Кіріспе

Неміс ақыны және философы (1899–1970)

Генрих Фридрих Эрнст Блюхер (29 қаңтар 1899 – 31 қазан 1970) – неміс ақыны және философы. Ол 1936 жылы Парижде алғаш танысқан Ханна Арендтің екінші күйеуі болды. Америкадағы өмірінде Блюхер белгілі академиялық орталарда жүріп, Нью-Йорктегі түрлі зиялы қауымның өмірінде маңызды рөл атқарды.

Өмірбаян

Блюхер Берлинде қаланың кедей жұмысшы табының арасында дүниеге келді. Кейінірек сол лекцияда ол, егер "үкімет айтқан дұрыс болса, оны тарату керек, ал ешқандай қарсылыққа жол болмауы тиіс. Егер олар мұны консенсус деп атаса, онда оған қарсымын" деді. Оның әйелі Ханна Арендт кейіннен Бард колледжі зиратында оның қасына жерленді.

Ханна Арендтімен некеде

Арендт пен Блюхер 1936 жылы Соуфло көшесіндегі, досы Уолтер Бенжамин мен басқа неміс эмигранттарының жиі баратын кафеде кездесті. Арендтке жиырма тоғыз, ал Блюхерге отыз жеті жас болған. Екеуі де нацистерден қашып жүрген еді. Блюхер коммунистік белсенді деп есептелді, сондықтан жұмыс істеуге қажетті тұруға рұқсаты болмады және қонақ үйден қонақ үйге жиі көшіп отыруға мәжбүр болды. Екеуі де әлі ресми түрде үйленген, бірақ жұбайларынан ажырасып тұрды. Азаматтығының болмауы мен отбасылық жағдайының салдарынан Блюхер 1940 жылға дейін Арендтке үйленбеді, бірақ олар бірден ғашық болғандары туралы айтылады.

Саяси ой

Блюхер әйеліне марксизм мен саяси теориямен айналысуға ынталандырды, бірақ оның Карл Марксқа қатысты көзқарастары ешқандай дәстүрлі емес еді, бұл "Тоталитаризмнің пайда болуы" (1951) және "Адам жағдайы" (1958) сияқты еңбектерінде айқын көрінеді. Блюхер сонымен қатар "антисаяси принцип" терминін енгізді, ол тоталитаризмнің қарсыласу кеңістігін жойғанын көрсетеді – бұл термин Арендт пен Карл Ясперс екеуі де қолданды. Блюхер Арендт пен Мартин Хайдеггермен бірге ғылымның дінге, ал қазір философияға қауіп төндіретін ой-санасын ұстанатынына сенді. Ол бұл сенім Альфред Норт Уайтхедтің "Ғылым және қазіргі әлем" еңбегінде ең жақсы бейнеленгенін, және бұл Сократтан бұрынғы ойшыл Гераклиттің сенімімен сәйкес келетінін айтты. Яғни, ол ғылым мен Гераклиттің "істердің рационалды тәртібі сонымен қатар табиғи тәртіп болып табылады" деген пікірде біріккенін көрді. Ол Гейзенбергтің белгісіздік принципінің ғылымның нақты және қатаң философиясын дамыту қажеттілігін көрсететінін атап өтті. Ол Арендтпен бірге араласатын әлеуметтік ортада да белсенді болды, Ханс Йонаспен жиі қызу пікірталасқа түсті. Фильмде ол Роза Люксембургтің "соңына дейін" ергені көрсетілген. Фильмде ол Арендтке терең махаббатпен қарағаны байқалады, бірақ олардың өзара адалдықтан айнысуы полиаморлыққа негіделген неке екенін көрсетеді. Ол сондай-ақ жоғарыда аталған жарияланымнан кейін Арендтке эмоционалдық қолдау көрсетіп, оның досы Курт Блюменфельдтің қазасына байланысты күйрегеніне көңіл берді. Блюхер, Генрих, Рёзенер, Ринго, ред. (2020). Ұлттық социализм туралы эсселер, Геттинген, Валлштейн.