Кіріспе

Бермуд ағылшын тілінің аймақтық диалектісі – ағылшын тілінің Бермуда аймағында қолданылатын аймақтық диалектісі. Ресми жағдайларда және жазбаша мәтіндерде стандартты ағылшын тілі қолданылады, ал күнделікті сөйлесуде бермудтық ағылшын тілінің жергілікті диалектісі пайдаланылады. Бұл диалект 17 ғасырдың басында аймаққа қоныс аударғаннан кейін қалыптаса бастады және Елизавета дәуіріндегі ағылшын тілінің ерекшеліктерін сақтап қалған. Сырттан қараған адамдар бермудтық диалектіні нақты анықтауда қиындық көреді, себебі ол британдық, американдық немесе Кариб диалектілерінен айқын ерекшеленеді. Сонымен қатар, акценттің де адамдар арасында әртүрлі болатыны байқалады. Американдықтарға бұл тіл ағылшын тіліне жақын сезіледі, ал Ұлыбританиядан келгендерге американдық тілге ұқсас көрінеді.

Санаттау

Бермуда ағылшын тілі «ағылшын тілінің ең аз зерттелген түрлерінің бірі» деп аталады. Ол негізінен британдық ағылшын және американдық ағылшын тілдеріне тән ерекшеліктердің қоспасын көрсетеді және көбінесе американдық ағылшынның бір түрі ретінде жіктеледі (Кариб теңізіне емес). Бермуда ағылшын тілінің 1933 жылы жасалған ең толық зерттеуінде осы тілде сөйлеу «Норфолк, Вирджиния және Чарльстон, Оңтүстік Каролина арасында, тіпті ескерілмеуі мүмкін» делінген (Бермуда Вирджиния колониясының бір бөлігі ретінде қоныстанды, ал Чарльстон және Каролина провинциясы Бермудадан қоныстанды, Бермуда 19 ғасырға дейін екеуімен де тығыз байланыста болды, бірақ 19 ғасырдың соңында туризм индустриясының дамуымен көлік байланыстары АҚШ-тың солтүстік-шығысына ауысты, содан бері көптеген келушілер сондан келеді; Британ империясы шегінде Бермуда Британдық Батыс Индияның бөлігі ретінде емес, батыстағы континенттік колониялармен бірге Британдық Американың бөлігі ретінде 1783 жылға дейін, содан кейін Британдық Солтүстік Американың бөлігі ретінде, Маритайм провинцияларымен ең жақын байланыста болды, 1867 жылғы Канада конфедерациясынан тыс қалды); Бермудалық актер Эрл Кэмерон 1942 жылы Лондондағы Уэст-Эндте рөл алуға мүмкіндік алғанын, себебі бермудалық акцент американдыққа ұқсас болды деп атап өтті. Бермудаға Батыс Индиядан кең ауқымды иммиграция, әсіресе Сэндис және Пемброк приходтарында, 20 ғасырдың басында Корольдік теңіз кемежайының кеңейтілуімен (Бермудада арзан, білікті емес жұмыс күшінің жетіспеуі салдарынан) басталды және белгілі бір демографиялық топтардың диалектілеріне әсер етті. Заманауи баспа баспасөздерде Батыс Индиядан келген ауыл шаруашылығы жұмысшыларының 19 ғасырдың соңғы онжылдықтарында да көшіп келгені, олардың теңіз индустриясының құлдырауы бермудалықтарды басқа салаларды, соның ішінде ауыл шаруашылығын зерттеуге мәжбүр еткені, бірақ ол өте жамандыққа ұшырады, нәтижесінде импортталған жұмыс күшіне, негізінен Португалияның Атлант аралдарынан тәуелділік туды. Бермуданың шығыс приходтары (Девоншир, Смит, Гамильтон және Сент-Джордж) негізінен кеме жасаумен айналысты, ал көп бөлігі егіншілікпен (немесе бау-бақшамен, бермудалықтар оны атайтындай) орталық және батыс приходтарында (Сэндис, Саутгемптон, Уорвик және Паджет) жүргізілді. Осының салдарынан, кейбір дауыстық ерекшеліктері бойынша, кейбір бермудалық ағылшын диалектілері Кариб ағылшын тілінің кейбір түрлеріне жақын, ал кейбіреулер осы барлық түрлерді «ағылшын тілді Батыс Индия» аймағына жатқызады. Азор португал тілі 1840 жылдардан бері иммиграцияның нәтижесінде бермудалық ағылшын тіліне де әсер етті. Көптеген бермудалықтар, көбінесе жас еркектер, Батыс Индия немесе португалдық ата-бабалары жоқ болса, әзілдегенде немесе мазақтағанда Батыс Индия немесе португалдық акценттерін қабылдайды. 20 ғасыр бойында көптеген Батыс Индия жұмысшылары Бермудаға көшіп келді, ғасырдың басында Вест-Эндтегі Корольдік теңіз кемежайының кеңейтілуі үшін жүздеген жұмысшылар әкелінді. Басқалары да ғасырдың соңында көшіп келді, көбінесе Пемброк приходтарында және Гамильтон қаласының солтүстігіндегі Девоншир приходтарының батысында қоныстанды, ал «қаланың арт жағы» (Гамильтонның) диалектісі және Вест-Эндтегі көптеген қара адамдар сөйлейтін ағылшын тілі осыны көрсетеді. Вест-Эндте сонымен қатар 1951 жылы базаға дейін төмендетілгенге дейін кемежайда жұмыс істеген Ұлыбританиядан келген көптеген азаматтық кеме жасаушылар мен басқа жұмысшылар жұмыс істеді. Орталық приходтар да Ұлыбританиядан және басқа жерлерден келген ақ иммигранттардың көп санын қабылдады, әсіресе Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі жылдары (жергілікті үкімет Батыс Индиядан қара иммиграцияға қарсы тұру үшін ақ иммиграцияны ынталандыру үшін иммиграциялық заңдарды жеңілдеткенде), Оңтүстік Англия ағылшын тілінің әр түрлі түрлері, Солтүстік Англия ағылшын тілі және шотланд тілі және т.б. Орталық приходтар 1840 жылдардан бері португалдық аумақтардан келген көптеген иммигранттардың қоныстанған жері болды, және бұл аймақтағы көптеген бермудалықтар португалдық әсері бар бермудалық ағылшын тілін мақтаныш белгісі ретінде сөйлейді, ал португалдық тегі жоқ бермудалықтардың көпшілігі осы сөйлеу стиліне еліктей алады. Бермуданың шығыс бөлігі, 1815 жылы астана Сент-Джорджтан Гамильтонға көшірілгеннен кейін инвестициялар мен дамудан үнемі шеттетілді, 20 ғасыр бойында ең аз иммиграция болды, ағылшын тілінде сөйлеуге ең аз әсер етті, бірақ 1948 жылы автокөліктердің енгізілуі Бермудада бұрын оқшауланған халықтардың айтарлықтай таралуына әкелді. Сент-Дэвид аралдарының ағылшын тілі көбінесе қысымға ұшыраса да, бермудалық ағылшын тілінің ең шынайы түрі ретінде қарастырылады.

Фоналогия

Бермуда ағылшын тілінің акценті дыбыс, ырғақ және дауыстылардың айтылуы тұрғысынан ерекше ерекшеліктерге ие. Бермуда ағылшын тілінде "Th fronting" деп аталатын құбылыс "th" диграфында кездесуі мүмкін. Бұл /θ/ (мысалы, "thin" сөзіндегідей) және /ð/ (мысалы, "then" сөзіндегідей) дыбыстарының белгілі бір контекстерде тиісінше /f/ және /v/ болып айтылуы мүмкін дегенді білдіреді. Дегенмен, бұл өзгеріс әр сөйлейтін адамда әртүрлі болуы мүмкін және Бермуда диалектісінде тұрақты емес болуы мүмкін. Дыбыс: Бермуда ағылшын тілінің акценті көбінесе әуенді және тегіс деп сипатталады. Бермуда тілінде сөйлейтіндер сөйлемдерде көтеріңкі интонация қолданады, яғни олардың дауысының тоны сөйлем соңына қарай жоғарылайды. Бұл қарым-қатынаста достық және сыпайылық сезімін тудырады. Ритм: Бермуда ағылшын тілінің ырғағы ерекше және басқа ағылшын тілінің түрлерімен салыстырғанда тыныш және ақырын айтылатын болып сезіледі. Сөздер мен тіркестер арасындағы үзілістер ұзақ болады, бұл сөйлеудің баяу және ырғақты ырғағына әсер етеді. Ұзартылған дауыстылар: Бермуда ағылшын тіліндегі дауыстылар көбінесе басқа ағылшын тілінің түрлерімен салыстырғанда ұзақ айтылады. Бұл дауыстылар ұзақ созылып айтылады, оларға айқындық пен анықтық береді. "A" дауыстысының айтылуы: "bath" және "dance" сияқты сөздердегі "a" дауыстысы көбінесе "ah" немесе "aw" дыбысының түріне айналады. Мысалы, "bath" сөзі "bahth" сияқты, ал "dance" сөзі "dahns" сияқты естілуі мүмкін. "R" дауыстысының айтылуы: Бермуда ағылшын тілі, британ ағылшын тілінің көптеген түрлері сияқты, ротикалық емес. Бермуда ағылшын тілінде сөздердің соңындағы немесе үзіліс алдындағы "r" дыбысы басқа Кариб ағылшын тілінің акценттеріне ұқсас, дауысталып немесе тіпті түсіріліп айтылуы мүмкін. Мысалы, "car" сөзі "cah" немесе "ca" сияқты естілуі мүмкін. "R" дауыстылығы: Сөздің белгілі бір бөлігінде "r" дыбысы дауысталып немесе дауыстымен алмастырылуы мүмкін. Мысалы, "bird" сөзі "buhd" сияқты естілуі мүмкін. "H" аспирациясы: Сөздің басындағы "h" әрпі жеңіл аспирациямен немесе мүлдем дыбыссыз айтылуы мүмкін. Мысалы, "house" сөзі "haʊs" немесе тіпті "ʊs" деп айтылуы мүмкін. Дауыстылардың өзгеруі: Бермуда ағылшын тіліндегі кейбір дауыстылар басқа дауыстыларға қарай өзгеруі мүмкін. Мысалы, "fight" сияқты сөздердегі "i" дыбысы "e" дыбысына ұқсауы мүмкін. Дауыстылардың қысқаруы: Кейде Бермуда ағылшын тіліндегі дауыстылар қысқарып немесе азайтылып айтылуы мүмкін. Бұл дауыстылар басқа ағылшын тілінің түрлерімен салыстырғанда қысқарақ естілуі мүмкін дегенді білдіреді. Мысалы, "later" сөзі "lay tuh" сияқты естілуі мүмкін. Дауыстылар аралық "R" сақталуы: Стандартты британ ағылшын тілінен айырмашылығы, Бермуда ағылшын тілінде дауыстылар аралық позициядағы "r" дыбысының айтылуы сақталады. Мысалы, "carrot" сөзі "ka rut" деп айтылады. Диалекттің ең айқын ерекшелігі – әріптер мен дыбыстардың алмасуы. 18 және 19 ғасырларда Оңтүстік Англияның көптеген диалекттеріне тән және және және дыбыстарының алмасуы (гейлдік текті ағылшын тіліндегі диалекттерге ұқсас), сондай-ақ алдыңғы дауыстылармен біріктірілгенде және дыбыстарының алмасуы, күлкілі сөздіктің атауында көрінеді (Бермуда сөздері). "Guy" сөзіне қарағанда "boy" сөзін дәстүрлі түрде қолдану, бастапқыда Ньюфаундлендтегідей айтылған. Ньюфаундлендтегідей, осы сөзді сол мағынада қолданғанда, бермудиялықтар әлі де осы айтылымды қолданады, бірақ басқа жағдайларда әдетте "boy" туралы сөйлескенде қолданады. Бермуда 1783 жылы Америка Құрама Штаттары болған колониялардың тәуелсіздігіне дейін Британдық Американың құрлықтық бөлігінің әкімшілік бөлігі болды, содан кейін Британдық Солтүстік Американың бөлігі болды, онда ол 1867 жылға дейін теңіз аралдарымен біріктірілді, сол кезде императорлық бекініс ретінде, ол Канада доминионының құрамына кірмей, Британ үкіметінің басқаруында қалды, ол Бермуданы ыңғайлылық үшін британдық Батыс Үндістан колонияларымен (көбінесе "Батыс Үндістан және Бермуда" немесе "Кариб теңізі және Бермуда" деп аталады) біріктірді. Бермуда ағылшын тілі мен Ньюфаундленд ағылшын тілі арасындағы ұқсастықтар осы кезеңнен басталған ба, әлде одан бұрын пайда болған ба - белгісіз. және дыбыстарының қолданылуы алмастырылатын, ал дауыстылар көбінесе ұзартылады. [θ] және [ð] дыбыстары тиісінше [f] және [v] дыбыстарына айналады. Бермуда тілі де британдық ағылшын тілі немесе Нью-Йорк акценті сияқты ротикалық емес. "best" және "soft" сияқты кодификациялар оңайлатылады. Кода [ɫ] жартылай дауысталып [w] болады.

Грамматика

Етістіктердің жіктелуі: Бермуд ағылшын тілі әдетте стандартты ағылшын тіліндегі етістіктердің жіктелу үлгілерін ұстанады. Етістіктер уақыт, көрініс және түйінмен сәйкестікті білдіру үшін өзгертіледі. Мысалы, "Мен жүремін", "Ол жүреді", "Олар жүрді". Сөз тіркестері: Бермуд ағылшын тілінде стандартты ағылшын тіліндегідей сөз тіркестері қолданылады. Бұл сөз тіркестері сөйлемдегі сөздер мен тіркестер арасындағы қатынастарды көрсету үшін пайдаланылады. Мысалы, "ішінде", "үстінде", "жанында", "пен", "ке", және т.б. Артикльдер: Бермуд ағылшын тілінде нақты артикль "the" және анықталмаған артикльдер "a" және "an" стандартты ағылшын тіліндегідей қолданылады. Мысалы, "мысық", "ит", "алма". Есімдердің көпше түрі: Бермуд ағылшын тіліндегі есімдер есімнің дыбыстық аяқталуына байланысты жекеше түріне "s" немесе "es" қосу арқылы көпшеленеді. Мысалы, "cat" "cats" болады, "box" "boxes" болады. Есімдіктер: Бермуд ағылшын тілі стандартты ағылшын тіліндегідей есімдіктерді қолданады, оның ішінде жеке есімдіктер (мысалы, мен, сен, ол, ол, ол, біз, олар), иелік есімдіктер (мысалы, менікі, сенікі, онікі, онікі, біздікі, олардікі) және өздік есімдіктер (мысалы, өзім, өзің, өзі, өзі, өзі, өзіміз, өздеріңіз, өздері). Сөйлем құрылымы: Бермуд ағылшын тілі әдетте ағылшын тілінде кең таралған тәртіп-етістік-объект (SVO) сөйлем құрылымын ұстанады. Мысалы, "Ол алма жейді". Етістік уақыттары: Бермуд ағылшын тілі стандартты ағылшын тіліндегідей етістік уақыттарын қолданады, соның ішінде қазіргі, өткен және болашақ уақыттар, сондай-ақ толық және прогрессивті формалар. Мысалы, "Мен жедім", "Олар келеді". Сұрақтардың жасалуы: Бермуд ағылшын тіліндегі сұрақтар көбінесе түйін мен көмекші етістікті ауыстыру арқылы жасалады. Мысалы, "Сен балмұздақты ұнатасың ба?" немесе "кім", "не", "қайда", "қашан", "неге" және "қалай" сияқты сұрақ сөздерін қолдану арқылы.