Flight International журналының мәліметінше, H. P.67 өте жақсы аэродинамикалық қасиеттерге ие және Handley Page әдістемесіне сәйкес келетін дәстүрлі дизайн болды. 1946 жылдың 7 мамырында екі Hastings прототипі (TE580) алғашқы рейсін RAF Wittering әуе базасынан жасады. Ұшу сынақтары кезінде кейбір мәселелер анықталды, оның ішінде бүйірлік тұрақсыздық және нашар тоқтау ескерту жүйесі. Бұл мәселелерді шешу үшін екі прототип және алғашқы өндірістік ұшақтар жедел түрде модификацияланды және 15 градус диэдрал бұрышы бар модификацияланған құйрық қосқанда, сондай-ақ жасанды тоқтау ескерту жүйесі орнатылды. Бұл өзгерістер 1948 жылдың қазан айында Hastings C1 деп аталған алғашқы өндірістік ұшақты пайдалануға беруге мүмкіндік берді. Корольдік әуе күштері (RAF) бастапқыда 100 Hastings C1 ұшағына тапсырыс берген, бірақ соңғы алтауы Hastings Met деп аталатын ауа райын зерттеуге арналған нұсқада жасалды. Mk 1, ал тағы жеті ұшақ осы стандартқа сәйкес қайта жабдықталды. Бұл ауа райын зерттеуге арналған ұшақтар стандартты интерьерлерінен айырылды, олардың орнына метеорологиялық өлшеу және жазу құралдары, сондай-ақ экипаждың 9 сағатқа дейін созылатын рейс кезіндегі жайлылығын арттыру үшін ас үй және қонақ бөлмесі орналастырылды. Кейіннен сегіз C.1 ұшағы Hastings T5 оқу конфигурациясына айналдырылды, ол RAF Бомбалау командасы тарапынан RAF Lindholme әуе базасындағы Бомбалау мектебінде Avro Lincoln ұшағының орнына пайдаланылды. Модификацияға үлкен құрсақ радиолокациялық антеннасының орнатылуы кірді; әрбір ұшақ радиолокациялық антеннаның үстіндегі оқу бөлімінде үш оқушы бомба нысанасын табушыны тасымалдай алатын болды. Артқы кабинада жолаушылар мен жүк тасымалдауға арналған қосымша орын сақталды, бұл оған шектеулі көліктік мүмкіндіктер берді. Стандартты ұшақтарға қарағанда ұзақ қашықтыққа ұшу үшін көбірек отын сыйымдылығы бар VIP көлігінің тағы бір модификациясы HP.94 Hastings C4 болды. Өндіріс аяқталған кезде RAF үшін 147 ұшақ, ал Жаңа Зеландия Корольдік әуе күштері (RNZAF) үшін тағы төрт Hastings ұшағы жасалды, жалпы саны 151 ұшақ құрады.

Дизайн

Handley Page Hastings – төрт қозғалтқышпен жабдықталған, арнайы салынған үлкен көлік ұшағы. Ол бірнеше заманауи мүмкіндіктермен жабдықталған, мысалы, Messier жасаған толық кері қайтарылатын шасси, гидравликалық түрде басқарылатын және RAF көлік ұшағы үшін бұрын-соңды болмаған кең орынға ие болды. Шамамен 3000 куб фунттық шектеусіз кеңістік әртүрлі жүктерді немесе жолаушыларды орналастыру үшін пайдаланылды. Фюзеляж әдетте Z-тәрізді бөлімдерден құралған, бірақ қанаттың конструкциясында үлкен I-тәрізді құрылымдар қолданылады; олар тікелей жіптерге бекітілген металл қаптаманы ұстап тұрады. Фюзеляждың ұзындығының көп бөлігінде, қанаттың алдында да, артында да, 11 футтық максималды сыртқы диаметр сақталды. Hastings ішкі кеңістігіне сыймайтын, мысалы, джиптер мен кейбір артиллериялық құралдар сияқты жүктерді тасымалдау үшін, фюзеляждың астыңғы жағында берік бекіту нүктелері бар. Ұшақтың қозғалтқыштары de Havilland жасаған гидроматикалық төрт пернелі винттерді қозғалтады, қажет болған жағдайда оларды жеке-жеке бұруға болады. Әуе тарихшысы Пол Джексонның сөзіне сәйкес, операция кезінде қолданылған 32 Hastings ұшағы барлығы 55 000 тонна (49 900 тонна) жүк жеткізіп, оның барысында екі ұшақ жоғалған. Hastings 1950-ші және 1960-шы жылдардағы британдық әскери операцияларына көлікпен қолдау көрсетуді жалғастырды, соның ішінде Индонезиялық қақтығыс кезінде Малайзиядағы индонезиялық күштерге қарсы тұрған әскерлерге жабдықтарды тасыды. 1968 жылдың басында Hastings RAF Транспорттық командасынан алынып тасталды, сол кезде ол американдық Lockheed Hercules және британдық Armstrong Whitworth AW.660 Argosy ұшақтарымен ауыстырылды. Hastings T. Mk 5 радарлық оқушылар ретінде 1970-ші жылдарға дейін қолданылды. Бұл түрі осы кезеңде басқа мақсаттар үшін де қолданылды, мысалы, кейде жүк тасымалдау, әуе тәжірибесі және іздеу-құтқару операциялары. TG511 (T5) Англиядағы RAF мұражайындағы Ұлттық суық соғыс көрмесінде көрсетілген. TG517 (T5) Неварк әуе мұражайында, Неварк, Англияда көрсетілген. TG528 (C1A) Императорлық соғыс мұражайында, Дуксфорд, Англияда көрсетілген. NZ5801 (C.3) 1952 жылғы. Жаңа Зеландияның Окленд қаласындағы көлік және технология мұражайында RNZAF әскери көлігінің мұры/кабина бөлігі, қозғалтқыштар, винттер және демонстрациялық мақсаттар үшін жұмыс істейтін шасси жинағы сақталған. 1949 жылдың 26 қыркүйегінде Hastings TG499 ұшағы құйрығына тигеннен кейін құлады. 1950 жылдың 20 желтоқсанында Hastings TG574 ұшағынан винт ажырап, фюзеляжға еніп, екінші пилотты өлтірді. Ұшақ Ливияның Бенина қаласына ауысты, апаттық қондыруға тырысқанда аударылып кетті. Жеті экипаждың бесеуі қаза тапты, бірақ 27 жолаушы (барлық "сырғанақ" экипаждар қайтып келді) аман қалды. 1951 жылдың 19 наурызында Hastings WD478 ұшып көтерілгенде тоқтады; үш экипаж мерт болды. 1952 жылдың 16 қыркүйегінде Hastings WD492 ақ көңілділікке тап болып, Гренландияның Нортице қаласында құлады. Оқиға кезінде үш әскери қызметкер жарақат алды, бірақ барлық экипаж Тюледегі АҚШ Әуе күштерінің құтқару тобымен аман-есен құтқарылды. 1953 жылдың 12 қаңтарында Hastings C1 TG602 RAF Fayid әуежайынан ұшып шыққаннан кейін Египетте құлады, екі лифт және стабилизатор жұлынды. Барлығы бес экипаж мүшесі мен төрт жолаушы қаза тапты. 1953 жылдың 22 маусымында Hastings WJ335 RAF Abingdon әуежайына қонғанда тоқтап, құлады, лифт басқару құлпы босатылмағандықтан. Барлығы алты экипаж мүшесі қаза тапты. 1953 жылдың 23 шілдесінде Hastings TG564 RAF Kai Tak әуежайына қонғанда құлады, бір адам жерде қаза тапты және ұшақ толығымен өртенді. Рейс Кореядан Ұлыбританияға эвакуациялық операцияға бағытталған. 1955 жылдың 2 наурызында Hastings WD484 RAF Boscombe Down әуежайында ұшып көтерілгенде лифт басқаруы құлыпталғандықтан тоқтап, құлады; төрт экипаж мүшесі қаза тапты. 1955 жылдың 9 қыркүйегінде Hastings NZ5804 үш қозғалтқыштың қуатын бірнеше құс соққаннан кейін жоғалтып, Австралияның Дарвин қаласынан ұшып шыққаннан кейін құлады. 25 жолаушы мен экипаж аман қалды. 1955 жылдың 13 қыркүйегінде Hastings TG584 RAF Dishforth әуежайынан асып түсуге тырысқанда бақылаудан шығып, құлады; бесеуі қаза тапты. 1956 жылдың 9 сәуірінде Hastings WD483 шассисі қонғанда құлап, құлады. Өлім-жітім жоқ. 1959 жылдың 29 мамырында Hastings TG522 қозғалтқышы істен шыққаннан кейін Суданның Хартум әуежайына жақындағанда тоқтап, құлады. Барлығы бес экипаж мүшесі қаза тапты, 25 жолаушы аман қалды. 1960 жылдың 1 наурызында Hastings TG579 Мальдив аралдарындағы RAF Gan-нан 1,5 миль шығысқа қарай теңізге құлады, күшті тропикалық дауыл кезінде. Барлығы алты экипаж мүшесі мен 14 жолаушы аман қалды. 1961 жылдың 29 мамырында Hastings WD497 Сингапурда қозғалтқышының қуатын жоғалтып, тоқтап, құлады; 13 адам қаза тапты. 1961 жылдың 10 қазанында Hastings WD498 RAF El Adem әуежайынан ұшып шыққанда пилоттың орындығы сырғып кеткеннен кейін тоқтап, құлады. 37 жолаушының 17-сі қаза тапты. 1963 жылдың 17 желтоқсанында Hastings C.1A TG610 қозғалтқышы Thorney Island, Sussex әуежайында "роликпен" қонғанда істен шықты. Ұшақ радио қызмет көрсету ғимаратына соқтығып, оны қиратты, бір адамды өлтіріп, төртеуін жарақаттады. Экипаж зардап көрмеді. 1965 жылдың 6 шілдесінде Hastings C.1A TG577 RAF Abingdon әуежайынан парашют тастауға ұшып шығып, Оксфордширдегі Little Baldon қаласының маңында құлады, 41 адам қаза тапты. Себебі лифттердің екі болтының металдық шаршауы болды. 1966 жылдың 4 мамырында Hastings TG575 Ливияның RAF El Adem әуежайына қонғанда шассисі құлап, жарамсыз деп жарияланды.