Кіріспе
Француз драматургі және либреттошы Мишель Жан Седайн (2 маусым 1719 – 17 мамыр 1797) – француз драматургі және либреттошы, ең әйгілісі – опера комиктерге арналған либреттолары. Ол Шарль Симон Фаварт кезеңінен бастап революцияның алғашқы жылдарына дейін осы жанрдың дамуына зор үлес қосты және ықпалды рөл атқарды.
Michel Jean Sedaine (2 June 1719 – 17 May 1797) was a French dramatist and librettist, especially noted for his librettos for opéras comiques, in which he took an important and influential role in the advancement of the genre from the period of Charles Simon Favart to the beginning of the Revolution.
Ерте өмір
Седайн Парижде дүниеге келді. Оның әкесі, сәулетші, Седайн өте жас кезінде қайтыс болды және мұрагерлікке қалдыратын мүлкі болмады, сондықтан жас Седайн өмірін тас қалаушының жұмыскері ретінде бастады. Соңында, оны бір сәулетші шәкірттікке алды, ал ол кейіннен оның мейірімділігіне жауап берді, оның игілігін тигізген немересі, суретші Дэвидке көмек көрсету арқылы. Осы аралықта ол білімінің жетіспеушіліктерін жоюға бар күшін салды және 1750 жылы «Ұшқыш шығармалар жинағын» жариялады, оған мысалдар, әндер және пасторальдар кірді.
Опера-комикстердің авторы
Алайда Седайннің ерекше таланты жеңіл опера жанрына жататын. Ол негізінен вадевильдер негізінде "Le diable à quatre" атты операсын жазды, оған Филидор, Ларуэт және Бауранс қосымша музыка жазды. Алғаш рет 1756 жылдың 19 тамызында "Фоир Сен-Лоран" сахнасында қойылған бұл опера, әртүрлі композиторлардың музыкасымен көптеген рет қайта қойылды және 18 ғасырдың екінші жартысындағы ең көп қойылған комедиялық опералардың біріне айналды. Осыған ұқсас басқа да туындыларының ішінде Филидордың музыкасымен қойылған "Блез ле саветье" (1759); Пьер Александр Монсиньимен бірлескен "On ne s'avise jamais de tout" (1761), "Алин, Голконде патшайымы" және тағы да басқалары; Андре Гретримен қойылған "Aucassin et Nicolette" (1780), "Ричард Львиное Сердце" (1784) және "Амфитрион" (1788) опералары бар. Осы жанрдағы ең маңызды туындыларының арасында Монсиньидің музыкасына жазылған екі опера ерекше көзге түседі: "Le roi et le fermier" (1762), патшаның қарапайым халықтың әділдігін мойындауы мен үш акттан тұратындығы үшін танымал, және хормен аяқталатын "Le déserteur" (1769).
Драматург ретінде жұмыс
Седайнның комедиялық операдағы жұмысы Дидроның назарын аударды, және оның екі пьесасы Théâtre Français театрында қабылданды. Бірінші және ең ұзақ пьесасы – «Философ білмейтінше» 1765 жылы қойылды; екіншісі, жанды бір актілік пьеса – «Кеңселеспеу» 1768 жылы сахналанды. Бұл екі пьеса бірден тұрақты репертуардың бір бөлігіне айналып, әр жанрындағы ең жақсы француз пьесаларының қатарында саналады. Осы екі пьесадан басқа, оның басқа ешқандай шығармасы сахнада сақталған жоқ. Ол екі тарихи драма жазды: «Реймонд V, Тулуза графы немесе Ақталмаған сынақ» және «Майяр, немесе Париж құтқарылды». Седайн 1786 жылы Академия мүшесі болып сайланды және көркем өнер бөлімінің сәулет жөніндегі хатшысы болды.
Жеке өмір
Анна Гюре және оның қарындасы Луиза Кэтрин Гюре бала кезінде ата-аналарынан айырылып, Седайн оларды өсірген. Ол 1797 жылы Парижде дүниеден озды.
Мұра
Седайн Скрип пен Дюманың әдеби атасы саналады. Ол театр ісінің практикалық біліміне ие болды, бұл оған Дидроның ойларын іске асырып, Францияда тұрмыстық драманың негізін қалаушы ретінде танылуға мүмкіндік берді. Оның "Еңбектері" (1826) Дюсидің өмірбаянымен толықталған.