Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сандық белгісі дискретті және көбінесе бүтін сан болып табылатын зат есім немесе зат есім тіркесі. Тіл білімінде, саналатын зат есім (немесе сандық зат есім) – сандық көрсеткіштермен өзгертілуі мүмкін, жекеше және көпше түрінде кездесетін, сондай-ақ "әр", "әрқайсысы", "бірнеше" сияқты сандық анықтауыштармен бірге қолданылатын зат есім. Ал салмақты (немесе жиынтық) зат есімнің мұндай қасиеттері жоқ: оны санмен өзгертуге болмайды, көпше түрі болмайды және сандық анықтауыштармен бірге қолданылмайды.
Noun or noun phrase whose quantity is discrete and usually an integer
In linguistics, a count noun (also countable noun) is a noun that can be modified by a quantity and that occurs in both singular and plural forms, and that can co occur with quantificational determiners like every, each, several, etc. A mass noun has none of these properties: It cannot be modified by a number, cannot occur in plural, and cannot co occur with quantificational determiners.
Грамматикалық айырмашылық
"Көптік есім" ұғымы – грамматикалық ұғым және ол есімнің атануына байланысты нысанның өзіндік қасиеттеріне емес, тілдік ережелерге негізделген. Мысалы, "жеті орындық" және "кейбір жиһаз" бірдей нысандарды білдіре алады, "жеті орындық" оларды жеке-жеке нысандар жиынтығы ретінде көрсетсе, ал "кейбір жиһаз" оларды бір бөлінбеген тұтас нысан ретінде көрсетеді. Дегенмен, "қызығу" және "үміт" сияқты кейбір абстракт құбылыстарды санау есімімен атау қиынға түседі. Кейде спикердің назарын көптік сипаттан ауыстыру үшін, көптік есімдерге дейін жіктеуіштер қосылады. Мысалы, "Бөлмеде жиһаз бар" дегенді "Бөлмеде бірнеше жиһаз бар" деп өзгертуге болады, ал "Көңіл көтерейік" дегенді "Аздап көңіл көтерейік" деп айтуға болады. Ағылшын тілінде кейбір есімдер көбінесе көптік есімдер ретінде қолданылады, жіктеуішпен немесе онсыз ("Келіңіздер, мен кофе ішемін" немесе "Келіңіздер, мен бір кесе кофе ішемін"), бірақ сирек жағдайда санау есімдері ретінде де қолданылуы мүмкін ("Келіңіздер, біз үш кофе ішеміз").
The concept of a "mass noun" is a grammatical concept and is not based on the innate nature of the object to which that noun refers. For example, "seven chairs" and "some furniture" could refer to exactly the same objects, with "seven chairs" referring to them as a collection of individual objects but with "some furniture" referring to them as a single undifferentiated unit. However, some abstract phenomena like "fun" and "hope" have properties which make it difficult to refer to them with a count noun. Classifiers are sometimes used as count nouns preceding mass nouns, in order to redirect the speaker's focus away from the mass nature. For example, "There's some furniture in the room" can be restated, with a change of focus, to "There are some pieces of furniture in the room"; and "let's have some fun" can be refocused as "Let's have a bit of fun". In English, some nouns are used most frequently as mass nouns, with or without a classifier (as in "Waiter, I'll have some coffee" or "Waiter, I'll have a cup of coffee"), but also, less frequently, as count nouns (as in "Waiter, we'll have three coffees.")
Теория
Годехард Линк сияқты логиктер мен Манфред Крифка сияқты тіл білімі мамандарының жұмысына сүйене отырып, біз массалық/санаулы есімдердің айырмашылығын жинақталу және кванттану сияқты ұғымдар арқылы нақты математикалық тұрғыдан анықтауға болатынын білеміз. 1993 жылы Барри Шэйн талқылаған, көптік логикасы деп аталатын жаңа логикалық жүйе, санаулы және массалық есімдердің мағынасын сипаттау үшін де пайдаланылды.
Following the work of logicians like Godehard Link and linguists like Manfred Krifka, we know that the mass/count distinction can be given a precise mathematical definition in terms of notions like cumulativity and quantization. Discussed by Barry Schein in 1993, a new logical framework, called plural logic, has also been used for characterizing the semantics of count nouns and mass nouns.