Кіріспе

Рим императоры Калигуланың қызы (б.з. 39–41)

Юлия Друзилла (классикалық латынша: IVLIA•DRVSILLA; б.з. 39 жылдың ортасы – 24 қаңтар 41), өмірінде кейде Кіші Друзилла (классикалық латынша: DRVSILLA•MINOR; Кіші Друзилла деп транскрипцияланады) деп аталған, Рим императоры Гай (Калигула) мен оның төртінші және соңғы әйелі Милония Кезонияның жалғыз баласы және қызы болды. Бір жасар Юлия Друзилла 24 қаңтар 41 жылы ата-анасымен бірге қанымен өлтірілді.

Өмір

Атасының сүйікті әпкесі, Юлия Друзилланың есімімен аталған Юлия, Калигула Милония Кезонияға үйленгеннен көп ұзамай дүниеге келді (кейбір деректерде оның үйлену күнімен бірге туғаны айтылады). Әке-шешесінің некесінің нақты күні анықталмаған, бірақ б.з. 39 жылғы жазда болғандығы белгілі. Оның анасының бұрынғы, кім екені белгісіз ер адамнан үш үлкен қарындасы болған. Друзилла дүниеге келген кезде Калигула оны құдайлардың мүсіндері орналасқан ғибадатханаға алып барып, Минерваның құшағына қойды және оған жаңа туған қызын бағып-қадағалауды және тәрбиелеуді тапсырды. Калигуланың Каэзониямен, олардың қызы Юлия Друзилламен байланысты некесі тарихшылар арасында пікір тудырып отыр. Суетоний Калигуланың Каэзонияны екеуі үйленбей тұрып, шын жүректен, құмарлықпен және адалдықпен сүйгенін айтады, тіпті Калигула қайтыс болғанға дейін де осы сезімде болған. Алайда Вуд Калигуланың жас та, әдемі де емес Каэзониямен асығыс үйленуінің себебі, оның қызының заңдылығына күмән тудырғанын мәлімдейді: егер Калигула Юлияның анасына үйленсе, бала оның мұрагері болар еді. Винтерлинг пен Шнайдер оқиғалардың реті Калигуланың өзінен бала туғанша үйленгісі келмегенін көрсетеді, ал осы бала одақтың мақсаты болған. Қызының тууынан кейін көп ұзамай Калигула Рим қаласының төңірегіне "Юлияның суы" немесе "Юлияның тағамы" деп жазылған ақша жинау жәшіктерін орнатты. Суетонийдің сөзіне қарағанда, Калигула Минерва оның қызының өсуі мен білімін қадағалайды деп сенген. Суетоний сондай-ақ былай деді: "[Калигула] [Друзилланы] өз баласы деп санады, себебі оның бала кезінен-ақ қатыгез мінезі болды, тіпті ол ойнап жүрген балалардың беті мен көздеріне тырнақтарымен шабуыл жасайтын".

Өлтіру

41 жылы 24 қаңтарда Джулия Друзилла және оның ата-анасы Римдегі Палатин төбесіндегі император сарайы кешенінде болды. Калигуланы өлтіріп, оның орнына оның қарындасы Клавдияны тағайындау туралы қастандық біраз уақыттан бері талқыланып, сол күні оны іске асыруға келісілді. Калигула құдайлық Августқа арналған ойындар мен драмалық қойылымдар кезінде жас жігіттер тобына сөз сөйлеп жатқанда, Кассиус Харея басқарған преториандық гвардия императорлық кешенге шабуыл жасады. Бұл оқиғаның өтуі тиіс криптопортикус (жер асты дәлізі) Палатин төбесіндегі император сарайларының астында анықталды. Калигуланың адал германдық күзетшілері келгенше император қаза тапты. Бірнеше сағаттан кейін император Милония Люпуспен қаза болды, ол Хареяның отбасының қалған екі мүшесін өлтіру үшін жіберген трибуны еді. Друзилла қабырғаға басы соғылып өлтірілді.

Салдары

Олардың өлтірілуінен кейін император Милония мен жас Друзилланың барлық суреттері жойылды, адамдар олардың болғандарын ұмытуына үміттеніп, бұл – "damnatio memoriae" саясаты болды. Бұрын мұндай ескерткіштер болғанмен, Милония мен Друзилланың ескерткіштері бізге жеткен жоқ. Оның ата-анасының өліміне басқа, күштірек себептер болғанымен, Друзилланың өлтірілуі оның әкесі болуымен ғана ақталады: Калигуланың жалғыз заңды баласы ретінде ол өзінің ұрпақтары үшін немесе тіпті өзі үшін таққа таласуға мүмкіндік алған болар еді. Друзилланың сақталған жалғыз суреті – Ирод Агриппа Ұлы, яһудилердің патшасы шығарған монета. Монетада "Августтың қызы Друзиллаға" деп жазылған.

Экономикаға әсері

Джулия Друзилланың дүниеге келуі Калигулаға империяға ата-аналық жүк үшін одан да ауыр салықтар салуға қосымша мүмкіндік берді. Суэтоний оның сөзін келтіреді: "Мемлекет басқарудың салмағына қоса, енді әке болудың салмағын да көтеруге тиіспін". Ол дереу оның білімі мен қалың малын жинауға кірісті. Суэтоний айтқандай, "қызы туғаннан кейін, өзінің кедейлігіне және император ғана емес, сонымен қатар әке ретіндегі міндеттеріне шағымданып, оны асырау және байлық жинау үшін жалпы жинақ жасады. Ол сондай-ақ, келесі қаңтардың күнтізбелік күнінде жаңа жылдық сыйлықтарды қабылдайтынын жариялады, осыған орай үйінің вестибюлінде тұрып, әр түрлі топтағы адамдар лақтырған сыйлықтарды қолмен жинады. Соңында, ақшаға деген теріс құштарлыққа беріліп, аяқ киімін шешіп, кең еденге жайылған алтын монеталардың үстінен бірнеше рет басып өтті, содан кейін жатып алып, денесін алтынмен толығымен орады".

Мәдени суреттер

Ол 1976 жылғы "Мен, Клавдий" мини-сериалында, 1979 жылғы "Калигула" фильмінде және Netflix-тің "Рим империясы" антологиялық сериясының үшінші маусымында (2019) есімдері көрсетілмеген бала актерлермен сомдалды.