Кіріспе

Еуген Мишель Антониади (Грек: Ευγένιος Αντωνιάδης; 1 наурыз 1870 – 10 ақпан 1944) – грек-француз астрономы.

Өмірбаян

Антониади Стамбулда (Константинополь) дүниеге келді, бірақ Камиль Фламмарион шақырғаннан кейін өмірінің көп бөлігін Францияда өткізді. 1899 жылдың 10 ақпанында Корольдік астрономиялық қоғамның мүшесі болды, ал 1890 жылы Британдық астрономиялық қауымдастықтың (БАА) құрылтайшы мүшелерінің бірі атанды. 1892 жылы БАА-ның Марс секциясына қосылып, 1896 жылы осы секцияның директоры болды. 1891 жылы Франция астрономиялық қоғамының (SAF) мүшесі болды. Фламмарион Антониадиді 1893 жылы Джувизи-сюр-Орждегі жеке обсерваториясында ассистент астроном ретінде жұмысқа алды. Антониади онда тоғыз жыл жұмыс істеді. 1902 жылы Ювизи обсерваториясынан және SAF-тен де қызметтен босатылды. Антониади 1909 жылы SAF-ке қайта қосылды. Сол жылы Медон обсерваториясының директоры Анри Десландр оған Гранде Лунеткаға (83 см Ұлы рефрактор) қолжетімділік берді.

Ол Марстың өте беделді бақылаушысы болды және бастапқыда Марс каналдары туралы пікірді қолдады, бірақ 1909 жылы Марстың қарсы тұруы кезінде Медон обсерваториясындағы 83 сантиметрлік телескопты пайдаланғаннан кейін, каналдар – оптикалық иллюзия деген қорытындыға келді. Ол сондай-ақ Венера мен Меркурийді де бақылады. Меркурийдің алғашқы картасын жасады, бірақ оның карталары Меркурийдің Күнмен синхронды айналуы туралы бұрыс болжамынан қате шықты. Ол сондай-ақ, әуесқой астрономдар кеңінен қолданатын Антониади шкаласын жасағандығымен де танымал. Ол сонымен қатар шебер шахматшы болды. Оның ең жақсы нәтижесі 1907 жылы Парижде өткен турнирде Франк Маршаллмен тең бірінші орынды бөлісіп, Савиелли Тартаковерден бір ұпай жоғары болды. Ол Парижде шамамен 74 жасында қайтыс болды.

Атауы

Оның толық аты - Эжен Мишель Антониади (Ευγένιος Μιχαήλ Αντωνιάδης), алайда ол Эжениос Антониадис деп те белгілі болған. Оның есімі кейде Эжен Майкл Антониади немесе тіпті (бұрыс) Эжен Мари Антониади деп беріледі.

Марапаттар мен құрметтер

1925 ж. Франция астрономиялық қоғамының Жюль Янсен сыйлығы. 1973 ж. Халықаралық астрономиялық одақ Марстағы Антониади кратеріне оның есімін берді. 1976 ж. Халықаралық астрономиялық одақ Меркурийдегі Антониади дорсум тізбегіне оның есімін берді.