Кіріспе

Уэльстің Llanrwst сауда қаласы ("Сент Груст шіркеуі немесе приходы") – A470 тас жолы мен Конви өзенінің жағасында орналасқан сауда қаласы және қауымдастық, Уэльстің Конви округі және Денбигшир тарихи округі. Бұл қала жүн саудасымен дамып, сондай-ақ арфа және сағат жасаумен де танымал болды. Бүгінде Сноудонияның шетінен 1,6 шақырымдай қашықтықта орналасқан қаланың негізгі қызметі – туризм. Ерекше ғимараттарына қайырымдылық үйлері, 17 ғасырға жататын екі шіркеу және Ұлы Льюэллиннің тас қабаты сақталған Сент-Груст шіркеуі кіреді. 2011 жылғы халық санауы бойынша қала халқы 3323 адамды құрады.

Тарих

Сент-Грустқа арналған алғашқы шіркеудің орны Лланрвст қаласындағы Кей Ллан болды (қазіргі жерді Сейон методистік шіркеуі иеленеді). Қазіргі Санкт-Груст шіркеуі шамамен 1170 жылы Гвиненд корольдығының патшалық отбасының мүшесі Рун ап Нефед Харддтың, осы шіркеуді салу үшін арнайы сыйға берген жерде орналасқан. Лланрвст жүн саудасының айналасында дамыды, және ұзақ уақыт бойы бүкіл Ұлыбритания үшін жүннің бағасы осы жерде белгіленді. 13 ғасырда ауылдың өсуіне Англияның Эдуард I-нің (Конви қамалын салған) Конви қаласынан 10 миль (16 км) қашықтықта сауда жасауға тыйым салған жарлығы үлкен көмек көрсетті. Лланрвст, бұл қаладан шамамен 21 км қашықтықта орналасқан, осы шарадан тиімді пайда алу үшін стратегиялық жағдайда болды. 1276 жылы Уэльс князі Лливелин ап Груффуд қаланы басып алып, оны Лланлви епархиясынан тәуелсіз Лланрвст еркін қаласы деп жариялады. Епископ бұған қарсылық көрсетті, бірақ қала Лливелиннің өмірі бойы және кейіннен Аберконви аббаттығының күш-жігері арқасында бостандығын сақтап қалды, ол епископтыққа немесе Англияның Эдуард I-іне қатысты туларды жыртып тастады. Бір ғасырдан кейін, монастырь Маэнан аббаттығына көшіп кеткеннен кейін, қаланың өзінің елтаңбасы мен туы болды, бұл жергілікті "Cymru, Lloegr a Llanrwst" (Уэльс, Англия және Лланрвст) деген ұранның бастауы болды. Бұл ұран, осы айқын тәуелсіздіктің куәсі, қазір жергілікті "Y Cyrff" тобының осы аттас әнімен байланысты. 2011 жылы Лланрвст қайырымдылық үйлері мен мұражай қоры жабылғанда, 12 ғасырлық Лланрвст туын қаланың тәуелсіздігіне сенуінің маңызды символы ретінде қоғамға қайтарды. 1610 жылы Гвайдирдің сэр Джон Винні еншілес қауымның кедейлерін орналастыру үшін тарихи Лланрвст қайырымдылық үйлерін салдырды. Олар 1976 жылы жабылған, бірақ 1996 жылы Heritage Lottery қорының көмегімен қалпына келтіріліп, жергілікті тарих мұражайы және қоғамдық орталық ретінде қайта ашылды. Онда негізінен ауылдық Конви аңғарына қатысты 100-ден астам заттар жинақталған, сондай-ақ 19 ғасырдың соңындағы белгілі Лланрвст ақындарымен байланысты заттар да болды. Ол 2011 жылы мұражай ретінде жабылды, бірақ 2013 жылы жаңа кеңес палатасы ретінде қайта ашылды. I дәрежелі Понт-Фawr, Ингио Джонс жобалаған деп есептелетін үш аркалы тас көпір, 1636 жылы Гвайдир қамалының сэр Ричард Виннісі (сэр Джон Винннің ұлы) салған. Ол қаланы Гвайдирмен, 1492 жылдан бері салынған сараймен, 15 ғасырлық Ту Хунт ир Бонт деп аталатын сот ғимаратымен және жақын жердегі Трефрюден келетін жолмен байланыстырады. Ауылдың солтүстігінде полковник Джон Хигсонның үйі болған Плас Мадок орналасқан. Боднанттан шыққан Генри Починнің досы Хигсон Плас Мадокта бақ жасады, оған Генри Эрнест Милнердің де әсері болуы мүмкін. Үй қиратылды, бірақ бақ сақталған және Cadw/ICOMOS тізілімінде Уэльстегі ерекше тарихи маңызы бар саябақтар мен бақтар тізімінде II дәрежеде тіркелген. 1947 жылы Лланрвст қалалық кеңесі Уэльстегі тәуелсіз мемлекет ретінде Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесінде орын алуға тырысқан, бірақ нәтижесіз болды. Бұл туралы БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің онлайн-мәліметтерінде расталмаған. Лланрвст 1951, 1989 және 2019 жылдары Ұлттық Эстедфодты қабылдады.

География

Лланрвст Конви өзенінің шығыс жағалауында, теңіз деңгейінен жоғары орналасқан. Солтүстік және Оңтүстік Уэльс арасындағы A470 магистральдық жолы қаладан өтеді, ал Rhyl, Prestatyn және Честер қалаларынан A548 негізгі жолы қосылады. Оңтүстік-батысында Гвайдер орманы жатыр. Жоғарыдағы төбелерде Моэль Маэлоган жел электр станциясы орналасқан; оның турбиналарымен өндірілген қуат қалалық қосалқы станцияға жіберіледі. 1830 жылы жергілікті дәрігер және табиғат зерттеушісі Джон Уильямс Лланрвст және оның төңірегіндегі флораны, географияны және ауруларын сипаттаған "Faunula Grustensis" ("Лланрвст фаунасы") атты еңбегін жариялады.

Басқару

Ланрвст қаласын қамтитын жергілікті басқарудың екі деңгейі бар: қауымдық (қалалық) және округтік кеңес деңгейлері. Бұлар – Ланрвст қалалық кеңесі және Конви округтік кеңесі. 1973-1996 жылдар аралығында Ланрвст Гвинед округтік кеңесінің сайлау округі болды және бір округтік кеңесші сайланды. Қазір Ланрвст екі округке бөлінген: Гоуэр және Круст. Әр округтен Конви округтік кеңесіне бірден кеңесші сайланады. 2017 жылы Plaid Cymru партиясынан Аррон Уинн 20 жасында Круст округіне сайланды. Осылайша ол Уэльстің ең жас округтік кеңесшісі және Конви округтік кеңесінің тарихындағы ең жас сайланған мүшесі атанды. Қала сондай-ақ Ланрвст қалалық кеңесіне мүшелерді сайлайды.

Әкімшілік тарихы

Лланрвст – Денбигшир тарихи округіне жататын ежелгі приход. 1894 жылы сайланған приходтық және округтік кеңестер құрылғанда, оған приходтық кеңес берілді және Лланрвст ауылдық округіне қосылды. 1897 жылы приходтың бір бөлігі қалалық округке айналдырылды. Лланрвст қалалық округі 1974 жылы таратылып, оның аумағы қауымдастыққа біріктірілді. Округ деңгейіндегі функциялар Аберконви округтік кеңесіне берілді, ол 1996 жылы Конви округтік кеңесімен алмастырылды.

Демография

2011 жылғы халық санағында қала халқы 3323 адам деп тіркелді. Бір кезде Лланрвст Уэльстің халық саны бойынша сегізінші ірі қаласы болған, тіпті Кардиффтен де көп халқы болды. Қала халқының 19-шы және 20-шы ғасырлардағы өзгерісі төмендегі кестеде көрсетілген.

Көлік

Ланрвст қаласында екі теміржол станциясы бар: Ланрвст және Солтүстік Ланрвст. Олар Конви аңғары желісінде орналасқан. Бұл желі 1867 жылы Бетс-и-Койдқа дейін, ал 1879 жылы Бленау Ффестиниого дейін созылды. Алғашқы жоспар бойынша, теміржол қазіргі Орталық гараж орналасқан жерге, өзенге жақын өтуі тиіс болған. Осыны күтіп, көпірдің қарсы бетінде "Виктория" қонақ үйі салынды. Егер де желі бастапқы жоспарланғандай, Конви өзенінің батыс жағалауымен салынғанда, Ланрвсттің арғы жағындағы Трефрю ішкі портын қамтамасыз ету үшін, Ланрвст қазіргі статусына ие болмас еді.

Білім

Ysgol Dyffryn Conwy, бұрын Llanrwst Grammar School, шамамен 790 оқушысы бар екі тілді орта мектеп. Estyn инспекциясының соңғы есебіне сәйкес, мектептің GCSE емтиханындағы өту көрсеткіші 71 пайызды құрайды (бес GCSE пәні бойынша, A–C бағалары негізінде), бұл мектепті Уэльстегі орта мектептердің үздік 10 пайызынан сәл ғана төмен, 24-орынға қойды. Сонымен қатар, бұл Конви округіндегі Эриас орта мектебінен кейін екінші үздік орта мектеп. Сейон шіркеуінде "Clwb Cyfeillion" деп аталатын христиандық жастар клубы жұмыс істейді.

Спорт

Ланрвст қаласында "Ланрвст Юнайтед" футбол клубы орналасқан, онда екі аға команда бар. Бірінші команда Уэльс Альянс Лигасында, ал екінші команда Клауд Лигасының 2-ші дивизионында ойнайды. Клубтың жасөспірімдер секциясында сегіз команда бар, олар Аберконви және Колвин лигаларында өнер көрсетеді. "Ланрвст" крикет клубы Солтүстік Уэльс Жоғары Крикет Лигасында ойнайды. 2012 жылдан бері қала маңынан жыл сайын жарты марафон өткізіліп келеді.