Кіріспе

Доңғалақ қару

Таяқ (сондай-ақ, какка, дубинка, блюджон, дубинка, кош, ногтсстик, немесе соққы беру қаруы) – әдетте ағаштан жасалған, тарихтың алғашқы кездерінен бері қару ретінде қолданылатын қысқа таяқ немесе шыбық. Бұрынғы кезде таяқтармен келтірілген жарақаттардың көптеген мысалдары бар, соның ішінде Кенияның Туркана аймағындағы Натарук жеріндегі 10 000 жыл бұрынғы аңшы-жинаушылардың шайқасының орны сипатталған. Көптеген таяқтарды бір қолмен қолдануға болады, бірақ үлкен таяқтар тиімді болу үшін екі қолды қажет етуі мүмкін. Әр түрлі мамандандырылған таяқтар жекпе-жек өнерінде және басқа да салаларда, соның ішінде құқық қорғау органдарының таяқтарында қолданылады. Әскери шоқпар – таяқтың жетілдірілген түрі, әдетте металдан жасалған және тік, дөңгелек немесе қанатты басы сапқа бекітілген. Таяқтың мәдени бейнелерін мифологияда табуға болады, онда олар Геркулес немесе жапондық они сияқты күшті тұлғалармен байланысты, немесе халық мәдениетінде, олар көне мәдениеттермен, әсіресе үңгір адамдарымен байланысты. Салтанатты шоқпарлар үкіметтік биліктің символы ретінде де көрсетілуі мүмкін. Таяқпен келтірілген жарақаттар әдетте соққы жарақаты немесе күшпен келтірілген жарақаттар деп аталады.

Құқық қорғау органдары

Полиция күштері мен олардың алдыңғылары, мүмкіндігі болғанда, тапаншалар мен пышақтардан гөрі аз зиянды қаруларды қолдануға дәстүрлі түрде басымдық беріп келген. Шаңшылғыш сияқты және бұрыш экстрактынан жасалған спрейлер қолжетімді болған соңғы уақытқа дейін, полиция қолданатын қарулардың бұл санаты әдетте түрліше аталатын ағаштан жасалған таяқтармен – таяқша, сойыл, түнгі таяқ немесе лати – толтырылып келген. Қысқа, иілгіш таяқтар да жиі қолданылады, әсіресе көзге түспеуі керек болған қара киім киген полицейлер қолданады. Бұлар халық арасында қара жекпе-жек, сап немесе кош деп аталады. Керісінше, қылмыскерлер өздерін түрлі-түрлі қолдан жасалған немесе импровизацияланған таяқтармен қаруландырып алады, олар көбінесе оңай жасырылатын өлшемде болады немесе бейсбол таяқтары сияқты заңды мақсаттар үшін алып жүргендей түсіндірілуі мүмкін. Сонымен қатар, Шаолин монахтары мен әлемдегі басқа да діни ұйымдардың мүшелері кейде қорғану үшін таяқтарды қолданған.