Кіріспе

Италиялық христиан реформаторы Аонио Палеарио (шамамен 1500 жылдың 3 шілдесі, 1570 жыл) – реформатор деп есептелетін итальяндық христиан.

Өмір

Ол шамамен 1500 жылы Римнің Кампания аймағындағы Вероли қаласында дүниеге келген. Оның есімінің басқаша жазылу түрлері – Антонио Делла Паглиа, А. Дегли Паглиариччи. 1520 жылы ол Римге барып, Лео X-тің көрнекті әдеби ортасына қосылды. 1527 жылы Бурбон Шарлі Римді басып алғанда, Палеарио алдымен Перуджаға, содан кейін Сиенаға қашып, грек және еврей тілдерін оқытушы болып жұмыс істеді. 1536 жылы Лионда оның латын тіліндегі алты буыннан тұратын «De immortalitate animarum» дидактикалық поэмасы жарық көрді. Бұл кітап үш бөлімге бөлінген: бірінші бөлімінде оның құдайдың бар екенін дәлелдеуі, ал қалған екеуінде осы негізге сүйене отырып, өлместік туралы теологиялық және философиялық аргументтері келтірілген. Кітап Екінші Келудің оқиғаларын көркем тілмен сипаттаумен аяқталады. 1542 жылы Инквизиция оның «Делла Пьенецца, suffficienza, et satisfazione della passione di Christo» немесе «Libellus de morte Christi» («Мәсіхтің өлімінің пайдасы») атты трактатын ерестік деп танып, оған айып тақты, бірақ ол өзін сәтті қорғады. Сиенада ол «Actio in pontifices romanos et eorum asseclas» атты күшті айыптауын жазды, онда жиырма куәлік арқылы Рим шіркеуінің Киелі кітапты дәстүрге бағыну арқылы жасаған қателігіне, сондай-ақ тазару сияқты түрлі доктриналарға қарсы шықты; алайда, бұл кітап оның өлімінен кейін ғана жарық көрді (Лейпциг, 1606). 1546 жылы ол Луккада профессорлық қызметке тағайындалды, ал 1555 жылы Миланда грек және латын әдебиеті кафедрасына ауысты. Сонда 1566 жылы оның жаулары қайтадан белсенділік танытты, ал 1567 жылы Милан инквизиторы Фра Анджело оны ресми түрде айыптады. Ол Римде сотталып, 1569 жылдың қазан айында өлім жазасына кесілді және 1570 жылдың шілдесінде өмірден қол жұмды.

Шығармалары

Оның шығармаларының басылымы (Ант. Palearii Verulani Opera), ішінде төрт кітап Epistolae және он екі Orationes, сондай-ақ De immortalitate, 1552 жылы Лионда жарық көрді; одан кейін Базельде тағы екеуі, ал оның өлімінен кейін бірнеше басылымдар жарық көрді, ең толық басылымы 1696 жылы Амстердамда жарық көрді. "Benefizio di Cristo" ("Христостың құрбанының пайдасы") атты еңбек негізсіз себептермен Палеариоға жатқызылды. Гурлитт (Гамбург, 1805); Янг (2 томдық, Лондон, 1860); Бонне (Париж, 1862) оның өмірі туралы жазды. Суфолк графтығының Кокфилд ауылының викарийі Черчилль Бэбингтон 1855 жылы Benefizio di Cristo еңбегінің ағылшын тіліне аудармасын жариялады. Аонио Палерио Диана М. ДеЛуканың 2014 жылғы "Көлдің көлеңкесі" романының негізгі кейіпкері болып табылады. Бұл роман "Reader Views" жылдық әдеби конкурсында "Рухани көркем әдебиет" және "Роки таулары аймағындағы үздік туынды" номинациялары бойынша екі бірінші орынды жеңіп алды.